بحران سوخت، باعث سوق متحدان آمریکا به سوی دشمنانش

   به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما به نقل از پایگاه اینترنتی شبکه سی ان ان عربی، آمریکا بر سر آتش بس شکننده‌ای مذاکره کرده که ممکن است تنگه هرمز را بازگشایی کند، اما متحدان آسیایی که به این آبراه وابسته هستند، مجبور شده‌اند برای تامین انرژی خود به دیگران روی آورند، که این به نفع برجسته‌ترین دشمنان آمریکا است.

پس از حملات هوایی اولیه آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه، ایران عملا تنگه هرمز را که یک پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند، مسدود کرد.

متحدان در اروپا و آسیا از قبل در جریان این جنگ قرار نگرفته بودند و از ابتدا از آنها خواسته نشده بود که مشارکت کنند. با این حال، با افزایش قیمت نفت خام، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، از سایر کشور‌ها به دلیل ارسال نکردن حمایت نظامی انتقاد کرد و گفت هر کسی به آن نیاز دارد باید پیش‌قدم شود و نفت خود را خودش تامین کند.

به نظر می‌رسد آنها اکنون به سخنان او پاسخ می‌دهند، به ویژه در منطقه آسیا و اقیانوسیه، که اقتصاد‌های آن ناگهان بزرگترین منبع واردات انرژی خود را از دست داد و اولین کسانی بودند که از بحران تاریخی نفت جهان متضرر شدند.

کشور‌های متحد آمریکا، یعنی ژاپن، تایلند، کره جنوبی و فیلیپین، به دنبال میانجیگری برای توافق با ایران جهت تضمین انتقال امن نفت و گاز طبیعی بوده‌اند. همچنین کشور‌های آسیایی در حال خرید منابع طبیعی بیشتری از روسیه، رقیب آمریکا، هستند، در حالی که چین آمادگی خود را برای کمک به رفع کمبود سوخت و تعمیق همکاری در زمینه انرژی با اقتصاد‌های همسایه مانند استرالیا، فیلیپین و حتی تایوان اعلام کرده است.

ترامپ روز سه‌شنبه، آتش‌بس دو هفته‌ای را اعلام کرد که مهلتی موقت برای افزایش قیمت نفت خام فراهم می‌کند. با این حال، تاثیر مادی این توافق هنوز نامشخص است.

در حالی که آمریکا از موفقیت خود در بازگشایی تنگه استقبال کرد، ایران اعلام کرد که ارتش آن به هماهنگی عبور کشتی‌ها در دوره آتش‌بس ادامه خواهد داد و هشدار داد که جنگ هنوز پایان نیافته است.

از زمان اعلام آتش‌بس، تنها تعداد کمی از نفتکش‌ها از این تنگه باریک که قبل از شروع جنگ یک آبراه بین‌المللی آزاد و باز بود، عبور کرده‌اند.

صرف نظر از نتیجه نهایی مذاکرات صلح، تصمیم ترامپ برای آغاز جنگ، موازنه تجارت انرژی و شراکت‌ها در منطقه را تغییر داده است، که بر ایالات متحده و ماهیت متحدان آن در آسیا در دراز مدت تاثیر خواهد گذاشت.

راک شی، استاد دانشگاه فناوری سیدنی و متخصص مسائل انرژی در آسیا و استرالیا، گفت: «این بحران، حقیقت تلخی را درباره قدرت ایالات متحده آشکار کرد. با وجود دهه‌ها تضمین امنیتی، ایالات متحده نتوانست از بسته شدن مهم‌ترین آبراه حیاتی انرژی جهان جلوگیری کند. متحدان آسیایی اکنون، در سکوت، می‌پرسند که آیا چتر امنیتی آمریکا شامل مسیر‌های تامین انرژی می‌شود یا نه.»

شی افزود: «دولت‌ها در آسیا، تنوع بخشیدن به منابع انرژی خود، از جمله خرید بیشتر نفت و گاز طبیعی از آمریکا، بزرگترین تولیدکننده آنها در جهان، و همچنین از رقبای آن را در اولویت قرار خواهند داد.»

شی اضافه کرد: «این بحران، اتحاد آمریکا و آسیا را همزمان تقویت و تضعیف می‌کند. متحدان اکنون به پوشش ریسک روی خواهند آورد - خرید بیشتر از آمریکا و همزمان ساختن قابلیت‌های تاب‌آوری خود.»

‌

متحدان در مواجهه با چالش‌ها

جنگ در ایران تاثیر عمیقی بر آسیا گذاشته است، زیرا کشور‌ها در تلاش برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی و تسریع در تامین منابع بیشتر هستند. اما پژوهشگران اشاره کرده‌اند که تفاوت در واکنش‌ها، نابرابری قابل توجهی را در نقاط ضعف کشور‌های آسیایی برجسته می‌کند، که باعث شده کشور‌های بیشتر متضرر از بحران نفت، به دنبال راه حل‌های خاص خود باشند، حتی اگر این امر آنها را در معرض خطر خشمگین شدن آمریکا قرار دهد.

فیلیپین اولین کشوری بود که وضعیت اضطراری ملی در زمینه انرژی را اعلام کرد. این کشور اکنون برای اولین بار در پنج سال گذشته نفت روسیه را خریداری می‌کند و با ایران برای تضمین انتقال امن کشتی‌های خود از تنگه مذاکره کرده است و مذاکرات دیپلماتیک با چین را در مورد همکاری در زمینه انرژی، علی‌رغم اختلافات شدید منطقه‌ای بین دو طرف در دریای چین جنوبی، از سر گرفته است.

ژاپن، که یکی از بزرگترین ذخایر استراتژیک نفت در جهان را دارد، ماه گذشته مقدار بی‌سابقه‌ای از ذخایر اضطراری خود را برای کاهش اثرات افزایش قیمت نفت آزاد کرد. با این حال، نخست وزیر این کشور این هفته اعلام کرد که در حال ترتیب دادن مذاکرات با رئیس جمهور ایران است، در حالی که سازمان رادیو و تلویزیون ژاپن (ان اچ کی)، گزارش داد که اخیرا تعدادی از کشتی‌های مرتبط با ژاپن از تنگه هرمز عبور کرده‌اند.

کره جنوبی، یکی دیگر از متحدان آمریکا، روز جمعه اعلام کرد که یک فرستاده ویژه به ایران اعزام خواهد کرد تا در مورد عبور امن کشتی‌های خود از تنگه هرمز گفت‌و‌گو کند. این کشور همچنین فرستادگانی را به قزاقستان، عمان و عربستان سعودی اعزام کرده تا صادرات نفت خام و نفتا (محصول جانبی نفت که در تولید پتروشیمی‌هایی مانند پلاستیک و بنزین استفاده می‌شود) را تضمین کند. کره جنوبی همچنین از معافیت موقت از تحریم‌های آمریکا برای خرید نفتا از روسیه، برای اولین بار پس از چهار سال، استفاده کرده است.

رابرت واکر، اقتصاددان مرکز توسعه منطقه هند و اقیانوسیه در موسسه لویی در سیدنی، گفت: «رویکرد هر کشور ترکیبی از نفوذ، توانایی و نیاز مبرم خواهد بود. چین، که می‌تواند به سرعت با ایران ارتباط برقرار کند، از اولین کشور‌هایی بود که اجازه داد محموله‌هایش با امنیت از تنگه عبور کنند.»

واکر افزود: «توانایی دیپلماتیک و دسترسی در زمان بحران بسیار مهم است.»

از سوی دیگر، جان کوین، مدیر برنامه امنیت ملی در موسسه استرالیایی سیاست استراتژیک، گفت: در حالی که بحران انرژی احتمالا همکاری منطقه‌ای بیشتری را تحریک خواهد کرد، اما ممکن است روابط دوجانبه بین ایالات متحده و ایران را پرتنش کند.