نوری: امسال گندم با جایزه خریدی که در نظر گرفته شده، متوسط ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان از کشاورزان خریداری میکنیم. حدود ۱۲۰ هزار تن در این روزهای اخیر خریداری شده است. آن عدد ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم گندم تحویلی پرداخت خواهد شد به کشاورزان. پیش بینی تولیدمان در حدود ۱۳ و نیم تا ۱۴ میلیون تن است، چون در بعضیها به سطح سبز و رشد نرسیدند که برآورد شود و پیش بینی خرید بین ۹ و نیم تا ۱۰ میلیون تن است.
سوال: سفر به ترکیه و قرقیزستان داشتید، در بحث دیپلماسی کشاورزی، چطور بود؟
نوری: در بحث حوزه دیپلماسی اولا مکاتباتی با «فائو» سازمان خوار و بار و کشاورزی جهان داشتیم در باره حمله به حوزه غذا و امنیت غذایی. دیروز نشست وبیناری بود، گوشهای از ابعاد خسارتها و اتفاقاتی که در حوزه امنیت غذایی از قبل این جنگ تحمیلی اتفاق افتاده را مطرح کردم. بعضی کشورهای همسایه نکات انتقادی داشتند به این موضوع که من پاسخهای لازم را دادم.
یکی دیگر از این اتفاقات شرکت در اجلاس وزرای کشاورزی شانگهای در قرقیزستان بود که آن جا هم در آن جمع شرکت کردیم و مسائل فنی را دنبال میکردیم و به این جنگ و تجاوز و اتفاقاتی که افتاده در کشور و درحوزه امنیت غذایی در جلسه اشاره کردیم و بیانیه هم یک پاراگراف مهم محکومیت این اقدامات بود و لزوم پایدار آنها که در بیانیه پایانی اجلاس آمد و دیدارهایی هم با کشورهای مختلف، نمایندگان شان و مسئولین قرقیزستان و در مسیر با مسئولین ترکیه و وزیر کشاورزی آن جا داشتیم. سال گذشته در ترکیه جلسه مفصلی داشتیم با حضور ۴۵۰ نفر از بازرگانان دو طرف که بعد از جلسه تحرک خوبی درباره مراودات کشاورزی پیدا کرد و به بالای ۳ میلیارد دلار رسید و متوجه شدیم دو کشور ظرفیتهای خوبی دارند و فعال سازی آنها یکی از برنامههای مان بود و استفاده از ظرفیتهای کشور ترکیه که آنها هم بسیار استقبال کردند.
در حاشیه این دیپلماسی کشاورزی، موضوعاتی در ارتباط با جنگ داشت که لازم میدانم به آنها اشاره کنم. اولا چون ورودمان زمینی بود در مرز ترکیه مسئولین محلی آن جا نکته مهمی مطرح کردند. گفتند به خاطر علاقه و دوستی که با مردم ایران داریم، اینجا تمهیداتی را فراهم کردیم و احتمالا جنگ شده و تعدادی از مردم بیایند به سمت ترکیه. نکته جالب این بود که نه تنها از ایران کسی بیرون نیامد بلکه ایرانیان خارج از کشور بودند که از این طرف میخواستند وارد کشور شوند و حیرت زده بودند.
نکته دیگر، چون با مردم آن جا برنامههایی بود که ارتباط گرفتیم در این سفر. در کشورهای مختلف مردم آن جا میگفتند پیروزی با ماست. نمیگفتند با شماست. این قدر احساس نزدیکی میکنند کشورهای همسایه و دوست. مردم این کشورها از مردم ایران خیلی با تکریم و بزرگی یاد میکردند و میگفتند پیروزی با ماست. نگاه مسئولین هم غالبا این جوری بود. در بعضی مسئولین کشورهای خارجی، پایینترین سطحش این بود که میگفتند آمریکا به اهدافش نرسید و ایران مقاومت خوبی کرد و این هم مترادف همان پیروزی است و در اذهان عمومی چه مسئولین و چه مردم ایران در نقطه اوجی از اقتدار و عظمت و شکوه و پیروزی قرار دارد و همه به آن غبطه میخوردند و تبریک میگفتند.
سوال: در ایام جنگ، همکاران شما در وزارت جهاد کشاورزی چقدر آسیب دیدند، شهید هم داشتید؟
نوری: ۱۱ نفر از کارمندان وزارت جهاد کشاورزی در این جنگ شهید شدند. حدود ۶۵ نفر از کشاورزان و بهره برداران در محلهای تولیدشان، در مزارع کشاورزی، در گاوداری و در مزارع پرورش میگو و در جاهای مختلف به شهادت رسیدند و خسارتهایی وارد شد ولی خدا را شکر امنیت غذایی کشور ما، ساختارش آن چنان قوی و مقاوم است که این نوع خسارتها نمیتواند لطمهای به آن وارد کند.
امروز در وزارت جهاد کشاورزی مراسمی برای گرامیداشت یاد رهبر شهیدمان و شهدای این جنگ به ویژه شهدای همکارمان و شهدای بخش کشاورزی منعقد بود که با استقبال خیلی پرشور همکاران مان در آن جا برگزار شد.
سوال: اینها پیگیری حقوقی میشود که اینها جنایت جنگی است؟
نوری: به خاطر این مکاتباتمان را با فائو دو مورد داشتیم و باز ادامه میدهیم و نماینده دائم و سفیرمان آن جا محکم پیگیری میکند که بتوانیم بیانیهها و نکات خوبی بگیریم.
سوال: در تولید بخشی است که به خاطر جنگ متوقف شده باشد؟
نوری: در بحث امنیت غذایی تولیدی نداریم که به خاطر جنگ متوقف شده باشد. در بعضی جاها تاثیرپذیری جزئی داشته و نگرانی از انرژی و اینها در بحث تولید مرغ گوشتی شاید تاثیرات جزئی داشته باشد که آن هم پیش بینی شده و مشکلی نخواهد بود. خیلی جزئی بوده این تاثیرپذیریها، نه این که اصلا نبوده است. به هر حال آسیب دیدن زیرساختها و بعضی صنایع آسیب دیدند که برخی از آنها پیش نیاز تولیدات ماست یا بسته بندی محصولات ما هستند. اینها طبیعتا آثار قهری خواهند داشت.
سوال: راجع به اصلاحاتی که اتفاق افتاد و انتقال ارز ترجیحی به انتهای زنجیره، بحث کالابرگ، چه میزان اثر مثبت و یا منفی روی بازار و کالای اساسی ما داشت؟
نوری: در سختترین شرایط اتفاق افتاد. میتوانیم بگوییم سختترین شرایط بود. هر چه آثار منفی بود باید نشان میداد. تنها اثر منفی که به ظاهر دیده میشود افزایش سطح قیمتها است. مبنا از ۲۸ و ۵۰۰ آمد روی نزدیک ۱۳۰ وخوردهای که این افزایش قیمت داشت که دولت در قالب کالابرگ سعی کرد جبران کند. به غیر از آن، همه آثارش مثبت بود. همین که در شرایط جنگ ورود و ترخیص کالا، تأمين ارز مورد نیاز آنها و حمل کالا، بهتر از شرایط قبل از جنگ و صلح و زمان ارز ترجیحی بود نشان میدهد چقدر آثار مثبت خوبی داشت و بسیار کمک کرد در شرایط فعلی کشور که ما بتوانیم از ذخایرمان استفاده نکردیم و روند تولید و تامین کالا در کشور به خوبی صورت میگیرد. یکی از بانیان این بحث و تاثیرگذارها همین آزادسازی بود. هم تولید داخل انگیزه و رونق خوبی پیدا کرده و هم این که بخشی که نیاز به واردات بود، به راحتی ارز آنها تامین میشود و تجارت روان رقابتی الان ایجاد شده و خیلی از محدودیتها هم برداشته شده است.
سوال: در تأمین نهادههای دامی چالشی نداریم؟
نوری: هیچ مشکلی نداریم. یکی از آثار مهم این، بیشترین این ارز برای این نهادههای دامی بود که برای نهادههای دامی همه تولیدکنندگان شاهد هستند که در ماههای گذشته برگردیم ۵-۶ ماه قبل. روزانه دنبال یک ۱۰۰ هزار تن، ۵۰ هزار تن کالا میگشتیم در بازارگاه که عرضه شود و تولیدکنندگان آن را بخرند. چون در فضای مجازی هم درجریانند، الان مراجعه کنند، شاید بالای یک میلیون و دویست و سیصد هزار تن نهاده دامی آن جا آماده فروش است. محلی که برای فروش است عرض میکنم.
سوال: عدهای در فضای مجازی میگفتند به خاطر شرایطی که آمریکاییها اسمش را گذاشتند محاصره دریایی و واردات نهادههای دامی ممکن است به چالش بخورد و در ادامه ماههای آینده افزایش قیمت مرغ و تخم مرغ و گوشت خواهیم داشت؟
نوری: از نظر تأمین چالشی نداریم ولی قیمت تمام شده اینها چرا تاثیرپذیرست؟ از آثار جنگ، قیمتهای جهانی و هزینههای حمل کشتیها و بیمهها افزایش یافته و همه مینشیند روی قیمتها و مواردی که در بحث قبلی اشاره کردم که غیر از جنگ بودند، مربوط به موضوعات داخلی.
سوال: در تأمين مشکلی نداریم؟
نوری: نه در تأمین مشکلی نداریم و در بحث محاصره دریایی کشور ما وسیع است و همسایگان متعددی داریم و مبادی ورودی ما متنوع است و این هم جزو مواردی است که از ماهها قبل تمهیدات آن اندیشیده شده و امیدواریم تاثیری برای امنیت غذایی کشور نداشته باشد. البته این نکته را یادآور می شوم که ما بدترین شکل را در نظر میگیریم. چون دشمنان ما چیزی را رعایت نمیکنند. در حالی که طبق کنوانسیون وین ماده ۵۵ و ۵۴ و ماده ۵۴ پروتکل الحاقی آن ایجاد قحطی، مانع شدن از رسیدن و جابه جایی غذا و کمک نکردن حتی برای تأمين غذا و دارو، ممنوع است و جزو جنایتهای جنگی است و قطعنامههای متعددی سازمان ملل بیرون داده و مصوب کرده که غذا و دارو جزو موضوعات تحریمی نیستند و در جنگ نباید تحت تأثیر قرار گیرند. این مقررات هم است ولی بدترین شرایط را میسنجیم و همه پیش بینیها و تمهیدات هم انجام گرفته. نمیگویم اصلا تأثیرگذار نیست، حتما تاثیر را خواهد داشت ولی نه به اندازه ای که کشور و امنیت غذایی ما را به چالش بکشد. شاید بیشترین تاثیرات به علت این که هزینههای تمام شده افزایش پیدا میکند روی قیمتها خواهد داشت ولی روی امنیت غذایی و دسترسی غذا نمیتواند مشکلی برای کشور درست کنند.
سوال: تاب آوری اقتصادی کشور در این شرایط به ویژه در حوزه کشاورزی چقدر است؟
نوری: حدود ۸۵ درصد تولید و امنیت غذایی ما حاصل زحمت کشاورزان عزیز و تولیدکنندگان داخلی است در حوزههای مختلف و زیربخشهای مختلف بخش کشاورزی. بنابراین امنیت غذایی ما ساختارش و تاب آوری بالایی دارد ولی به هر حال آن بخش ۱۵ درصدی نیاز به واردات است و این بخش هم به نوعی به مراودات بین المللی وابسته است. در دنیای امروز یک کشور نمیتواند بگوید من خودم دست تنهام، حتما نیاز به مراودات و تعاملات دارد. بخشی از اینها میتواند تحت تاثیر قرار بگیرد ولی بخش عمده امنیت غذایی، چون وابسته به تولید داخل است، خیلی تاثیرپذیری از این اتفاقات را نخواهد داشت و شاید تاب آوری خوبی را در مقایسه با بقیه بخشها با زحمت کشاورزان و تولیدکنندگان عزیز میتواند داشته باشد.
سوال: در مجموع اگر این جنگ ادامه پیدا کند، برای ادامه شرایط جنگی و اگر خاتمه پیدا کند برای دوره پس از جنگ در حوزه کشاورزی چه برنامه ریزیهایی تدوین شده است؟
نوری: برنامههای سه ماهه را تدوین کردیم. برنامه شش ماهه هم تدوین کردیم، چه برای شرایط جنگ و چه برای شرایط آتش بس و چه برای شرایط صلح و همه سناریوها را چیده ایم و برنامه مان کارشناسی و تدوین شده است. به نوعی صحبتهای شما به این برمی گردد که جنگ باشد یا نباشد. این را ما تصمیم نمیگیریم. من به عنوان مسئول این را منعکس میکنم و موارد را مینویسم ولی قطعا مطابق قانون اساسی تصمیم در حیطه رهبری و شورای عالی امنیت ملی است، ما نظرات مان را میگوییم. طبق قانون اساسی تصمیم در جای مشخصی گرفته میشود که محور اتحاد و اتفاق ما هم است.