حماسه طبس؛ درسی از مقاومت و الطاف الهی

به گزارش گروه تاریخ خبرگزاری صداوسیما، «واقعا باعث شرمساری کشور بزرگمان (آمریکا) شدیم. خودم را بسیار حقیر احساس می‌کردم. نمی‌خواستم صحبت کنم، یا هیچ کار دیگری انجام دهیم؛ فقط احساس می‌کردم که دیگر آبرویی برایم باقی نمانده بود» اینها بخشی از خاطرات چارلی بکویت، فرمانده عملیات نافرجام طبس، یا عملیات پنجه عقاب است که دراردیبهشت ۱۳۵۹ اجرا شد.

ماجرا از این قرار بود که دولت کارتر بر اساس نقشه‏ ای بسیار محرمانه برای آزادی جاسوسانش که در ایران به گروگان گرفته شده بودند گزینه نظامی را امتحان کرد.

۶ هواپیما و ۸ بالگرد آمریکایی برای آزادی ۵۲ گروگان عازم ایران شدند.

ماجرا از این قرار بود که دولت کارتر بر پایه‌ی طرحی فوق‌العاده محرمانه به بهانه آزادسازی جاسوسان خود و در اصل با هدف سرنگونی نظام اسلامی، گزینه‌ی نظامی را به اجرا گذاشت. شش هواپیما و هشت بالگرد آمریکایی به سوی ایران اعزام شدند.

اما در حین عملیات، سه بالگرد دچار نقص فنی شدند؛ در نتیجه عملیات متوقف و دستور بازگشت صادر گشت.

این‌بار هنگام برخاستن هواپیما‌ها و بالگرد‌های باقی‌مانده، طوفان شن آغاز شد و یک هواپیمای سی-۱۳۰ با یک بالگرد سی‌اچ-۵۳ برخورد کرد که منجر به آتش‌سوزی هر دو وسیله شد.

در نهایت، عملیات «پنجه عقاب» با کشته شدن هشت نفر در نزدیکی طبس و بر جای ماندن پنج بالگرد سی‌اچ-۵۳ در خاک جمهوری اسلامی ایران، به شکست انجامید.

چندی پیش دونالد ترامپ، با اشاره به این شکست، در کنایه به جیمی کارتر گفت: «به خاطر دارید که سال‌ها قبل، بالگردها با هم برخورد کردند؟ آن یک فاجعه بود، اما داستان ما دقیقاً برعکس بود. ما هیچ تلفاتی نداشتیم؛ نه هواپیما از دست دادیم و نه حتی یک نفر از نیروهایمان را.» او هنگامی که این کنایه را به همتای سابقش می‌زد، گمان نمی‌کرد که پس از ۴۶ سال، فاجعه‌ای بدتر برای نظامیانش رقم بخورد.

فرودین ماه ۱۴۰۵ بود که ترامپ نقشه یک عملیات خرابکاری در ایران را عملی کرد.

بامداد روز ۱۶ فروردین، دو فروند بالگرد بلک هاوک و یک فروند هواپیمای ترابری نظامی سی-۱۳۰ وارد جنوب اصفهان شدند. این عملیات با هدف نفوذ به تأسیسات هسته‌ای و سرقت اورانیوم جمهوری اسلامی ایران کلید خورده بود، اما با فاجعه‌ای عظیم‌تر از عملیات «پنجه عقاب» رو‌به‌رو شد.

رزمندگان ایران که از پیش راجع به این نقشه اشراف اطلاعاتی کامل داشتند، در انتظار ورود متجاوزان آمریکایی بودند و عملیات سرقت را به یک دام تبدیل کردند؛ در نتیجه چندین پرنده مهم و راهبردی آمریکا را منهدم ساختند. بنابراین، مأموریت نیرو‌های مهاجم به سرعت از «نفوذ به سایت هسته‌ای» به «نجات ده‌ها کماندوی به دام افتاده» تغییر یافت. نیرو‌های آمریکایی که در موقعیت نامناسبی قرار گرفته بودند، مجبور به فرار شدند و جنگنده‌هایشان نیز تجهیزات به جا مانده آمریکایی را بمباران کردند تا از دست نیرو‌های ایرانی خارج شود.

این‌گونه شد که محاسبات آمریکایی‌ها بار دیگر اشتباه از آب درآمد و خسارت شکست عملیات اصفهان، یا همان «طبس ۲»، برای آمریکا نه‌تنها از نظر تلفات جانی، بلکه از نظر استراتژیک، بسیار سنگین‌تر از عملیات طبس در سال ۱۹۸۰ بود. در آن زمان، آمریکا چند فروند بالگرد را از دست داد، اما این بار دچار بزرگترین رسوایی نظامی در غرب آسیا شد. در واقعه «طبس ۲»، تصویر هالیوودی که آمریکا از ارتش به اصطلاح مقتدر و شکست‌ناپذیر خود ساخته بود، با هوشیاری نیرو‌های نظامی و یاری الهی در هم شکست.

چند عملیات‌ ناموفق در خاک جمهوری اسلامی ایران، پیامی روشن به قدرت‌های متجاوز است: خاک ایران اسلامی، گورستان متجاوزان خواهد بود و هرگونه خیال خام برای تعدی، با پاسخی کوبنده و درس‌آموز رو‌به‌رو خواهد شد.

پژوهشگر و نویسنده:طیبه السادات حسینی