۳ نقش حیاتی بورس انرژی در جنگ رمضان

مصطفی محمدباقری در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری صداوسیما، تداوم معاملات در بورس انرژی را در دوران جنگ ضرورتی فراتر از یک موضوع اقتصادی دانست و تأکید کرد: این بازار با کارکرد‌های «شفاف‌سازی قیمت» «مدیریت ریسک» و «حفظ امنیت انرژی»، نقشی حیاتی در ثبات اقتصاد ملی دارد.

مدیر واحد کالایی و انرژی یکی از کارگزاری ها با اشاره به ابعاد چندگانه اهمیت معاملات بورس انرژی در دوران جنگ گفت: ضرورت ادامه فعالیت بورس انرژی تنها یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه پیوندی مستقیم با ثبات استراتژیک و حتی ملاحظات ژئوپلیتیک کشور دارد. این بازار در چنین شرایطی سه نقش کلیدی ایفا می‌کند: مدیریت نوسانات، شفاف‌سازی قیمت، و تأمین امنیت انرژی.

وی افزود: در شرایط جنگی، نوسانات قیمت انرژی شدید و غیرقابل‌پیش‌بینی است. معاملات در بورس به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان این فرصت را می‌دهد که ریسک تغییرات ناگهانی قیمت را از طریق قرارداد‌ها و ابزار‌های مالی کنترل کنند و برای آینده خود برنامه‌ریزی داشته باشند.

ممحمدباقری اظهار کرد: درباره محور دوم، یعنی کشف قیمت، گفت: بورس انرژی به‌عنوان مکانیزمی شفاف عمل می‌کند تا قیمت‌ها براساس عرضه و تقاضای واقعی تعیین شود. در زمان جنگ که زنجیره‌های تأمین دچار اختلال و محدودیت هستند، این بازار سیگنال دقیقی از میزان کمبود یا مازاد انرژی ارائه می‌دهد و مانع از آشفتگی بیشتر می‌شود.

وی افزود: نکته سوم، یعنی تأمین امنیت انرژی، شاید مهم‌ترین جنبه باشد. بورس انرژی فقط محل معامله نیست، بلکه ابزاری برای پیش‌بینی و برنامه‌ریزی است. صنایع بزرگ از طریق این بازار می‌توانند نیاز‌های ماه‌های آینده خود را مدیریت کرده و ذخایر لازم را تأمین کنند؛ موضوعی که مستقیماً به امنیت ملی گره خورده است.

مدیر واحد کالایی و انرژی یکی از کارگزاری ها با تأکید بر اینکه توقف معاملات در زمان جنگ، موجب تشدید بحران می‌شد، گفت: تجربه اقتصاد‌های مختلف نشان می‌دهد هرگاه بازار‌های رسمی در دوران بحران متوقف شوند، تقاضا و عرضه به سمت بازار سیاه حرکت می‌کند. در بازار سیاه، قیمت‌ها غیرشفاف، کیفیت کالا نامطمئن و نظارت تقریباً غایب است که نتیجه آن هرج‌ومرج اقتصادی و جهش‌های قیمتی است.

وی یکی دیگر از آثار منفی توقف بازار را «مشکل بازگشت به حالت عادی» دانست و توضیح داد: در صورت توقف معاملات، هنگام برقراری آتش‌بس با یک شوک قیمتی عظیم مواجه می‌شویم. چون در غیاب بورس، قیمت‌ها به‌صورت پراکنده و غیررسمی شکل گرفته‌اند. بازگشت ناگهانی به بازار رسمی باعث فروپاشی توازن قیمتی و فشار سنگین بر تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان می‌شود. اما ادامه معاملات در دوران جنگ، باعث می‌شود اصلاح قیمت‌ها به‌صورت تدریجی و طبیعی انجام شود.

محمدباقری در پایان تأکید کرد: روند معاملات انرژی برای شرکت‌هایی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از جنگ آسیب ندیده‌اند باید بدون وقفه ادامه داشته باشد. بورس انرژی در چنین شرایطی نه‌تنها ابزار کشف قیمت است، بلکه ستون ثبات در بازار و نقطه اتکای سیاست‌گذاران در مدیریت بحران محسوب می‌شود.