تغییر نظم جهانی انرژی

محمد نظیفی در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری صداوسیما، گفت: اگر تا دیروز، درگیری‌ها بر سر «منابع انرژی» و تصاحب مستقیم نفت بود، امروز معادله تغییر کرده است. دیگر فقط خود منابع اهمیت ندارند؛ بلکه «مبادلات انرژی»، «بازار انرژی» و به‌ویژه «مسیر‌های انتقال» از جمله تنگه‌ هرمز به عرصه اصلی نبرد تبدیل شده‌ است، این یک تفاوت بنیادین در نظم جدید جهانی انرژی است.

مدیر عامل بورس انرژی ایران افزود: در این میان، برای ایران به‌عنوان کشوری که در چهارراه تمدنی جهان قرار گرفته، این تحولات معنای ویژه‌ای دارد. نشانه‌های اولیه یک پیروزی تمدنی در حال شکل‌گیری است؛ پیروزی‌ای که ریشه در درک درست از این تغییر پارادایم دارد.

نظیفی در ادامه بیان کرد: امروز دیگر موضوع صرفاً منابع انرژی نیست، بلکه «کنترل جریان انرژی» است. کشور‌هایی که به مسیر‌های انتقال انرژی دسترسی دارند، در موقعیت برتر قرار گرفته‌اند. این واقعیت، محاسبات بسیاری از قدرت‌ها را دچار اختلال کرده است؛ همان‌هایی که تصور می‌کردند هر زمان اراده کنند، به منابع انرژی دسترسی خواهند داشت. این تصور اکنون فرو ریخته است.

وی افزود: در سطح اقتصادی نیز، یک تغییر پارادایم در حال وقوع است. صنایعی که بر پایه انرژی ارزان شکل گرفته بودند، با چالش‌های جدی مواجه شده‌اند. دیگر نمی‌توان صرفاً با اتکا به انرژی ارزان، مزیت رقابتی ایجاد کرد؛ بلکه طراحی «طرح‌های اقتصادی هوشمند» و سازگار با نظم جدید انرژی، اهمیت بیشتری یافته است. ممکن است در آینده‌ای نزدیک، با عادی‌تر شدن شرایط، برخی از تنش‌ها فروکش کند؛ اما آنچه تغییر کرده، ماهیت بازی است. امنیت انرژی دیگر یک فرض بدیهی نیست، بلکه به یک متغیر راهبردی و تعیین‌کننده تبدیل شده است.