پویش «جان فدا برای ایران» مشابه بین المللی ندارد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، آقای ساسان زارع با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری به موضوع «پویش ملی جان فدا» و برنامه‌ریزی‌هایی که برای آینده این پویش در نظر گرفته شده پرداخت و به پرسش‌ها در این باره پاسخ داد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است: 

سؤال: ایده پویش جان‌فدا از کجا آمد؟

زارع: اتفاقات اجتماعی معمولاً از خلاقیت‌های میدانی شروع می‌شود، جسته‌گریخته از اولین روز‌های جنگ، مردم شروع کردند به اعلام آمادگی با اسامی مختلف، یک ایده وسط گذاشته شد که ما بیاییم یک آینه بزرگ در میدان بودن مردم بگیریم، ببینیم این تصویر چه خواهد شد؟ جمع بندی این شد که یک پویش با عنوان جان‌فدا برای ایران بالا بیاید و درخواست کنیم آنهایی که حاضرند فعالیتی انجام دهند در این جنگ برای کشور، اعلام آمادگی کنند و کم کم این جریانات کوچکی که در کف میدان شکل گرفته بود، شروع کردند دست به دست هم دادند و یک رقم به یاد ماندنی را ساختند که هم در داخل خیلی سر و صدا کرد و هم شاید بیشتر از داخل در فضای بین‌الملل.

سؤال: الان آخرین آمار ثبت‌نام‌کننده‌ها چقدر است؟

زارع: تقریباً ۳۱ میلیون نفر.

سؤال: بی‌نظیر است واقعاً، یعنی چنین اتفاقی سابقه نداشته در ایران، یک چنین پویشی با این حجم از مشارکت، من حداقل به خاطر ندارم.

زارع: در حقیقت یک بررسی هم انجام شد به نسبت جمعیت، ممکن است یک پویش در چین اتفاق افتاده باشد، داخل ایران که هیچ نمونه‌ای نداشته، یعنی بیشترین پویشی که مشارکت جلب شده بود، ایام حمله به غزه بود بعد از هفت اکتبر، پویش حریفت منم که تقریباً ۱۲ میلیون مشارکت کرده بودند. به نسبت جمعیت، مشابه بین‌المللی هم ندارد که یک کشور در یک اتفاق ناظر به فضای داخلی خود بتواند بیش از ۵۰ درصد واجدان شرایط را پای کار یک پویش اجتماعی بیاورد.

سؤال: واجد شرایط یعنی ۱۸ سال به بالا؟

زارع: پویش ۱۲ سال تا حدوداً ۶۰ سال بود، یعنی تقریباً اگر ما این بازه را حدود ۶۰ میلیون نفر در نظر بگیریم، امروز بیش از ۵۰ درصد عضو این پویش هستند.

سؤال: و این صرفاً یک حرکت نمادین است؟ یعنی یک نمادی است از مشارکت ایرانیان یا نه یک اتفاق عملیاتی بناست که راجع به آن بیفتد؟

زارع: درخواست‌ها این است که ایده اولیه واقعاً این بود که یک پویش رسانه‌ای باشد و یک اعلام آمادگی سراسری که به شدت هم تأثیرگذار بود، من بررسی می‌کردم، بعضاً میزان محتوایی که در خارج از کشور ناظر به این پویش تولید شده بود، تنه می‌زد به آن محتوایی که در داخل تولید شد؛ یعنی به شدت مورد توجه قرار گرفته، ولی از آن طرف هم استقبال و پیگیری از سوی ثبت‌نام کنندگان خیلی زیاد است که این حتماً به یک اتفاق اجتماعی در میدان ختم شود و امتداد کنش اجتماعی داشته باشد.

سؤال: یعنی الان برنامه‌ریزی شما چیست؟ سازماندهی اتفاق خواهد افتاد؟

زارع: هنوز سر آن بحث می‌کنیم. واقعیت این است خیلی از نهاد‌های داوطلبی اعلام کردند که ما می‌توانیم این ظرفیت را استفاده کنیم، از آن طرف، کشش در میدان هم وجود دارد. شاید یک آماری، جزئیات را عرض کنم، جذاب باشد و خلاصه به یاد ماندنی، نمونه‌ای از افرادی که ثبت‌نام کردند، مورد افکارسنجی قرار گرفتند توسط یک مرکز معتبر علمی در کشور، تقریباً ۶۵ درصد مشارکت کنندگان آقایان هستند و ۳۵ درصد بانوان، تقریباً اواسط پویش بود که حس کردیم، چون اسم پویش جان‌فدا برای ایران است و خیلی نزدیک به مفاهیم نظامی و امنیتی است، این تلقی در ذهن شکل گرفته که پویش یک پویش مردانه است، یعنی هنوز هم این افکارسنجی، تقریباً مال ۱۰ روز پیش است، هنوز هم این انگاره هست که همین جا هم از خانم‌ها دعوت می‌کنیم، هنوز سایت باز است و امکان پیوستن به پویش وجود دارد، اگر کسی علاقه‌مند است و در پویش شرکت نکرده، حتماً به سایت مراجعه کنند و ۶۰ درصد مشارکت‌کننده‌ها هم جوانان هستند؛ جوان ۲۰ سال تا ۴۵ سال، یعنی کسانی که کاملاً آمادگی کنش‌گری دارند. این نکته‌ای که می‌فرمایید، سؤال شده از مخاطبان که آیا بعد از این ثبت‌نام حاضر به کنشگری اجتماعی هستید یا نه؟ جالب است که بیش از ۹۸ درصد مردم گفتند ما حاضریم کنشگری اجتماعی داشته باشیم و برای حل مسائل کشور در شرایط جنگ وقت بگذاریم.

سؤال: ممکن است کنشگری اجتماعی را مقداری باز کنید که مشخصاً منظور چیست؟ منظورتان جدای از صحنه نبرد و اسلحه به دست گرفتن است؟

زارع: مثال می‌زنم؛ این تنوع شغلی را ببینید؛ مثلاً ۲۰ درصد خوداشتغال، ۲۱ درصد کارمند خصوصی و دولتی، ۱۸ و نیم درصد کارگر و کشاورز، ۱۶ درصد خانه‌دار، ۱۱ درصد دانشجو و دانش‌آموز، رشته‌های تحصیلی هم که به شدت متنوع در همه حوزه‌ها، وقتی از مردم پرسیدیم که چه کاری دوست دارید انجام دهید، علاقه دارید در این شرایط کشور؟ حدوداً ۳۰ درصد گفتند امنیتی- نظامی؛ از ایست‌های بازرسی گرفته تا پشتیبانی از نیرو‌های مسلح و اتفاقات انتظامی تا یک شبکه عظیم اطلاعات مردمی که مثل دیده‌بان عمل می‌کنند. ۲۰ درصد گفتند آموزشی، فرهنگی و تبلیغی. امروز در سراسر کشور در جنب میدان های ما می‌بینیم خیلی خودجوش آمدند صندلی گذاشتند داربستی زدند و خدمات می‌دهند. دیروز بود فکر می‌کنم شبکه خبر را هم می‌دیدم، خانمی که دندان‌پزشک بود، هر شب می‌آمد و در میدان خدمات می‌داد، روان‌شناسی که می‌آمد و مشاوره می‌داد. معلمی که پلاکارد در دست گرفته بود که اگر کسی در این ایامی که فضای تحصیل دانش‌آموزان مجازی است و می‌آید نیاز به کمک حضوری دارد، من تدریس حضوری را حاضرم به آن دانش‌آموز کمک کنم. تقریباً وقتی که فضا را می‌بینیم؛ امنیتی- نظامی، درمانی، امداد و نجات، ساخت و ساز، در همین تهران، من فقط از یک گروه جهادی آمار گرفتم؛ چهارهزار نفر از شهر‌ها ثبت نام کرده بودند که به صورت جهادی و داوطلبانه به تهران بیایند و در بازسازی منازل آسیب‌دیده در جنگ کمک کنند که فکر می‌کنم تا آن روزی که با این بزرگواران صحبت می‌کردم، می‌گفتند ۵۰۰ نفر از اینها را سازماندهی کردیم، از کارگر ساده در اینها بود تا آن نقاش، بنا و پزشکی که آمده بود و به این بچه‌ها کمک می‌کرد. حمل و نقل؛ ۷ درصد فقط گفته بودند اگر نیاز بود در حوزه آشپزی و ارائه خدمات به مردمی که در میدان هستند، ما حاضریم نقش‌آفرینی کنیم. تنوع خیلی زیاد بود، وقتی که کار مردمی می‌شود، تنوع و تکثر خیلی بالا می‌رود. هر کس با هر سنی، در هر کسوتی، با هر علاقه‌مندی بالأخره یک کاری از دستش برمی‌آید، خیلی معروف است زمان جنگ تحمیلی اول اصطلاحاً آن مادربزرگی که در روستا می‌گفت کاری از دستم برنمی‌آمد نشستم برای رزمنده‌ها دستکش بافتم که عین این اتفاق امروز تکرار شده، یعنی من واقعاً وقتی خاطرات زمان جنگ را می‌خواندم؛ همان جنگ تحمیلی اول، می‌گفتم چه اتمسفر و فضایی بوده، اصلاً امکان زنده شدن این هست یا نه؟ که یک بار دیگر زنده شد. من چند وقت پیش برنامه‌ای در خدمت مردم بودم، چند نمونه جذاب عرض کردم که این‌جا هم شنیدنی است؛ بعضاً راندوم تماس می‌گیریم با شرکت کنندگان که منظورتان چیست؟ تشریف می‌آورید یا نمی‌آورید، می‌آیید یا نمی‌آیید، در این فراخوانی که دادند، در تهران یک رژه جذابی بود، خیلی هم تصاویر آن چرخید.

سؤال: برای بانوان؟

زارع: بله، دو جمعه قبل، یک تعدادی هم فراخوان شده بودند ویژه که بیایید فلان نقطه که آیا می‌آیند یا نمی‌آیند صرفاً یک ثبت نام بوده و یا ختم به یک اقدام می‌شود نکته جذاب این بوده که از این بزرگوارانی که ثبت نام کرده بود یک مادر بود یک پیرزنی که با واکر اومده بود و خیلی عجیب بود که این بنده خدا برای راه رفتن عادی مشکل داشت و خودش را رسانده بود به این نقطه حالا جالب بود که وقتی تماس گرفتیم نمیدانستیم که شرایطش این است صرفاً یک دعوت کردیم که جان فدایی‌ها دارند جمع میشوند تشریف بیاورید یا دختربچه ده ساله‌ای که با عذاب وجدان اومده بود اونجا و گفت ببخشید من با موبایل مادرم ثبت‌نام کردم و خودم را دوازده سال اعلام کرده‌ام یعنی ده ساله بود که خودش را دوازده ساله اعلام کرده بود و بی‌شمار از این اتفاقات یکی از این دختر‌ها یک نامه‌ای نوشته بود خطاب به سردار موسوی فرمانده هوافضای این نامه را من نگه داشتم خیلی مضمون جذابی داشت که این دختربچه به نام سیده فاطیما که من امسال ده سالم شده و اولین سالی بود که کامل روزه گرفته‌ام و در ایام ماه مبارک کارمان این بود که افطاری سبک بخوریم خودمان را به خیابان برسانیم که حس کنیم در کنار شما خلاصه فرماندهان هوافضاییم این دختر گفته بود من، چون تمام ماه مبارک را روزه گرفتم پدرم کل پس‌اندازش را برای من رفت و یک هدیه خریدیم هدیه یک النگوی طلا بود در پاکت نامه این النگوی طلا را گذاشته بودیم دختر بچه و گفته بود امیدوارم که این را از من قبول کنید و با این موشکی بسازید و به قلب تل‌آویو شلیک کنید خیلی عجیب و غریب بود شما فکر کنید من نمی‌دانم واقعاً در کجای تاریخ در کدام جغرافیای ما می‌توانیم پیدا کنیم که یک دختر بچه ده ساله فهمش و بصیرتش و تحلیلش از شرایط این‌گونه است آن کنشگری که شما می‌فرمایید یعنی چی آن نقش‌آفرینی یعنی چی یعنی پرسیدن این سؤال که سهم من در این جنگ چیه من چه کاری می‌توانم انجام بدهم هر اتفاق خوبی که می‌تواند کشور یک گام جلو ببرد تنوعش خیلی زیاد است.

سوال: تا الان از این ظرفیت استفاد‌های نشده یعنی صرفاً مثلاً یک فراخوان بوده که آمدند و یک روز تجمع کردند ولی از این قابلیت و اعلام آمادگی تا الان استفاده‌ای نشده؟

زارع: این یکی از ضعف‌های جدی است واقعاً من همیشه یادمان هست که امام شهید مکرراً می‌فرمودند که اگر مسئولان اگر نهاد‌ها اگر ارگان‌ها مهارت استفاده از ظرفیت مردم را پیدا کنند هیچ مسئله لاینحلی در کشور نمی‌ماند و واقعیت این است که از اکثر این ظرفیت تاکنون استفاده نشده ما این سؤال را پرسیدیم.

سوال: یک شب میهمانی داشتیم گفتتند با این مردم در میدان به هرجا بخواهیم می‌توانیم برسیم اصلاً مردم بی‌نظیرند؟

زارع: یک جمله‌ای دارد حضرت امام می‌فرماید که من با جرئت مدعی هستم که ملت ایران و توده میلیونی آن در عصر حاضر بهتر از ملت حجاز در عهد رسول‌الله و کوفه و عراق در عهد امیرالمؤمنین و حسین بن علی (ع) می‌باشد و جمله‌ای از امام شهید که خیلی ترجمه شده این ایام قدرت ملی بیش از آنکه به موشک و هواپیما ارتباط داشته باشد به اراده ملت‌ها و ایستادگی ملت‌ها ارتباط پیدا می‌کند خطاب به ملت می‌گویند شما به حمدالله در قضایای مختلف ایستادگی را نشان داده‌اید اراده خودتان را نشان داده‌اید باز هم نشان بدهید و دشمن را مایوس کنید شاید اینقدری که دشمن از دیدن این تجمع‌ها و این حضور مایوس شده از موشک و پهپاد مایوس نشده خیلی عجیب و غریب است ما از مردم پرسیدیم که دلیل اصلی مشارکت شما در پویش چیست چهل درصد می‌گویند حمایت و دفاع از کشور در هر حوزه‌ای که نیاز باشد هجده درصد می‌گویند کمک و خدمت به کشور و مردم شانزده درصد هم می‌گویند برای ایران و وطن حاضریم جون بدهیم دلایل اصلی را این گفته‌اند جالب است توی نکته‌ای که داشتم عرض می‌کردم واقعاً یکی از ضعف‌های جدی ما در کشور این که آنگونه که باید و شاید نمی‌توانیم از این ظرفیت استفاده کنیم از این مردمی که در پویش شرکت کردند قریب به شصت درصد تا به امروز علی رغم داشتن میل و آمادگی هیچ چگونه سابقه عضویت و فعالیت در نهاد‌های داوطلبی را نداشتند علیرغم اینکه می‌گویند ما آمادگی داریم میل هم داریم چهل درصد سابقه فعالیت و عضویت داشته‌اند.

وقتی از این مردم پرسیدیم که شما حاضرید فعالیت کنید نود و هشت درصد گفتند آره از این نود و هشت درصد شصت و چهار صدشان گفتند ما بیش از ده ساعت در هفته حاضریم پای کار حل مسائل کشور بیاییم پس سی و چهار درصد گفتند دو تا ده ساعت یعنی وقتی نگاه می‌کند یک آدم یک ظرفیت عظیم می‌بیند که اگر واقعاً بتوانیم طراحی کنیم بتوانیم بسترش را فراهم کنیم به نظرم تمام مسائل کشور را می‌شود باهاش حل کرد یا سؤال دیگه‌ای پرسیدیم از مردم که اگر امروز حل مسائل کشور نیاز به کمک مالی شما داشته باشد در این شرایط اقتصادی یعنی واقعاً من نمی‌دانم که ما قدر مردم را می‌دانیم یا نه اصلاً ما مردم را می‌شناسیم یا نمی‌شناسیم اصلا می‌دانیم با چه کسی طرفیم و یا آن احمق‌هایی که علیه این مردم اقدام می‌کنند اصلاً میدانند با چه کسی طرف هستند من فکر می‌کنم اگر فارغ از موهومات مختلی که خودشان از دستساز خودشان در فضای مجازی بعضاً می‌گیرند وو تحلیل می‌کند اگر یک پیمایش واقعی در کشور انجام داده بودند هیچ‌وقت دست به این حماقت نمی‌زدند هفتاد و هفت درصد مردم در این شرایط اقتصادی می‌گویند برای حل مسائل کشور ما حاضریم کمک مالی مستمر ماهانه داشته باشیم و از بین این هفتاد و هفت درصد بخش زیادی یعنی بالغ بر سی و چهار درصد اگر اشتباه نکنم می‌گویند ما بالغ بر چهل درصد می‌گویند ما حاضریم در ماه بیش از یک میلیون تومان مستمراً برای حل مسائل کشور هزینه بکنیم و کمک بکنیم حالا من نمی‌گویم آیا ما هنرش را داریم همه اش را نقد کنیم یا نه یا این بالاخره ذهنیت می‌تواند تبدیل به عینیت بشود یا نه ولی در ساحت آمادگی و نیتان ما الاعمال بالنیات این مردم می‌گویند اگر جان بخواهد این کشور ما در خدمتیم اگر خدمت و زمان و وقت بخواهد ما در خدمتیم اگر کمک مالی بخواهد ما در خدمتیم یعنی واقعاً این جمله حاج قاسم که ما ملت امام حسینیم ترجمه شد اینجا تفسیر شد که ان‌شاءالله بتوانیم در ادامه خوب از این ظرفیت استفاده کنیم.

سوال: و این سرمایه اجتماعی عجیب و غریبی که الان شکل گرفته من خاطرم است تا قبل از جنگ دوازده روزه برخی نگران این ماجرا بودند بعضا چالش سرمایه ملی افت کرده و پایین اومده الان اصلا یک چیز عجیب و غریبی شده و خدا کند بتوانیم این را حفظش بکنیم یعنی همچنان که برایش حالا توی پویش‌های مثل جانفدا برایش برنامه‌ریزی می‌کنیم از این ظرفیت استفاده می‌کنیم بتوانیم این انسجام و اتحاد این سرمایه اجتماعی را بتوانیم حفظ بکنیم روی پویش جانفدا بعضی شبهاتی وارد می‌کردند رسانه‌ای هم شد که می‌گفتند مثلاً کلاً چهار میلیون پیام اومده ثبت‌نام کردند و بزرگش کردند و گفتند سی میلیون این ماجرایش چی بود؟

زارع: اتفاق جالب اینه که شبهه‌ای که وارد شده بود از باب مکروا و مکرالله والله خیر الماکرین باعث بیشتر دیده شدن اخبار پویش در داخل و خارج شد شما وقتی که وارد آن صفحه ثبت نام می‌شوید بعد از انجام ثبت‌نام می‌توانید یه پیام هم بگذارید یعنی ثبت نامتان که تمام شد دکمه تایید را زدید اختیاری می‌توانید یه پیام بگذارید تقریباً مردم هفت میلیون کامنت گذاشته بودند پیام گذاشته بودند شما فکر کنید وارد یک صفحه سایت شدید شما تفاوت اینکه مثلاً شما وارد سایت شبکه خبر می شوید خبر را می خوانید ویو یک چیزه، لایک یک چیزه کامنت یک چیز دیگر است هفت میلیون نفر کامنت گذاشتند که از این هفت میلیون چهار میلیونش را تایید کردیم که نمایش داده بشود یعنی شما وقتی وارد سایت می‌شوید و ثبت نام می‌کنید چهار میلیون کامنت را که مردم گذشتند از هفت میلیون می‌توانید ببینید، بعضی گفتند چرا همه هفت میلیون را تایید نکردید گفتم، چون بعضاً ناسزا گفته بودند.

خلاصه دشمنان ایران خیلی خلاصه بد آموزی داشت اگر همش می‌خواست نمایش داده بشود این نکته‌ای بود که گفتند و باعث بیشتر دیده شدن، یک نکته دیگر باز گفته بودم به نظرم اینجا جواب بدهم ممکنه یه نفر با دوتا شماره موبایل ثبت نام کرده باشد این را اعتبارسنجی کردیم زیر دو درصد بوده‌اند و از اون طرف مردمی بودند که با شماره موبایل اعضای خانواده را هم ثبت نام کرده بودند که ما این را در کانتر نیاوردیم یعنی سی و یک میلیون نفر صرفاً یک شماره موبایل یکتا است تقریباً دو میلیون و هفتصد هزار نفر اعضای خانواده‌شان را هم ثبت نام کرده بودند که اصلا در این آمار نیست، چون واقعاً می‌خواستیم سخت‌گیرانه آمار ارائه بشود مخصوصاً بعد از اون اتفاق عجیبی که افتاد خوب ما تصور نمی‌کردیم که این پویش مورد توجه رهبر معظم انقلاب قرار بگیرد در آن پیام بیست فروردین که ایشان فر موندند اشاره‌ای می‌کنند به ضرورت حضور مردم و تاثیر حضور مردم و می‌فرمایند همچنان که عدد شگفت‌آور و رو به افزایش میلیونی پویش جانفدا برای ایران هم از عناصر تاثیرگذار در این عرصه است خیلی جالبه ما نرخ ثبت نام مان تقریباً یک و نیم میلیون در روز بود مردمی که می‌اومدند واسه تبلیغات می‌پیوستند این پویش بعد از این انتشار این جمله رهبر معظم انقلاب در کمتر از چهل و هشت ساعت شش میلیون نفر ثبت نام کردند و خیلی اتفاق عجیبی بود شش میلیون نفر در کمتر از چهل و هشت ساعت و جمله بعدی ایشان جالبه که یک بالاخره مسئولیتی را بر ذمه ما می‌گذارد و حالا همین بچه‌هایی که می‌توانند بیایند و کمک بدهند در استفاده حداکثری از این ظرفیت که می‌فرماید باذن الله تبارک و تعالی در اثر این نقش آفرینی‌ها و استمرار آن خوب بالاخره توقع دارند که این نقش‌آفرینی نقد بشود و مستمر بشود چشم‌اندازی که در پیش روی ملت ایران قرار دارد ظهور دورانی باشکوه و درخشان و سرشار از عزت و سربلندی و غنا را برای ایشان نوید می‌دهد اگر خدا کمک بکند و ما شدیداً استقبال می‌کنیم اگر کسی طرحی دارد ایده‌ای دارد حرفی دارد نظری دارد نقدی دارد در اختیار خلاصه این ستادی که همه اش بچه‌های مجموعه‌ای مردمی هستند دورهم جمعند و سعی می‌کنیم فیدبک و بازخورد بگیریم از میدان در اختیار بگذارد که بتوانیم حداکثر استفاده کنیم.

سوال: راه‌های ارتباطی تان چیه؟

زارع: همین سایت جانفدا دات آی آر می‌توانند پیام بدهند یا کامنت بگذارند که ما تماس می‌گیریم و استفاده می‌کنیم حالا در بین جمع‌های نخبگی و اندیشکده فراخوانی دادیم و جلساتش شروع شده.

سوال: این را تا کجا ثبت نام را ادامه می‌دهید تا شصت میلیون برسد؟

زارع: نه، دیگر کم کم حقیقت اگر بتوانیم همین ظرفیت را هم استفاده بکنیم هنری است حالا سایت را ما نمی‌بندیم ولی الان هم که باعث شد خلاصه به اصرار دوستان حقیر خدمت برسم یک گزارش رسمی بدهیم برای این بود که گزارش رسمی پویش اعلام بشود و از این به بعد تمرکز بر سازماندهی میدان باشد.