وزارت علوم زیربنای توسعه اقتصادی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما ، استادان دانشگاه با وجود رتبه و جایگاه علمی در حوزه صنفی، مطالعاتی و معیشتی چه مشکلاتی دارند و رفع این مشکلات در ارتقای سطح علمی دانشگاه های کشور و اتخاذ تصمیمات علمی تر در سطح دستگاه های اجرایی کشور چه میزان تأثیرگذار است.

برنامه «تیتر امشب» شبکه خبر به موضوع «استادان دانشگاه و چالش های پیش رو» پرداخت.

استاد رشته آبیاری از دانشگاه شیراز، چالش های آموزش، پژوهشی، قوانین و مقررات و وضع معیشتی را از چالش های مهم پیش روی استادان دانشگاه برشمرد و گفت: امروزه مملکت را دانشگاهیان اداره می کنند بنابراین اگر متخصصانی که از دانشگاه بیرون می آیند با فکر، خلاق، مبتکر، آینده نگر و همه جانبه نگر باشند مملکت را بهتر اداره می کنند.

دکتر عزت الله رئیسی اردکانی افزود: وزارت علوم زیربنای توسعه اقتصادی مملکت است بنابراین انتظار من این است که فارغ التحصیلان دانشگاه ها در سطح جهانی و به روز باشند.

وی گفت: کیفیت دانشگاه ها به ویژه دانشگاه های مادر باید افزایش پیدا کند و برای رسیدن به این هدف باید اقداماتی ازجمله کاهش تعداد دانشجو و کاهش تعداد واحدهای استادان است به نحوی که استاد وقت اساسی خود را روی تحقیق بگذارد و دانشجویانی خلاق تحویل جامعه دهد. 

در ادامه استاد رشته زیست شناسی دانشگاه الزهرا (س) گفت: در حوزه پژوهش عدم دسترسی کافی به منابع روز مسئله ساز است زیرا ما با انفجار اطلاعات روبرو هستیم و هر قدر به دست بیاوریم می تواند با سطح ایده آل فاصله داشته باشد.

دکتر مریم کشاورزی افزود: ما معمولاً برای تهیه بانک های اطلاعاتی که عملاً در هدایت پروژه های دانشجویی و طرح های تحقیقاتی نقش بسیار مهمی دارد به ویژه در رشته هایی که منابع اصولاً فارسی نیست با مشکل روبر هستیم به نحوی که این بانک ها معمولاً به طور گسسته برای ما فراهم می شود.

وی گفت: از نظر آموزشی، افزایش ظرفیت دانشگاه ها به ویژه در دوره های تحصیلات تکمیلی منجر به این می شود که افرادی با بنیه علمی ضعیف به دانشگاه ها راه پیدا کنند که این امر به مرور باعث کاهش توان علمی دانشگاه هم می شود.

دکتر رئیسی اردکانی درباره لزوم وجود صنف یا تشکلی برای پیگیری چالش های استادان دانشگاه گفت: اگر صنفی وجود داشته باشد می تواند در زمینه های مختلف آموزشی و پژوهشی خواسته ها را بهتر پیگیری کند.

دکتر کشاورزی گفت: کمیته برنامه ریزی رفاهی استادان دانشگاه (کبراد) معمولاً پیگیر پروژه های رفاهی و بیمه ای است اما آنچنان فعالیت چشمگیری ندارد.

وی افزود: اکنون استادان دانشگاه مشکلات خود را از طریق سلسله مراتب اداری پیگیری و به وزارتخانه منتقل می کنند.

دکتر رئیسی اردکانی گفت: گاهی نیز مسئولان وزارت علوم می آیند و ما مسائل خود را با آنها مطرح می کنیم، جز در زمینه های صنفی که از عهده دانشگاه و حتی وزارت علوم خارج است مثل افزایش بودجه یا حقوق استادان، تصمیمی است که به وزارت بر نمی گردد و به هیئت دولت مربوط است، در بقیه موارد توجه می شود و سعی می کنند آیین نامه ها را اصلاح کنند یا تغییر بدهند.

این استاد دانشگاه شیراز درباره آیین نامه جدید ارتقای هیئت علمی دانشگاه ها گفت: من از آیین نامه جدید اطلاعی ندارم اما قبلاً بر اساس آیین نامه ها وقتی کسی می خواهد استاد شود فقط مقالات ISI را در نظر می گیرند در حالی که برخی از این مقالات جنبه نوآوری ندارد و ما باید از کسی که می خواهد ارتقاء پیدا کند بخواهیم یک کار در سطح جهانی که نوآوری داشته باشد، ارائه بدهد.

در ادامه دکتر کشاورزی درباره کاربردی نبودن پژوهش های دانشگاهی اظهار داشت: ارتباط با صنعت یا منطبق بودن بر نیاز جامعه در بعضی از رشته ها وجود ندارد و نمی تواند به تولید محصول بینجامد.

این استاد دانشگاه الزهرا (س) افزود: در بعضی رشته ها مثل زیست شناسی لازم است که شرکت هایی نقش واسطه بین دو بخش دانشگاه و صنعت را ایفا کنند.

دکتر رئیسی اردکانی نیز گفت: اکنون یکی از مشکلات؛ کمبود بودجه است و با بودجه اندک نمی توان مسائل زیربنایی کشور را حل کرد یا طرح های کاربردی ارائه داد.

وی افزود: برای جبران این نقیصه، صنعت باید به دانشگاه ها اعتماد کند ضمن اینکه باید این نکته را در نظر گرفت که دانشگاه در قبال قرارداد طرح های عمرانی مسئولیت دارد اما در قبال طرح های پژوهشی مسئولیت ندارد زیرا ممکن است طرح های پژوهشی به نتیجه کامل نرسد.

دکتر رئیسی اردکانی گفت: در دنیا 5 یا 10 درصد تحقیقات جنبه عملی پیدا می کند و ما بقی 90 یا 95 درصد پژوهش ها باید اجرا شود تا به سرانجام برسد.

در ادامه دکتر کشاورزی درباره نبود ارتباط میان استادان دانشگاه های ایران با استادان برجسته بین المللی گفت: من معتقد نیستم که با استادان بین المللی ارتباط نداریم و ارتباطات ما در حد قابل قبولی است اما به ساز و کارهای قانونی نیاز است که ایجاد این ارتباط را تسهیل کند.

دکتر کشاورزی اظهار داشت: ما باید هر سال استادان خود را به سمینارهای بین المللی بفرستیم تا با دانشمندان برجسته بین المللی آشنا شویم و با آنها ارتباط برقرار کنیم.

استاد دانشگاه شیراز گفت: بودجه کنونی برای شرکت در همه سمینارها کافی نیست و باید زیرساخت های لازم برای این کار فراهم شود و استادان ما می توانند در سطح بین المللی پست هایی بگیرند.

دکتر کشاورزی درباره فرصت های مطالعاتی گفت: ما در این زمینه مشکلی در دانشگاه الزهرا (س) نداریم اما اینکه این فرصت مطالعاتی چقدر در راستای سیاست های پژوهشی کشور است، خط سیر مشخصی ندارد و بعضاً این مطالعات گسسته است یا موازی کاری صورت می گیرد.

دکتر رئیسی اردکانی نیز گفت: در بازگشت سرمایه فرصت های مطالعاتی بسیار بالاست به شرط آنکه استادان را به کشورهایی بفرستیم که از نظر علمی از ما بالاتر باشند و ما بتوانیم متخصصان خود را به روز کنیم.

وی در خصوص جذب هیئت علمی دانشگاه نیز گفت: در یک سال و نیم گذشته دوباره اختیارات به بخش برگشته است و این اقدام مثبتی است که صورت گرفت

دکتر کشاورزی درباره مشکلات معیشتی و رفاهی استادان گفت: این مشکلات مثل بقیه افراد جامعه است، گرچه وضع حقوقی استادان قابل قبول است اما نیازهایی همچون مسکن و امکانات رفاهی آنچنان برای استادان دانشگاه فراهم نیست.

دکتر رئیسی اردکانی نیز گفت: اگر حقوق استاد مکفی نباشد وی بیرون تدریس می کند و بدون اطلاع دانشگاه در پروژه های مختلف شریک می شود و این بنیاد دانشگاه را ضعیف می کند.

وی افزود: ما باید حقوق استاد دانشگاه را به قدری افزایش بدهیم که زندگی وی تأمین شود.