یک‌‌سالگی تصویب برجام و انتظار مردم از مجلس

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ سیصد و شصت و دومین جلسه علنی نهمین دوره مجلس شورای اسلامی راس ساعت 8 و 32 دقیقه روز سه شنبه 21 مهر1394 به ریاست علی لاریجانی آغاز شد.

محمدحسین فرهنگی دبیر وقت هیئت رئیسه مجلس، اولین دستور کار این جلسه را بررسی «ادامه گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس درباره طرح اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام» قرائت کرد، طرحی که یک‌فوریت آن 9 روز قبل و در جلسه علنی 12 مهر 94 به تصویب رسیده بود.

محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه، ،سید عباس عراقچی مذاکره کننده ارشد هسته ای و رئیس فعلی ستاد اجرای برجام و مجید تخت روانچی معاون اروپا و آمریکایی وزیر خارجه نیز در آن جلسه حضور داشتند.

پس از گذشت 20 دقیقه و 24 ثانیه از آغاز جلسه علنی مجلس، جزئیات طرح «اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام» به رای گذاشته شد و در حالی که 250 نماینده(86درصد) در صحن علنی مجلس حضور داشتند صرفا 233 نماینده(92 درصد) در رای گیری شرکت کردند و هنوز انگیزه آن 17 نماینده(8درصد) که علی رغم حضور در مجلس در این تصمیم گیری مهم ملی شرکت نکردند، مشخص نیست.

سرانجام ماده واحده و دو تبصره طرح یاد شده با 161 رای موافق(64درصد)، 59 رای مخالف(23 درصد) و 13 رای ممتنع(5درصد) به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و شورای نگهبان نیز فردای آن روز یعنی چهارشنبه 22 مهر 94 مصوبه مجلس را تائید کرد تا تبدیل به قانون شود.

علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی قانون «اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام» را در اجرای اصل 23 قانون اساسی روز پنجشنبه 23 مهر 94 برای اجرا به رئیس جمهور ابلاغ کرد و نهایتا حجت الاسلام و المسلمین حسن روحانی رئیس جمهور نیز آن را شنبه 25 مهرماه برای اجرا به وزارت امورخارجه و سازمان انرژی اتمی ابلاغ کرد.

اما این پایان ماجرا نبود چرا که تبصره 1 قانون «اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام» به گونه ای تنظیم شده است تا پرونده « برجام» برای همیشه در مجلس شورای اسلامی باز باشد و وکلای ملت بتوانند به روند اجرای آن نظارت دقیق تری داشته باشند.

این تبصره تصریح می کند:« وزیر امور خارجه موظف است روند اجرای توافقنامه را هر سه ماه یک بار به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گزارش دهد.کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی موظف است هر شش ماه یک بار گزارش اجرای برجام را به صحن علنی مجلس شورای اسلامی ارائه کند.

پس ازآن بود که نحوه نظارت مجلس بر «روند اجرای برجام» مطرح شد برای دست یابی به ساز و کاری برای این مهم، جلساتی در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس برگزار شد.

نوذر شفیعی سخنگوی وقت کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس 25 آبان 94 در این رابطه به خبرنگار صدا و سیما گفت: «پیشتر برای نظارت مجلس بر برجام دو پیشنهاد وجود داشت؛ نخست آنکه کمیسیون امنیت ملی به طور کلی مسئولیت نظارت بر اجرای برجام را بر عهده بگیرد و هر شش ماه یک بار به صحن علنی گزارش دهد و دوم آنکه کمیته ای از دل کمیسیون تحت عنوان کمیته نظارت بر اجرای برجام تشکیل شود.سرانجام قریب به اتفاق اعضای کمیسیون امنیت ملی به این نتیجه رسیدند از آنجا که در قانون پیش بینی شده است، این کمیسیون وظیفه نظارت بر اجرای برجام را بر عهده گیرد لذا تصمیم گرفته شد کمیسیون مذکور به طور کلی نظارت بر اجرای برجام را بر عهده گیرد، سازوکار نیز به این شکل است که هر یک ماه از نهادهای ذی‌ربط که از برجام تأثیر می پذیرند همچون وزارت نفت، کشتیرانی، بیمه و بانکداری دعوت کنیم تا با حضور در کمیسیون درخصوص تأثیر برجام توضیح دهند...بیشتر

علاءالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز 8 روز پس از آن یعنی 3 آذر94 به خبرنگار صدا و سیما گفت: « نظارت به معنی کار عملی و مشاهدات عینی(از روند اجرای برجام) از روز شنبه 7 اذر 94 آغاز خواهد شد...بیشتر

نهایتا از روز شنبه 7 آذر 94 ضمن بازدید «هیئتی از کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی» از سایت هسته ای نطنز، نظارت بر روند اجرای برجام از سوی مجلس شورای اسلامی رسما آغاز شد...بیشتر

پس از آن کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی جلساتی را با حضور مسئولانی از وزارت امورخارجه، ستاد پیگیری اجرای برجام، سازمان انرژی اتمی، بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و دارایی، سازمان کشتیرانی، بیمه مرکزی و ... به منظور اطلاع از آخرین روند اجرای برجام تا پایان مجلس نهم یعنی 4 خرداد 95 برگزار کرد و یکی از محورهای مهم جلسات این کمیسیون برای بررسی روند اجرای برجام، اولین گزارش سه ماهه وزارت امورخارجه برجام بود که 29 فروردین تقدیم مجلس شده بود.

با آغاز دهمین دوره مجلس شورای اسلامی و تشکیل کمیسیون های تخصصی، 27 تیر سال جاری - یک روز پس از تقدیم دومین گزارش سه ماهه وزارت خارجه از روند اجرای برجام به مجلس - «کمیته هسته ای» زیر نظر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس به منظور نظارت بر روند اجرای برجام رسما کار خود را آغار کرد و برخلاف مجلس نهم که کمیسیون راسا بر روند اجرای برجام نظارت داشت اما در این دوره امر نظارت بر اجرای برجام به «کمیته هسته ای» واگذار شد.

سید حسین نقوی حسینی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس 28 تیر 95 به خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، گفت: « کمیته هسته‌ای گزارش خود را با استناد به «دو گزارش وزارت خارجه در مورد نحوه اجرای برجام»، «بازدیدهای میدانی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس از صنعت هسته‌ای» و « نشست‌های تخصصی این کمیسیون در مورد برجام» تهیه خواهد کرد».

در حالی که کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس باید تا 26 تیر 95 اولین گزارش 6 ماهه خود از روند اجرای برجام را تقدیم مجلس می کرد اما سیدحسین نقوی حسینی 13 مرداد در مصاحبه با خبرنگار صدا و سیما از آغاز تدوین «گزارش برجامی» این کمیسیون خبر داد! )

اولین مکاتبه رسمی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی مجلس دهم درباره روند اجرای برجام 17 مرداد سال جاری با با دستگاه های ذیربط انجام شد...بیشتر

یک ماه پس از اولین مکاتبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با دستگاه های ذیربطی که فعالیت آنها تحت الشعاع اجرای برجام است و با برگزاری جلساتی با حضور مسئولان از جمله وزیر امور خارجه و رئیس ستاد اجرای برجام، 17 شهریورماه چهارچوب گزارش 6 ماهه کمیسیون امنیت ملی از روند اجرای برجام مشخص شد...بیشتر

طبق گفته علاءالدین بروجردی و سیدحسین نقوی حسینی رئیس و سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی قرار بود اولین گزارش 6 ماهه این کمیسیون از روند اجرای برجام شهریورماه تقدیم مجلس شود اما تعطیلات3 هفته ای مجلس مانع از محقق شدن این امر شد.

نهایتا آخرین جلسه رسمی کمیته هسته ای مجلس دهم به منظور اطلاع از روند اجرای برجام و دریافت آخرین گزارش ها عصر روز چهارشنبه 14 مهر و با حضور مسئولانی از 7 دستگاه ذیربط اعم از وزارتخانه های «اقتصاد و دارایی»، «نفت»، «صنعت معدن و تجارت»، «سازمان انرژی اتمی»، «کشتیرانی»، «بانک مرکزی» و «بیمه مرکزی» در محل کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی برگزار شد.

طبق گفته سیدحسین نقوی حسینی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، طبق آخرین برآورد کمیته هسته ای مجلس از روند اجرای برجام، ««عهدشکنی های» آمریکا و مانع تراشی هایی این کشور ادامه دارد و در حوزه کشتیرانی، تحریم ها تقریباً ‌برداشته شده است- بجز یکی دو ساحل ازجمله عربستان و یمن که ممکن است مشکلات منطقه ای وجود داشته باشد - آمد و رفت کشتی ها در سایر سواحل با هیچ مانعی روبرو نیست، در حوزه بیمه هم مشکل تقریباً‌حل شده است و هیچ یک از موارد تجاری با مانع بیمه ای روبرو نیستند. اما در سوختگیری هواپیماها هنوز موانعی در برخی پایتختهای کشورها وجود دارد و در حوزه بانکی همچنان موانع جدی وجود دارد چون بانک های اصلی و عمده با ما همکاری نمی کنند»...بیشتر

کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس طبق تبصره 1 ماده واحده قانون «اقدام متناسب و متقابل دولت ایران در اجرای برجام» موظف است هر 6 ماه یکبار از روند اجرای برجام به مجلس گزارش دهد و از آنجایی که برجام از روز شنبه 26 دی 94 وارد فاز اجرا شده بود باید تا 26 تیر 95 گزارش خود را تقدیم مجلس شورای اسلامی می کرد اما تا کنون که تا چند روز دیگر اجرایی شدن برجام 9 ماهه می شود چنین گزارشی تقدیم مجلس نشده است...بیشتر

به گفته سیدحسین نقوی حسینی گزارش نهایی کمیته هسته ای از روند اجرای برجام طی هفته جاری تقدیم کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خواهد شد تا پس از تصویب در صحن این کمیسیون تقدیم هیئت رئیسه مجلس شورای شود و برای قرائت در صحن علنی، در دستور کار هفتگی مجلس قرار گیرد.

حال باید منتظر ماند و دید که آیا در یک سالگی تصویب مشروط برجام( برنامه جامع اقدام مشترک) در مجلس شورای اسلامی، گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس از روند اجرای آن بالاخره در صحن علنی قرائت خواهد شد تا انتظار مردم از کم و کیف اجرای برجام سر آید یا باز هم این گزارش در پیچ و خم های بهارستان گیر خواهد کرد؟