نگاهي به اوضاع صنعت برق در جهان

چکیده مطلب:

• چين، هند و ژاپن سه چهارم افزايش توليد برق جهان در سال 2017 را تشکيل دادند. بيشترين افزايش توليد برق جهاني، در سال 2017 در آسيا اتفاق افتاد. توليد برق ژاپن پس از 3 سال کاهش، در اين سال بهبود يافت. ترکيه و ايران نيز، افزايش توليد خوبي داشتند.
• چين بزرگترين مصرف کننده برق در جهان است و آمريکا، در رده دوم مصرف قرار دارد. به طور کلي هر چه جمعيت کشورها بيش­تر باشد، مصرف برق بالاتر مي ­رود.
• کشف قيمت واقعي برق، امري بسيارضروري، براي زنده ماندن اين صنعت، در هر کشور، به شمار مي­ آيد.

 ‍ پژوهش خبری صدا وسیما: صنعت برق به عنوان یکی از معدود صنایع با ایجاد ارزش افزوده بالا‌، برای کشور ما بسیار مهم و حیاتی به شمار می رود.. تضعیف این صنعت به هر دلیل می تواند خسارت جبران ناپذیری به کل اقتصاد کشور وارد کند و بهای گزاف آن را صنعتگران می پردازند.

برق در بیشتر کشورهای جهان تا سال 1980 در انحصار دولت ها بود اما از سال 1990 به بعد اصلاحاتی در این حوزه آغاز شد و تفکر جدید خصوصی سازی شکل گرفت. البته موفقیت ها و شکست هایی در این مسیر وجود داشته است.

در ایران نیز تحولاتی طی سال­ها در حوزه تغییر ساختار و ارتقا کیفیت روی داده است، اما هنوز راه طولانی در پیش است. پژوهش حاضر نگاهی کلی و آماری به اوضاع صنعت برق در جهان دارد. لازم به ذكر است كه دکتر اسدی، معاون پژوهش سندیکای برق کشور، به پژوهشگر در ارائه برخي اطلاعات و آمار استفاده شده در اين پژوهش ياري رسانده است.

چين و هند، بيشترين سهم توليد جهاني برق در سال 2016 را داشتند. در اين سال، چين، نيمي از افزايش توليد جهاني برق را، در دست داشت. هند دومين كشور در افزايش توليد برق جهان، در سال 2016 بود و روسيه و کانادا نيز بعد از هند در رتبه هاي بعدي قرار گرفته اند.

چين، هند و ژاپن، سه كشوري هستند كه  سه چهارم افزايش توليد برق جهان در سال 2017 را تشکيل داده ­اند. بيشترين افزايش توليد برق جهاني، در سال 2017 در آسيا اتفاق افتاد. توليد برق ژاپن پس از 3 سال کاهش، در اين سال بهبود يافت. ترکيه و ايران نيز،  افزايش توليد خوبي داشتند. [1]

واردات برق در کشورهاي همسايه

با نگاهی به آمار کشورهای نزدیک، مشاهده می­شود، بیش از 100 میلیارد دلار فقط واردات کالا و تجهیزات برق داشته اند. کشور ما می­تواند با توجه به مراودات سیاسی و تجاری که با این کشورها كه اكثرا كشورهاي اسلامی هستند، از اين فرصت، نهايت استفاده را ببرد و ارزآوري بالايي ايجاد کند.

کشورهای مهم صادرکننده برق جهان:

چین، ژاپن، آمریکا و آلمان،‌ بزرگترین کشورهای صادرکننده تجهيزات برق در جهان هستند.

  آمریکا، چین، آلمان و هنگ کنک، بیشترین حجم واردات تجهیزات الکتریکی را دارند.

نگاهي به قيمت برق در  کشورهاي جهان، در سال 2017

نمودار زير، قيمت برق در برخي کشورهاي جهان  در سال 2017 را نشان مي­دهد. در آمريکا هر کيلو وات ساعت برق، به قيمت 0.21 دلار رسيده است. در انگلستان، مصرف­کنندگان برق، به ازاي هر کيلو وات ساعت 0.24 دلار پرداخت مي­کنند.

در ميان کشورهاي توسعه يافته، سوئد، يکي از پايين ­ترين قيمت­ هاي برق را دارد، اما در مقابل، مشتريان ايتاليا در سال 2015 ، بالاترين قيمت برق جهان را تجربه کردند و 15.7 دلار در هر کيلو وات ساعت، به علاوه ماليات بر ارزش افزوده، پرداختند.

در ايران اما، متوسط نرخ فروش قیمت برق 60 تومان در کیلو وات ساعت است در صورتی که برای وزارت نیرو 100 تومان تمام می شود.

کشف قيمت واقعي برق در كشور ، امري بسيارضروري، براي زنده ماندن اين صنعت، به شمار مي ­آيد.

بر اساس کيلو وات ساعت به دلار

در کشور ايتاليا هيچ نيروگاه هسته ­اي وجود ندارد زيرا پس از انفجار چرنويل در سال 1980 به دليل لرزه خيز بودن اين منطقه و خطرات انرژي هسته ­اي، نيروگاه ­ها جمع شدند. گاز طبيعي، انرژي­ هاي تجديدپذير، نفت و ذغال­ سنگ، سوخت­ هاي تهيه برق در ايتاليا هستند. اين کشور داراي يکي از بزرگترين ذخاير گاز اروپاست اما توليد گاز کمي دارد و به شدت وابسته به واردات است. همه اين دلايل سبب بالا رفتن قيمت برق در اين کشور شده است.  [2]

وضعيت مصرف برق در جهان

در سال 2015 مصرف برق در جهان تقريبا به 21.15 تريليون کيلو وات ساعت رسيد. از سال 1980 به بعد مصرف برق در جهان همواره در حال افزايش بوده است.

چين بزرگترين مصرف کننده برق در جهان است و آمريکا، در رده دوم مصرف قرار دارد. به طور کلي هر چه جمعيت کشورها بيش­تر باشد، مصرف برق بالاتر مي­ رود. البته استثنا هم وجود دارد. کانادا با وجود تنها 36 ميليون جمعيت، يکي از پرمصرف­ ترين کشورهاي جهان مي ­باشد. ميزان مصرف برق، معمولا به چند علت، از قبيل، نرخ برق، نوع وسايل گرمايشي و سرمايشي، وضعيت بازار مصرف و ... بستگي دارد.

مصرف برق معمولا به علت تلفات شبکه، ذخيره­ سازي، مصرف خود نيروگاه و ... کمتر از توليد آن است.

 منبع:  www.statista.com  

 کلام آخر

با توجه به اینکه کشورهای همسایه ایران، نیاز فراوانی به واردات برق،‌چه به صورت انرژی و چه به صورت تجهیزات و خدمات مهندسی دارند و از طرفی در ایران توان و زیر ساخت تولید آن چه از نظر مواد اولیه چه زیرساخت­ های مهندسی وجود دارد، فرصتی استثنایی در اختیار ایران است تا از این کالای گران بها و هایتک برای ایجاد اشتغال و ارزآوری استفاده کند و اين مهم زماني به واقعيتي با ارزآوري بالا خواهد رسيد كه مشكلات اين صنعت با وجود ظرفيت هاي فوق العاده آن برطرف شود.

پژوهش خبری // تینا صالحی

------------------------

[1]- سايت جهاني انرديتا ،‌https://yearbook.enerdata.net

[2]- پرتال جهاني آمار و اطلاعات، www.statista.com