رویکرد تهاجمی استراتژی ملی سایبری آمریکا

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا وسيما، جنگ سایبری در عرصه جهانی از اهمیت روز افزونی برخوردار شده است. کشورهای بزرگ جهان بویژه آمریکا ، روسیه و چین ، مدام رقبای خود را متهم به انجام انواع حملات سایبری به نهادها وتاسیسات خود می کنند .این حملات بیشتر با هدف دستیابی به اطلاعات حساس بویژه در باره ابعاد صنعتی و نظامی وسیاسی ، خرابکاری در تاسیسات کشور رقیب ویا شنود مکالمات و یا با انگیزه های مالی صورت می گیرد.
با این حال خسارات ناشی از این گونه حملات محدود به کشور خاصی نیست و اکنون همه کشورها کم و بیش در معرض تبعات جدی حملات سایبری هستند. بر خلاف ادعای مقامات واشنگتن که همواره دیگر کشورها را متهم به حملات سایبری علیه آمریکا می کنند ، آمریکا همواره از اولین و بزرگترین کشور هایی محسوب می شود که از فضای سایبری برای اعمال فشار و در واقع تهاجم بر علیه سایر ملت ها استفاده نموده است. در این چارچوب اکنون این مساله آشکار شده که آمریکایی ها مسئول بخش قابل توجهی از حملات سایبری در سطح جهان هستند. در این زمینه ادوارد اسنودن پیمانکار پیشین آژانس امنیت ملی آمریکا اعلام کرد که آژانس امنیت ملی آمریکا پشت صحنه حملات سایبری در سطح جهان قرار دارد و تاکنون 74 کشور را مورد حمله قرار داده است.

مقابله سایبری
قدرت های بین المللی از جمله کشورهای رقیب آمریکا بویژه روسیه و نیز برخی قدرتهای منطقه ای از سال ها پیش برنامه هایی در راستای افزایش امنیت سایبری و نیز توانمندی حملات سایبری را در پیش گرفته اند. از جمله روسیه طرح های مختلفی را در راستای خودکفایی ملی در بخش های اینترنتی و فضای مجازی از جمله موتورهای جست و جو، شبکه های مجازی، برنامه های ضد هکری و ویروسی و هم چنین ایمن سازی اطلاعات و ارتباطات را اجرا می کند.
روسها برای مقابله با حملات و نفوذ های سایبری از جانب غرب بویژه آمریکا ،مبادرت به ایجاد و راه اندازی یک شبکه اینترنتی دارای ضریب امنیتی بالا کرده اند. ولادیمیر پوتین ،رئیس جمهوری روسیه نیز با تاکید بر اینکه آنچه به عنوان حمله های سایبری شناخته می شود، در عرصه نظامی و سیاسی کاربرد دارد، توان حملات سایبری را از تسلیحات متعارف بالاتر دانسته است.

استراتژی سایبری جدید آمریکا
با توجه به نقش روز افزون توانمندی سایبری در قدرت ملی کشورها ، آمریکا به دنبال تدوین و اجرای راهبردهای جدید تر در این عرصه است . در این راستا کاخ سفید راهبرد ملی امنیت سایبری جدیدی تدوین کرده است که در آن اولویت های دفاعی دولت فدرال تشریح و بر حمله به هکرهای خارجی تاکید شده است. در این سند به هکرها و گروه‌های مجازی خارجی هشدار داده شده که از این به بعد تحت استراتژی جدید امنیت سایبری آمریکا، تدابیر تهاجمی علیه آنها افزایش خواهد یافت.
"جان بولتون" مشاور امنیت ملی آمریکا اعلام کرد که "دونالد ترامپ" رئیس جمهوری آمریکا روز پنجشنبه 29 شهریور (20 سپتامبر) اولین استراتژی ملی سایبری آمریکا طی 15 سال اخیر را امضا کرد. این استراتژی ازروز 30 شهریور اجرایی شد.به گفته بولتون: استراتژی امنیت سایبری جدید آمریکا خواستار پاسخ تهاجمی به هر کشوری است که آمریکا را هدف قرار می دهد. هر کشوری که علیه آمریکا فعالیت سایبری انجام می دهد باید انتظار داشته باشند که ما به صورت تهاجمی و تدافعی پاسخ خواهیم داد.جنبه مهم و متمایز استراتژی سایبری جدید آمریکا تاکید بر عملیات سایبری تهاجمی است. دولت اوباما محدودیت هایی بر نحوه انجام حملات سایبری اعمال کرده بود اما دولت فعلی بخش زیادی از این محدودیت ها را در راهبرد سایبری خود برداشته است. ترامپ بیش از یک ماه پیش با صدور فرمانی قواعد موسوم به «دستورالعمل سیاست گذاری ریاست جمهوری 20» را لغو کرد تا محدودیت های مربوط به حمله سایبری را بردارد.
این قواعد روند و هماهنگی های بین سازمانی پیش از انجام حملات سایبری به ویژه علیه کشورهای متخاصم را تشریح می کند.ترامپ دستور داده که رویکرد امنیت فضای مجازی آمریکا تغییر کند و دستورالعمل‌های جدیدی به آژانس‌های فدرال برای نحوه محافظت از خود و اطلاعات محرمانه در برابر خطرات خارجی ارائه شود.به گفته بولتون: «ما مجوز عملیات‌های تهاجمی در فضای مجازی را صادر کردیم که از طریق فرایند هماهنگی ذیل دستور جدید رئیس‌جمهور اجرا خواهند شد. اجرای این طرح به نفع امنیت ملی ما است، نه فقط به خاطر اینکه خواستار عملیات‌های تهاجمی مجازی بیشتری هستیم بلکه باعث ایجاد ساختار بازدارندگی می‌شود».
این در حالی است که پیشتر ترامپ فرمان اجرای تحریم علیه شرکت‌ها یا افراد خارجی مظنون به دخالت در انتخابات این کشور را امضا کرده بود. این تحریم‌ها می‌توانند علیه افراد یا شرکت‌هایی وضع شوند که به دلیل حملات سایبری یا اقدامات دیگر به دخالت در انتخابات آمریکا متهم می‌شوند. یک مقام آمریکایی در این باره گفت: «دولت مصمم است هنجارهای جدیدی در فضای سایبری ایجاد کند.
این اولین گام برای تعیین مرز و اعلام علنی واکنش ما به رفتارهای بد است.» استراتژی ملی امنیت سایبری دولت ترامپ از نهادهای محلی و ایالتی می خواهد که سیستم های دولتی را تقویت کرده و با شرکت های بخش خصوصی برای مقابله با این تهدیدها همکاری کنند.

قدرت سایبری در عرصه سیاسی
استراتژی ملی سایبری جدید آمریکا در حالی منتشر شده که کمتر از دو ماه دیگر یعنی در 15 آبان (6 نوامبر) انتخابات میان دوره ای در آمریکا برگزار می شود. مقام های اطلاعاتی می گویند که احتمال وقوع حملات سایبری در این انتخابات وجود دارد. در واقع بعد جدیدتر بهره گیری از قدرت سایبری ،کاربرد آن به منظور پیشبرد اهداف سیاسی است .نمونه بارز این مساله، اتهام آمریکا به روسیه در باره دخالت مسکو در روند انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2016 به نفع دونالد ترامپ نامزد جمهوری خواهان است. در این چارچوب، دولت آمریکا در 7 اکتبر 2016رسما روسیه را متهم کرد از طریق حملات سایبری به سامانه رایانه ای کمیته ملی حزب دموکرات و رایانه های مقامات سیاسی آمریکا نفوذ کرده و با افشای اطلاعات سرقت شده از طریق سایتهای افشا گر مانند ویکی لیکس به طور مستقیم موقعیت هیلاری کلینتون را در جریان مبارزات انتخاباتی تضعیف کرد.مقامات کاخ سفید پیشتر هم روسیه را به حملات سایبری علیه آمریکا متهم کرده بودند، اما این نخستین بار بود که رسما این اتهام را مطرح کردند. با این حال برخی مقامات آمریکایی اذعان دارند که اثبات قطعی نقش دولت روسیه در مدیریت این عملیات نفوذ سایبری، غیرممکن است.
اکنون یکی از مهمترین مناقشات بین واشنگتن و مسکو، تاکید مقامات ارشد ساختار حکومتی آمریکا بر نقش حملات هکری مسکو و دخالت سایبری آن در روند سیاست داخلی آمریکا است. به نحوی که هنوز هم دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در گیر تبعات این مساله و اتهام کمک غیر مستقیم روسها به وی برای پیروزی در انتخابات 2016 است.البته پس از این مساله ، کشورهای اروپایی به مسکو در باره دخالت احتمالی آن در روند انتخابات در این کشورها از قبیل فرانسه و آلمان هشدار دادند.

جمع بندی
اعلام استراتژی تهاجمی سایبری آمریکا در حالی است که این کشور مسئول بسیاری از حملات سایبری در جهان است.آمریکایی ها هر گاه خود اقدام به حمله سایبری علیه دشمن کنند که نمونه بارز آن حمله سایبری به تاسیسات هسته ای ایران با بدافزار استاکس نت بود ، آن را موجه و مشروع قلمداد می کنند ، در حالی که اقدام مشابه از سوی دیگر کشورهای رقیب یا خصم را برنمی تابند. اما حملات سایبری به مثابه تیغی دو لبه محسوب می شود که توسط دشمنان امریکا نیز می تواند به نحو موثری علیه آن مورد استفاده قرار گیرد.

کشورهای بزرگ کاملا از این مساله آگاهی دارند که در فضای سایبری با رقبا و دشمنان قدرتمندی روبرو هستند.در این عرصه جدید قدرتهای بین المللی اقدامات خود را معطوف به افزایش توانمندی ها ومقدورات سایبری با هدف کسب اطلاعات از حریف و نیز ضربه زدن به زیر ساختها و نهادهای حساس دشمنان کرده اند. این قدرتها در سال های اخیر میلیاردها دلار برای ایجاد قابلیت های سایبری خود هزینه کرده اند.بویژه بهانه آمریکا برای افزایش توانمندی های سایبری خود این بوده که چنین اقدامی با توجه به استفاده چین، روسیه، کره شمالی و سایر کشورها از فضای سایبری جهت حمله به دشمنان و یا سرقت اطلاعات ضرورت پیدا کرده است. ناتو نیز جنگ سایبری را به عنوان اولویت جدید خود در دستورکار قرار داده است.
با توجه به روندهای موجود می توان پیش بینی کرد که در آینده نه چندان دور ، فضای سایبری به یکی از عرصه های اصلی تقابل قدرتهای بین المللی تبدیل شده و در این راستا شاهد افزایش چشمگیر کمی و کیفی مقدورات و توانمندی های سایبری قدرتهای بین المللی و قدرتهای منطقه ای خواهیم بود./
======================================
نویسنده: سید رضا میرطاهر، کارشناس مسائل بين المللي .
.