تلاش آمریکا برای فروپاشی پیمان نیروهای هسته ای میانبرد

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما ؛  دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در28 مهر 1397 ( 20 اکتبر 2018 ) اعلام کرد که آمریکا از پیمان "نیروهای هسته ای میانبرد" (آی ان اف)INF خارج خواهد شد. بهانه اصلی آمریکا برای خروج از این پیمان راهبردی و بسیار مهم، نقض مفاد آن بوسیله روسیه است.واشنگتن مدعی است مسکو در سال های اخیر سامانه های موشکی را توسعه و مستقر کرده است که بر خلاف ضوابط مندرج در پیمان نیروهای هسته ای میانبرد است. ترامپ در سخنان خود در این باره مدعی شد: «ما طرفی هستیم که داخل این پیمان مانده‌ایم و آن را رعایت کرده‌ایم ولی روسیه، متأسفانه از آن پیروی نکرده است. بنابراین، ما این پیمان را خاتمه خواهیم داد و از آن خارج می‌شویم.» دستگاه سیاست خارجی روسیه و برخی مقامات ارشد آن در روز های نخست پس از اعلام تصمیم ترامپ در این باره موضع گیری کرده وآن را گامی در راستای یکجانبه گرایی و تلاش آمریکا برای تثبیت موقعیت خود به عنوان ابر قدرت جهانی تلقی کردند .در عین حال مسکو شدیدا این اتهام واشنگتن را رد کرده و بر نقض این پیمان توسط آمریکا تاکید می کند.با این حال واشنگتن همچنان بر موضع خود استوار مانده و حتی پا را از تهدید به خروج نیز فراتر نهاده است.
اولتیماتوم آمریکا ، واکنش اروپا
"مایک پمپئو" وزیر خارجه آمریکا روز سه شنبه 13 آذر (4 دسامبر) اعلام کرد که واشنگتن به مدت 60 روز پایبندی به پیمان نیروهای هسته ای میانبرد را تعلیق خواهد کرد، تا مسکو ظرف این مدت تعهد عملی خود را به آن نشان دهد و در غیر این صورت از این پیمان خارج خواهد شد. مقامات واشنگتن ، روسیه را به فریبکاری در اجرای تعهدات مربوط به این پیمان کنترل تسلیحاتی متهم و ادعا می کنند که هیچ نشانه ای مبنی بر پایبندی مسکو به پیمان آی ان اف وجود ندارد. اعلام این مساله از سوی آمریکا، واکنش اروپا را به عنوان طرف ذینفع اصلی در مناقشه تسلیحاتی بین واشنگتن و مسکو برانگیخت .در این چارچوب، فدریکا موگرینی رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا از روسیه و آمریکا خواست تا پیمان نیروهای هسته ای میانبرد را که بعد از اولتیماتوم 60 روزه واشنگتن به مسکو به مخاطره افتاده، نجات دهند.به گفته وی ، این پیمان راهبردی ،صلح و امنیت را در قاره اروپا برای 30 سال تضمین کرده است.وی تصریح کرد: این پیمان باید به صورت کامل اجرا شود، بنابراین امیدوارم که استفاده عاقلانه‌ای از زمان به منظور تلاش بیشتر برای حفظ آن و رسیدن به اجرای کامل این پیمان از سوی همه طرف‌ها رخ دهد و به منظور اطمینان حاصل کردن از این رخداد تلاش خواهیم کرد.
واکنش روسها
به دلیل پیامدهای فوق العاده منفی خروج آمریکا از پیمان "آی ان اف "بر ثبات راهبردی وامنیت بین المللی، روسیه به عنوان طرف دیگر این پیمان راهبردی در باره خروج از این پیمان هشدار های جدی داده و از ادامه تعهد خود به این پیمان خبر داد. از سوی دیگر با توجه به اینکه واشنگتن برای نخستین بار در رابطه با یک پیمان تسلیحاتی راهبردی به مسکو اولتیماتوم داد ، طبیعتا این مساله واکنش فوری و شدید روسیه را به دنبال داشت . در این راستا وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که مسکو به طور کامل به مفاد پیمان نیروهای هسته ای میانبرد پایبند است. "ماریا زاخاروا" سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه گفت: مسکو به صورت جدی این پیمان را اجراء می کند و واشنگتن نیز از این موضوع آگاهی دارد."ولادیمیر جباروف" معاون کمیته بین الملل شورای روسیه نیز اعلام کرد که روسیه همه مدارکی را که نشان می دهد این کشور به تعهدات خود در چارچوب پیمان نیروهای هسته ای میانبرد عمل می کند ، به واشنگتن ارائه داده است .همچنین "یوری شویتکین" معاون کمیسیون دفاع دومای روسیه اظهار داشت که خروج آمریکا از این پیمان به نابودی ثبات در اروپا منجرخواهد شد و کشورهای اروپایی به گروگان سیاست های غیر مسئولانه آمریکا تبدیل خواهند شد.سرگئی شایگو وزیر دفاع روسیه نیز اعلام کرد که روسیه در واکنش به خروج احتمالی آمریکا از پیمان "آی ان اف" توان نظامی خود را افزایش می دهد.
هشدار پوتین
ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه بر مخالفت خود با لغو پیمان نیروهای هسته ای میانبرد (آی ان اف) تاکید کرده و بر این مساله پافشاری می کند که طرف روسی هرگز این پیمان را نقض نکرده است. رئیس جمهور روسیه خاطرنشان کرد که آمریکا بطور یکجانبه از این پیمان که یکی از توافق‌های کلیدی در زمینه امنیت بین‌المللی است خارج شد.از دیدگاه پوتین ، آمریکایی ها مدتهاست به صورت پنهانی این تصمیم را گرفته اند و در این راستا بعد از اینکه توسعه موشک‌های جدید در بودجه پنتاگون لحاظ شده به اعلام خروج از این پیمان پرداختند، اما برای توجیه اقدام شان به دنبال مقصر گشته و روسیه را متهم کردند. زیرا به گفته پوتین این ساده‌ترین و عادی ترین کار در غرب است. با توجه به این ملاحظات، پوتین تهدید کرد که در صورت خروج آمریکا از این پیمان ، مسکو واکنش مناسب نشان خواهد داد.به گفته پوتین؛ بسیاری از کشورها همچنان سرگرم توسعه موشک‌های کوتاه برد و میانبرد هستند، اما روسیه و آمریکا خود را به این پیمان متعهد کردند، با این حال اگر واشنگتن معتقد است که باید تسلیحات ممنوعه در چارچوب این پیمان را داشته باشد، مسکو هم از این الگو پیروی خواهد کرد.
مقام‌های روسیه بارها گفته‌اند که خروج احتمالی آمریکا از پیمان نیروهای هسته ای میانبرد همه جهان را وارد مسابقه تسلیحاتی می‌کند.روسیه همچنین اعلام داشته که آماده رفع هرگونه مشکل در اجرای این پیمان با آمریکا است.در عین حال واشنگن در حالی مسکو را به نقض این پیمان متهم کرده که هیچگونه مدرکی برای اثبات ادعای خود ارائه نکرده است. روسیه بارها اعلام کرده تا زمانی که آمریکا به این پیمان پایبند باشد، مسکو نیز مفاد آن را به طور دقیق رعایت خواهد کرد. اعلام اولتیماتوم 60 روزه از جانب پمپئو به روسها ،در واقع برای تشدید فشارها علیه مسکو (از جمله از جانب اروپایی ها )با هدف واداشتن آن به اجابت خواسته های آمریکا در زمینه کنار گذاشتن تسلیحاتی است که به ادعای آمریکا باعث نقض پیمان آی ان اف شده است. با این حال روسها نیز معتقدند که مواردی مانند استقرار پرتابگرهای ام کا 41 در سایت ضد موشکی آمریکا در رومانی و نیز استقرار انواع جدید بمب های هسته ای "بی 61 "از نوع هدایت پذیر و نیز استقرار پهپادهای آمریکایی در کشورهای اروپایی از موارد نقض آشکار پیمان نیروهای هسته ای میانبرد محسوب می شوند و آمریکا باید اقدامات عملی برای رفع این موارد انجام دهد.
جمع بندی
به نظر می رسد آمریکا به دنبال بهانه ای برای خروج از پیمان نیروهای هسته ای میانبرد است تا بدین ترتیب بتواند آزادانه وبدون هیچ محدودیتی به توسعه تسلیحات هسته ای جدید بپردازد.ترامپ در این زمینه آشکارا اظهار داشته است که آمریکا تسلیحات هسته ای اش را توسعه خواهد داد، مگر اینکه روسیه و چین توسعه تسلیحات هسته ای شان را متوقف کنند. مساله دیگری که در این زمینه اهمیت دارد این است که هر چند اروپایی ها نیز مانند آمریکایی ها معتقدند که روسیه پیمان "آی ان اف" را نقض کرده، اما راه حل این مساله را نه خروج از این پیمان، بلکه مذاکره برای وادار کردن مسکو به رعایت مفاد آن می دانند .واقعیت این است که ادامه این پیمان به صورت کنونی نه مد نظر غرب و نه مسکو است .از دیدگاه واشنگتن باید چین نیز که بشدت مشغول توسعه سامانه های موشکی کوتاه برد و میان برد است به این پیمان بپیوندد. اما از نگاه روسها نیز باید کشورهای هسته ای اروپا عنی فرانسه و بریتانیا نیز به این پیمان بپیوندند. در عین حال موضع سخت مسکو در قبال اعلام خروج آمریکا از این پیمان با توجه به دکترین هسته ای جدید آمریکا معنا پیدا می کند که یکی از موارد مهم آن ساخت و استقرار تسلیحات هسته ای کوچک تر و کم توان تر به منظور افزایش احتمال استفاده از آنها در هر جنگ احتمالی با دشمنان آمریکا به خصوص روسیه است.