اتحادیه اروپا  یک کوتوله سیاسی است

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا وسيما؛ شبکه فرانس 2 به نقل از شبکه تلویزیونی ت.و.سنک فرانسه در گزارشی این سوال را مطرح کرد: وزن واقعی سیاسی اروپا در برابر آمریکا, چین, روسیه و حتی هند چه میزان است؟  با اینکه کشورهای اروپایی در حوزه اقتصادی با حضور در متن اتحادیه اروپا به نوعی حاکمیت ملی شان را واگذار کرده اند, اما در عرصه دیپلماتیک هر کشور موضع خودش را مطرح می کند. آیا داشتن سیاست خارجی اروپایی بدون ارتش اروپایی ممکن است؟

فرانس 2 گزارش می دهد: روسای جمهور و دولت های اروپایی در این تصویر همگی لبخند بر لب دارند و لااقل برای گرفتن یک عکس دسته جمعی با هم متحدند. اما وقتی موضوع تفاهم بر سر مداخله نظامی در لیبی در سال 2011 مطرح بود و یا این اواخر موضوع محکوم کردن   قاشقجي -خبرنگار عربستانی - به دست رژیم ریاض به میان آمد, اختلاف نظر ها در میان کشورهای اروپایی عیان گردید. آخرین مثال از این دست به ونزوئلا مربوط می شود. کشوری که درگیر یک بحران سیاسی عمده و شورش جمعی است که در آن دهها نفر کشته شده اند و البته شاهد وضعیت انسانی اسف باری است. اما اروپا برای اینکه موضعی تک صدایی در قبال اوضاع این کشور اتخاذ کند, ناتوان است و نمی تواند بین رئیس جمهور منتخب نیکلاس مادورو  از یک سو, و  خوان گوایدو  رئیس جمهور خود خوانده از سوی دیگر, یکی را برگزیند. در مقابل آمریکا پیش از همه با حمایت از گوایدو موضع اش را آشکار کرد و روسیه نیز نشان داد که به هر قیمتی از مادورو رئیس جمهور سوسیالیست حمایت می کند؛ اما اتحادیه اروپا نتوانست به سرعت موضع گیری کند زیرا 28 کشور عضو آن هم نظر نبوده اند. در این میان فرانسه از طریق یک توئیت مکرون, به علاوه برلین و مادرید, گوایدو(رئيس جمهور خوانده)  را رئیس جمهور موقت تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بعدی به رسمیت شناختند. اما پایتخت های دیگر اروپایی از مادورو رئیس جمهور منتخب حمایت کردند و هر کدام از این کشورها نیز دلایل خودشان را داشتند.

 اریک موریس تحلیل گر سیاسی  از بنیاد رابرت شومن در این باره می گوید:  دولت یونان در بیانیه ای از مادورو حمایت کرد و در ایتالیا نیز ائتلاف لیگ شمال و گروه پنج ستاره در اتخاد موضع درباره ونزوئلا اتفاق نظر نداشتند.

فرانس 2 در ادامه افزود: در این شرایط، اجماعی میان 28 کشور عضو اتحادیه اروپا حاصل نشد و یک بیانیه حداقلی منتشر شد. سوال این است که آیا اراده ای واقعی در اروپا برای داشتن سیاست خارجی مشترک وجود دارد؟ اتحادیه اروپا قبل از هر چیز به عنوان یک پروژه اقتصادی بنا گردید. در سال 1992 با پیمان «ماستریخت» از دیپلماسی مشترک سخن به میان آمد و در سال 1997 با پیمان «آمستردام» یک سمت نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی ایجاد شد. امروز فدریکا موگرینی ایتالیایی این سمت را در اختیار دارد و در همه جا صداي اتحاديه اروپاست.

موگرینی می گوید: تنها راه ممکن برای اینکه اروپا در جهان امروز از موضع مستحکم سخن بگوید, تجمیع نیروها و ظرفیت هایمان در قالب اتحادیه اروپاست. 

فرانس 2 ادامه داد: اما واقعیت این است که دامنه اقدام واقعی موگرینی بسیار محدود است. در این زمینه میشل الیو ماری وزیر سابق امور خارجه و اروپایی فرانسه می گوید: نقش وی (موگرینی) این است که اروپا را در برخی موقعیت ها و گفتگوها نمایندگی می کند. اما ضعف وی این است که یک دیدگاه مشترک از قبل پردازش شده را نمایندگی نمی کند. در نهایت نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا قاعدتا باید روسای حکومت ها را به سوی تعریف یک ماموریت دیپلماتیک واقعی سوق دهد. واقعیت این است که اتحادیه اروپا اگر چه یک غول اقتصادی است, اما یک کوتوله سیاسی بالاخص در حوزه سیاست خارجی محسوب می شود. 

فرانس 2 همچنين افزود: در میان نادر موفقیت های دیپلماسی اروپایی باید به تحریم های روسیه اشاره کرد که 28 کشور عضو اتحادیه اروپا بعد از ضمیمه کردن کریمه توسط مسکو به روسیه, بر سر آن توافق کردند؛   همین طور توافق درباره برنامه هسته ای ایران از زمره این موفقیت ها محسوب می شود که البته بعدا آمریکا آن را زیر سوال برد. علت این کارنامه ضعیف سیاست خارجی این است که اروپا یک ضعف دیگر دارد و آن عبارت از این است که نیروی نظامی ندارد. 

سون بیسکاپ از موسسه سلطنتی روابط بین المللی در بلژیک می گوید: سه بعد قدرت وجود دارد که عبارت است اقتصادی, سیاسی و نظامی؛ اگر یکی از این ها نباشد قدرتی در کار نیست. این امری واضح است. اروپا در زمینه دفاعی هزینه زیادی می کند, اما این فرآیند به شدت پراکنده و بخش بخش شده است. در نتیجه در این حوزه وزن و اعتبار زیادی پیدا نمی کند. 

فرانس 2 درپايان افزود: این استدلالی است که فرانسه مکرون را به سوی طرح پیشنهاد برنامه دفاع مشترک اروپایی سوق داد برای اینکه امیدوار باشد اروپا را در صحنه روابط بین المللی حفظ کند.