یک دل سیر گلایه از کاهش قیمت سیر

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، سیرکاران مغانی می‌گویند دلالان محصول سیر کشاورزان را به قیمت کیلویی هزار تا هزار و پانصد هزار تومان می‌خرند و قیمت خرده فروشی سیر در بازار بین ۲ تا چهار هزار تومان است.
احد صادقیان یکی از سیرکاران اهل اصلاندوز می‌گوید: با قیمت فعلی سیر، حتی هزینه کارگری کاشت و برداشت را هم در نمی‌آوریم.
سجاد بهاری از سیرکاران اهل پارس آباد هم با بیان اینکه قیمت بسیار پایین محصول سیر با هزینه‌های کاشت این محصول متناسب نیست می‌گوید: ما زمین اجاره کردیم، بذر خریدیم، ۹ ماه محصول را در مقابل انواع آفات  نگهداری کردیم و آخرش هم حتی پول خرج کرده را به زور در می‌آوریم.

افزایش تولید و کاهش قیمت
حبیب احمدی کارشناس کشاورزی می‌گوید به دلیل نیاز پایین محصول سیر به مصرف آب و کود، این گیاه جایگزین مناسبی برای کاشت محصولات با مصرف آب بالا مانند صیفی جات و هندوانه است که از سال‌های گذشته در دشت مغان معمولا به وفور کشت می‌شده است.
وی تصریح می‌کند: کشت این محصول نسبتا کم هزینه است و در برابر آفت‌ها و علف‌های هرز هم مقاومت خوبی دارد. به همین دلیل در سال‌های اخیر و به دنبال تجربه چند سال کم آبی، کشت آن به تدریج مورد توجه کشاورزان دشت مغان قرار گرفت.
سیر کاران مغانی افزایش بیش از حد زمین‌های زیر کشت سیر در منطقه مغان را یکی از عوامل کاهش قیمت این محصول می‌دانند که به گفته آن‌ها زمینه سوء استفاده دلالان را فراهم کرده است.
تا اواخر دهه ۸۰ شمسی، کشت سیر در دشت مغان به صورت محدود انجام می‌شد، اما از اوایل دهه ۹۰، به تدریج کشت این محصول در منطقه سال به سال رواج بیشتری یافت.
به گفته مدیر جهاد کشاورزی پارس آباد مغان در سال ۹۷، بیش از هزار و ۵۰۰ هکتار از اراضی زراعی این شهرستان به کشت سیر اختصاص یافت که در مقایسه با سال قبل از آن یعنی ۹۶، چهار برابر رشد داشت.
علی اکبر حسینیان می‌افزاید: این در حالی است که کشت سیر در اراضی منطقه امسال هم رشد قابل توجهی داشته و با افزایش نزدیک دو برابری در مقایسه با پارسال به ۲۸۰۰ هکتار رسیده است و انتظار می‌رود تا پایان فصل برداشت حدود ۹۰ هزار تن سیر از دشت مغان برداشت شود.
این آمار‌ها نشان می‌دهد که در عرض سه سال اخیر کشت محصول سیر در دشت مغان تقریبا شش برابر شده و بنابراین به قیمت این محصول هم تاثیر گذاشته است.
این در حالی است که افزایش تولید محصول سیر در کشور تنها محدود به استان اردبیل نبوده است. در سال‌های اخیر سطح زیر کشت سیر در مناطق مختلف کشور از جمله طارم در استان زنجان، سولان در استان همدان، طبس در استان سمنان، میر جاوه در سیسیتان و بلوچستان، دزفول در خوزستان، بشاگرد در استان هرمزگان، آذر شهر در آذربایجان شرقی و چالدران در آذربایجان غربی و ده‌ها منطقه دیگر از کشور رو به رشد بوده است.   
محصول سیر مناطق شمالی کشور معمولا از اردیبشهت تا مرداد ماه برداشت می‌شود و در نیمه جنوبی هم این محصول از اواخر دی تا اواسط اسفند ماه قابل برداشت است و بنابراین در اکثر ماه‌های سال در ایران سیر تازه در بازار پیدا می‌شود.
با وجود افزایش تولید، کارشناسان کشاورزی می‌گویند اگر صادرات محصول منظم باشد، تولید سیر در کشور مقرون به صرفه خواهد بود. در سال‌های اخیر محصول سیر ایران علاوه بر بازار‌های داخلی به برخی کشور‌های حوزه خلیج فارس، روسیه و ارمنستان و روسیه صادر شده است، اما روند صادرات آن منظم نبوده است.

صادرات به روسیه و آسیای میانه
عباس تابش، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و مدیر عامل سازمان مصرف کنندگان و تولید کنندگان می‌گوید علاوه بر کشاورزان دشت مغان، سیرکاران سایر مناطق کشور هم مشکلات مشابهی دارند و از قیمت پایین این محصول گلایه‌مند هستند.
وی با بیان اینکه وی یکی از دلایل پایین بودن قیمت سیر، نبود تعادل در نظام عرضه و تقاضا است می‌افزاید: برای جلوگیری از ضرر و زیان کشاورزان در این مقطع، تلاش می‌کنیم با خرید تضمینی سیر توسط سازمان تعاون روستایی، مشکل را حل کنیم. اما لازم است زمینه  صادرات این محصول فراهم شود و حمایت از صنایع تبدیلی در دستور کار قرار گیرد.
حسین شیرزاد معاون وزیر جهاد کشاورزی هم با بیان اینکه به زودی دستور خرید توافقی سیر به تعاونی‌های روستایی اعلام می‌شود تا از روند نزولی قیمت این محصول جلوگیری شود می‌گوید: پیگیری‌هایی برای صادرات محصول سیر به کشور‌های آسیای میانه و روسیه در حال انجام است.
علایی فرماندار شهرستان پارس آباد هم اظهار می‌کند: یکی از مشکلات اساسی سیرکاران، خام‌فروشی است که سبب می‌شود سود واقعی نصیب کشاورز نشود.
وی با بیان اینکه عرضه فله‌ای محصول سیر دریک بازه زمانی کوتاه باعث کاهش شدید قیمت این محصول می‌شود و زمینه سودجویی دلالان را فراهم می‌کند می‌افزاید: در کنار افزایش ظرفیت انبار‌ها و سردخانه‌های موجود، ایجاد واحد‌های فرآوری و صنایع تبدیلی می‌تواند این مشکل را حل کند.

سیر از محصولات ارزشمند و پراستفاده است که علاوه بر مصرف خوراکی به‌صورت تازه یا ترشی، در تولید فرآورده‌های غذایی مختلف استفاده می‌شود. همچنین به دلیل خاصیت ضدانگلی و ضدمیکروبی خود، به‌عنوان یک گیاه دارویی استفاده فراوانی در پیشگیری یا درمان بیماری‌های دستگاه گوارش، کاهش کلسترول  و فشار خون و بیماری‌های قلبی دارد. عجیب است که سیر با این همه خاصیت به بهای ناچیزی در بازار به فروش می‌رسد. جا دارد مسئولان با برنامه ریزی مناسب انگیزه لازم برای کشاورزان فراهم کنند تا در سال‌های آینده هم به کاشت این محصول مفید ادامه دهند.
همچنین مکانیزاسیون کاشت و برداشت سیر و بسته بندی و بازار یابی مناسب آن در کنار افزایش ظرفیت انبارداری، مشکلات کنونی سیرکاران را به حداقل کاهش خواهد داد.
نویسنده: یاشار پورمجید