رنج سیل؛ روند کُند جبران خسارت‌ها

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز گلستان؛ 2ماه از سیل ویرانگر گلستان می گذرد، آب از بیشتر شهر ها و روستاها خارج شده اما در بخش هایی از مزارع و مراتع همچنان هست. مردم با مشکلات بسیاری، دست و پنجه نرم می کنند و روز به روز بر عمق آنها افزوده می شود. دیگر از آن رفت و آمدهای پی در پی مقامات و مسئولان هم خبر زیادی نیست. چند روز پیش فعالان و دست‌اندرکاران امداد و نجات سیل در مراسمی با حضور رئیس جمهور شرکت کردند و از زحمات آنها تجلیل شد. مدیرانی که لباس بحران از تن به در آوردند و با کت و شلوارهای همیشگی حضور داشتند. اما این به معنای پایان بحران سیل است؟!

وسعت بحرانی که سیل از پارسال به گلستان تحمیل کرده بسیار زیاد و بعید است که حالا حالاها رفع شود و پایان یابد.

محمود از ساکنان محله کل آباد آق قلا می گوید: آب در این محله تا دو متر ارتفاع داشت اکنون فروکش کرده اما برای جلوگیری از مشکلات بهداشتی به سمپاشی نیاز است.

سلیم هم گفت: سیل راه ها را خراب کرده است و در شرایط فعلی وضعیت خیابان ها برای رفت و آمد مناسب نیست.

در سیل اخیر بیش از 100نقطه در جاده‌های گلستان برای خروج آب، برش داده شد که راهداری این نقاط را ترمیم می کند.

حلیمه از ساکنان روستای قره کیله گمیشان گفت: آب هنوز در حیات منازل هست و مردها شب ها و بصورت شیفتی با پمپ آب را به رودخانه می ریزند.

علاوه بر سیل برخی از روستاهای گلستان در چندین بار دچار رانش و لغزش شدند. مثلاً روستای صفی آباد مینودشت که دانش آموزان این روستا روزانه 8کیلومتر راه را پیاده برای رسیدن به مدرسه طی می کنند.

سلمان از دامداران این روستا می گوید:جاده تخریب شده است و مشکلات زیادی دارند که امیدوارند کمک سریع تر به آنها برسد. خانمی از این روستا گفت: آب همچنان در خانه شان هست و مداوم با موتور آب، تخلیه می شود.

معاون عمران روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کشور گفت: در 45روستای گلستان که در معرض رانش هستند بیش از 510واحد مسکونی حتماً باید جابجا شوند.

محمدرضا شاملو افزود: حضور مردم و ادامه زندگی در این واحدها خطرناک و ممکن است خطرات مالی و جانی در پی داشته باشد.

مرحله دوم مدیریت بحران

سیل نیست اما پیامدهای آن هست. بازسازی و نوسازی واحدهای مسکونی، چگونگی اسکان، مشکلات معیشتی کشاورزان و دامداران، تنگناهای مالی و موضوعات بهداشتی از جمله مهمترین مواردی است که سیل زدگان درگیر آن هستند.

سرپرست استانداری گلستان گفت: مرحله مقابله با سیلاب در استان سپری شده است و اکنون در مرحله تعیین خسارت ها هستیم.

میرمحمد غراوی افزود: در سیل اخیر 4هزار و هفتصد میلیارد تومان به بخش های مسکونی، تجاری، گردشگری، کشاورزی، دامپروری و تاسیسات زیربنایی استان خسارت وارد شده است.

او گفت: سیل گلستان به 18هزار و سیصد واحد مسکونی آسیب وارد کرد که از این تعداد 7هزار و هشتصد واحد تخریبی و 10هزار و پانصد واحد نیز تعمیری هستند.

غراوی گفت: 317هزار هکتار اراضی گلستان در سیل آسیب دید که حدود 100هزار هکتار آن صد در صد خسارت دیده اند.

اگرچه از همان روزهایی که آب از منازل و شهرها و روستاها خارج شد و یا سطح آن کاهش یافت، برای جبران خسارت ها اقدام شد، اما مردم از روند این جبران ها راضی نیستند، آنها می گویند: خسارت ها زیاد و روند جبران کند است.

خسارت ها و گلایه های مردم/ پرونده سازی شده اما روند کند هست

عبدالوهاب از ساکنان آق قلا گفت: بازرسان بار اول آمدند و گفتند خانه اش تعمیری است، دفعه دوم بازرسان دیگری آمدند و گفتند خانه اش تخریبی است و باید از نو ساخته شود. او اما می گوید: نمی تواند خانه اش را تخریب کند چراکه جای دیگری برای زندگی ندارند و تسهیلاتی هم که می دهند برای ساخت کافی نیست.

بنیاد مسکن تسهیلات را بر مبنای واحدهای حداکثر 70متری در نظر گرفته در حالیکه در بیشتر مناطق سیل زده مساحت خانه ها بیشتر از این مقدار است. مثل خانه عبدالوهاب که بیش از 90متر مساحت دارد.

قرار است بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کشور در شهرها برای واحدهایی که باید ساخته شوند 50میلیون تومان و در روستاها 40میلیون تومان تسهیلات بدهد.

زمانی نژاد مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی گلستان گفت: علاوه بر اینها، کمکهای بلاعوض، سیمان رایگان و برخی حمایت های دیگر در نظر گرفته شده است.

ارحمان، راضیه، قیوم، و... از جمله ساکنان مناطق سیل زده هستند که از روند رسیدگی و امدادرسانی گلایه دارند و می گویند: خانه های شان مشکل دارد و در چادر زندگی می کنند و مشکلات بسیاری دارند.

قدیر هم گفت: خانه اش نشست کرده و در حال پرونده سازی برای دریافت تسهیلات از بانک است. او گفت: ماسه 27تا30 هزار تومان بود الان هر تن را باید 40هزار تومان بخرند. این یعنی گران شدن مصالح و کند شدن روند ساخت و ساز واحدهای مسکونی.

بی ثباتی بازار و گرانی مصالح، تسهیلات و اعتبارات ناکافی دولتی و دیگر کمک ها از جمله نگرانی های مردم مناطق سیل زده برای نوسازی و بازسازی واحدهای مسکونی است.

واحدهای تعمیری تا تیرماه و واحدهای احداثی تا 6ماه دیگر

میرمحمد غراوی سرپرست استانداری گلستان گفت: پرونده بازسازی و بهسازی بیش از 10هزار واحد مسکونی شهری و روستایی استان تشکیل شده و 5 هزار و نهصد پرونده به بانک های عامل ارائه شده است.

مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی گلستان گفت: برای ساخت 200واحد مسکونی قرارداد منعقد شده و 100واحد گودبرداری شده است.

زمانی نژاد افزود: 2تا3 خانه تحویل داده شده است.

عزیزالله مهدیان معاون بازسازی و مسکن روستایی بنیاد مسکن کشور گفت: کار بازسازی واحدهای مسکونی تعمیری تا اواسط تیرماه سال جاری تمام و واحدهای احداثی هم تا شش ماه آینده تحویل داده می شود.

بازسازی واحدهای مسکونی خسارت دیده در مناطق سیل‌ زده استان با همکاری استان‌های گیلان و خراسان رضوی انجام می‌شود.

مشکلات معیشتی

رحمان می گوید: گندم و جو زمین کشاورزیش خسارت دیده است اما خبری از پول و پرداخت نیست.

خدیجه گفت: بیشتر مردهای ما کارگر، کشاورز و دامدار هستند و خسارت دیده اند. علاوه بر این، محل کار برخی از آنها هم آسیب دیده است، نتوانسته اند سر کار بروند برخی از آقایون هم چون مشغول امدادرسانی و تخلیه آب بوده اند سر کار نرفتند.

همه این دلایل موجب شده است که تعداد قابل توجه ای از مردم مناطق سیل زده با مشکلات مالی و معیشتی روبرو شوند. گرانی های و کمبود برخی از کالاها در بازار را هم بر این موارد اضافه کنید.

اگرچه کمیته حمایت از تولید و اشتغال قرارگاه بازسازی و نوسازی مناطق سیل‎ زده با هدف بررسی وضعيت شغل‎های از دست رفته در سیل تشکیل شده است. مردم اما نیاز به اقدامات عملی تر، سریع تر و موثرتر دارند.

کشاورزان بیکار و زمین ها بی محصول

قربان محمد از گندم کاران منطقه می گوید امید به دولت دارند اما با اینکه پرونده سازی کرده اند، هنوز پولی نگرفته اند.

بخش کشاورزی در سیل گلستان یک هزار 900میلیارد تومان خسارت دیده که 270میلیارد تومان آن مربوط به زیرساخت ها و مابقی مربوط به محصولات است.

در پرداخت خسارت سیل اولویت را به کسانی داده اند که محصولات آن ها کامل و صددرصد از بین رفته است.

حمیدی سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منابع استانداری گلستان گفت: تاکنون 27میلیارد تومان از خسارت ها پرداخت شده است.

این میزان پرداخت در برابر حجم خسارت، اصلا به چشم نمی آید.

کشت دوباره در زمین‌های آسیب دیده از سیل؛ راهکار به کشاورزان

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی گلستان به کشاورزانی که زمین و محصولشان در سیل خسارت دیده است، کشت دوباره را توصیه می کند.

محمدرضا عباسی گفت: کشاورزانی که مایل به این کار هستند بهتر است، آفتابگردان یا سورگوم بکارند.

وی افزود: آنها هم که آب کافی دارند می توانند پنبه یا ذرت کشت کنند.

اما مردمی که پول، بذر و زمین مناسب ندارند چگونه محصول دیگری بکارند؟

مشکلات بهداشتی

ماندابی، اضافه شدن فاضلاب ها به سیلاب، گل و لای، دام های تلف شده و... مشکلات بهداشتی بسیاری را موجب شده است. علاوه بر اینها وجود حشرات زیاد، جانورهای خزنده مانند مار، زندگی در چادر در گرمای طاقت فرسا و کیفیت آب شرب از جمله دیگر مشکلات بهداشتی مردم است.

عبدالرضا فاضل رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان می گوید: بیماری واگیر مشاهده نشده است و موضوعات بهداشتی را رصد و اقدام می کنند.

عدالت در امدادرسانی

از همان ابتدا که آب در شهره ها مانده بود مسئولان گفتند که اولویت آنها خروج آب است. به همین دلیل به مناطقی که خسارت کمتری دیده بودند توجه کمتری شد. وسعت بحران زیاد است و با فرسایشی شدن خروج آب از مناطق مسکونی و درگیر شدن چند استان کشور در سیل، تمرکز امدادرسانی ها از گلستان کاهش یافت. اکنون مردم بویژه در برخی روستاها و مناطق سیل زده می گویند امکانات محدودی به آنها داده شده و خواستار توجه بیشتری هستند.

وضعیت جاده ها نیز تردد مردم را با مشکلات بیشتری مواجه کرده است. محمد از ساکنان گمیشان گفت: از 17نقطه ای که در مسیر گمیشان به خواجه نفس شکافته شد فقط چهار نقطه ترمیم شده است.

مسیر راه آهن گرگان به اینچه برون هم از هفت نقطه شکافته شده بود که هنوز دو نقطه باقی مانده که قرار است کمتر از 10روز دیگر ترمیم شود.

تسریع در پرداخت تسهیلات

از حدود شش هزار پرونده واحد مسکونی که برای دریافت تسهیلات به بانک ها معرفی شدند فقط 400پرونده تسهیلات دریافت کرده است.

سرپرست استانداری گلستان گفت: روند انعقاد قرارداد و پرداخت تسهیلات به واحدهای آسیب دیده باید سرعت گیرد و نباید در بازسازی و بهسازی منازل مسکونی مردم زمان را از دست داد.

غراوی گفت: بانک‌ها باید از دریافت کارمزد برای تشکیل پرونده و ارزیابی خودداری کنند و ارزیابی بنیاد مسکن و استان‌های معین را ملاک قرار دهند.

او تأکید کرد: قراردادهای واحدهای مسکونی خسارت دیده باید تا پایان خردادماه در بانک‌ها منعقد و در بخش زیربنایی نیز باید آمادگی لازم وجود داشته باشد تا به محض ابلاغ بودجه دولت، اقدام عملیاتی آغاز شود.

مدیران بنیاد مسکن انقلاب اسلامی هم توقع دارند تا بانک ها با سرعت بیشتر و حساسیت کمتری تسهیلات لازم را در اختیار مردم قرار دهند تا روند بازسازی سرعت گیرد.

دبیر شورای هماهنگی بانک های گلستان گفت: برای کمک به سیل زدگان چک های برگشتی و بدهی های معوق خسارت دیدگان از سیل در بانک فعلاً لحاظ نمی شود و سیستم ارسال پیامک برای پرداخت بدهی قبلی هم حذف شد.

عبدالله باقریون افزود: برای سیل زدگان ضمانت دریافت وام هم به صورت زنجیره ای خواهد بود.

زندگی در مناطق سیل زده سخت است، 7هزار و هشتصد واحد مسکونی تخریبی هستند تعدادی از آنها یا در چادر یا در خانه های بستگان شان زندگی می کنند و یا خطر را به جان می خرند و در همان خانه های ناایمن زندگی می کنند. هرچه جلوتر می رویم هوا گرم تر و مشکلات بهداشتی نیز بیشتر می شود. سفره معیشت شان کوچک شده و بیکاری و قسط بانک ها و گرانی ها امان شان را بریده است.

نه جلسه، نه حرف و نه وعده، دوای دردشان نیست، آنها سرعت بخشی به جبران خسارت ها را می خواهند.

گلستان تا ماه ها درگیر سیل و پساسیل است، شعله مشعل پیگیری مشکلات سیل زدگان را باید روشن نگاه داشت تا با حل مشکلات از رنج و درد مردم کاسته شود.