مازندران پرآب اما تشنه!

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مازندران ، میانگین سالانه بارندگی در مازندران بیش از دو برابر میانگین کشور است، اما این استان تشنه است. بر اساس آمارهای جهادکشاورزی استان، مازندران دارای ۴۶۰ هزار هکتار زمین زراعی و باغی است و سالانه بیش از هفت میلیون تن انواع محصولات کشاورزی تولید می کند که ۱۰ درصد ارزش افزوده محصولات کشاورزی کشور را شامل می شود.

وضعیت بارشها در استان

 اداره کل هواشناسی مازندران هم در گزارشی اعلام کرد: میانگین بارش باران در این استان تا یک دهه پیش، بیش از ۸۰۰ میلیمتر بود که در سال‌های اخیر به کمتر از ۷۰۰ میلیمتر رسید و سال 97 هم در خشک‌ترین سال تجربه شده طی نیم قرن، میزان بارندگی ۵۲۲ میلیمتر بود. براساس آمار، نزولات آسمانی در مازندران سالانه ۱۵ میلیارد مترمکعب است که هشت میلیارد مترمکعب آن تبخیر شده و هدر می رود و ۶ میلیارد و ۸۵۰ میلیون مترمکعب باقی میماند که از این میزان، چهار میلیارد و ۹۰۰ میلیون مترمکعب آب های سطحی شامل رودخانه‌ها، چشمه ها و یک میلیارد و ۹۵۰ میلیون متر مکعب آب های زیرزمینی است که فقط ۷۵۰ میلیون مترمکعب یعنی ۱۱ درصد آن مهار می شود. اما در سال 98 شاهد افزایش میانگین بارندگی در مازندران بودیم.

 بر اساس آمار هواشناسی مازندران، میانگین بارش باران در سال 98 ، ۷۲۳ میلیمتر بوده است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 50 درصد بیشتر است. این درحالی است که آمار 11 درصد مهار آبهای سطحی تغییری نداشته و همچنان دغدغه هدر رفت منابع غیرقابل برگشت آبی مازندران هرسال تکرار می شود.

با این وجود بنا بر آمار اداره کل هواشناسی، با افزایش حدود 10 درصدی بارندگی ها شاهد افزایش آبدهی رودخانه ها و تقویت منابع آبهای زیرزمینی هم هستیم.

با این افزایش، مدیرکل جهاد کشاورزی مازندران هم اعلام کرد: سطح کشت برنج در استان امسال با افزایش 8 هزار هکتاری به 220 هزار هکتار رسید. شهیدی فر افزود: در دو سال اخیر به علت کاهش شدید بارندگی و خشکسالی ها شاهد رها کردن شالیزار و خشکی بیش از 50 هزار هکتار از زمینهای استان بودیم که خسارتهای سنگینی به اقتصاد کشاورزی مازندران وارد کرد. اما با افزایش بارشها تعداد زیادی از این شالیزارها مجددا به چرخه تولید برگشت و انشاالله شاهد افزایش تولید برنج خواهیم بود.

راهکارهای مسئولان

مسئولان شرکت آب منطقه ای مازندران هم برای حفظ منابع کنونی و کاهش دغدغه ها از ضرورت اجرای دو راهکار می گویند. سد سازی و ساماندهی چاههای غیرمجاز!.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای مازندران دراین باره می گوید: در استان طرحهای بزرگ سدسازی تعریف شده است، سد البرز نخستین سد بزرگی است که در مازندران ایجاد شده است. سد گلورد هم در شرق مازندران سال گذشته آبگیری شد و سد بزرگ هراز هم در حال ساخت است تا نیاز آبی مناطق پایین دست را تأمین کند. یخکشی افزود: ۱۰ سد دیگر نیز در اندازه های مختلف تعریف شده که طبق برنامه ها با بهره برداری از این سدها، میزان مهار آب های سطحی در مازندران به ۳۸ درصد می رسد. وی تصریح کرد: مهمترین دلایل کندی طرحهای سد سازی در مازندران، کمبود اعتبار و پیمانکاران تخصصی است. وی همچنین با اشاره به لایروبی آب بندانهای استان افزود: این عمل نیز نقش بسزایی در حفظ منابع آبی موجود و استفاده بهینه از آن در کشاورزی دارد.

معاون عمرانی استاندار مازندران هم  بر ساماندهی و تعیین تکلیف چاه‌های فاقد پروانه تاکید کرد. رازجویان با بیان اینکه از ۵۷ هزار چاه بدون پروانه در این استان تاکنون حدود ۵۰ درصد موفق به تشکیل پرونده شدند افزود: انتظار داریم طرح ساماندهی چاههای غیرمجاز با سرعت بیشتری اجرا شود و برخورد با متخلفان نیز بازدارنده باشد، زیرا هرگونه خسارت به منابع آبهای زیرزمینی مازندران غیرقابل جبران است. معاون عمرانی استاندار مازندران با اشاره به اختصاص یارانه دولت در بخش تأمین سوخت چاه‌ها و ضرورت جلوگیری از قاچاق آن افزود: ساماندهی چاه‌ها با مشخص کردن نحوه و میزان برداشت آبها، علاوه بر آن که امکان مدیریت سوخت را فراهم می‌کند، میزان خروجی آب از سفره آب زیرزمینی را نیز کنترل می کند. به گفته رازجویان، دستگاههای نظارتی نیز در برخورد با متخلفان فعال تر خواهند شد.

با توجه به گفته های مسئولان و کارشناسان می توان گفت: فاصله زیاد با استانداردها در مهارآبهای سطحی، نه تنها سرمایه ملی را به هدر داده بلکه سبب کندی اجرای طرحهایی مانند افزایش تولید در بخشهای کشاورزی و صنایع شده است. طرحهایی که اهمیت آن برکسی پوشیده نیست و ضرورت مصوبات دولت و مجلس را همراه با اختصاص اعتبار مناسب بیش از پیش نشان می دهد.

گزارش : مهدی رضازاده