پشت پرده یک شایعه

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، واکنش‌های رسانه‌ای به خبر قرارداد ۲۵ ساله ایران با چین، هنوز ادامه دارد؛ این فضا زمینه را برای فعالیت مخالفان و موافقان دو‌آتشه چین فراهم کرده و در چنین شرایطی است که امکان پخش اطلاعات نادرست نیز در آن بیشتر می‌شود؛ چه اطلاعاتی که عامدانه تولید می‌شود و چه آن‌هایی که افراد بی‌آن‌که بدانند، به انتشارش کمک می‌کنند.

در این میان، تصاویر و خبرهای متعددی نیز با مضمون فعالیت چینی‌ها در ایران منتشر می‌شود که یکی از آنها تصویری درباره شلیک به چهار تن در دریا است. خبری که همراه با این تصویر دست ‌به ‌دست می‌شود، ادعا می‌کند که ماهیگیران چینی گروهی از ماهیگیران ایرانی را در دریا به گلوله می‌بندند.

این تصاویر به صورت اتفاقی در یک تلفن که در یک تاکسی در شهر سووا پایتخت کشور فیجی (در اقیانوس آرام) جا مانده بوده، پیدا شده است.

اما در این تصاویر چه اتفاقی می‌افتد؟ در تصاویر، شاهد تیراندازی افرادی ناشناس از روی یک کشتی ماهیگیری به دست‌کم چهار تن در آب هستیم. در اطراف قربانیان، تکه‌های چوب شناور که احتمالا متعلق به قایقی چوبی است، دیده می‌شود. در انتهای تصاویر هم تعدادی از پرسنل کشتی با خنده از خود عکس سلفی می‌گیرند.

این تصاویر دلخراش که می‌توان به تازگی آن را در شبکه‌های اجتماعی دید، پیش از این هم در فضای فارسی و در سایت آپارات منتشر شده است؛ تصاویری که تاریخ انتشار آن در آپارات سه سال پیش است و شخصی که آن را بارگذاری کرده ادعا می‌کند چهار سال پیش از آن، یک کشتی چینی به ماهیگیران ایرانی شلیک کرده‌ و آنها را به قتل رسانده‌اند. اما سابقه انتشار این تصاویر در اینترنت، قدیمی‌تر است.

نخستین گزارش‌ها درباره‌ این تصاویر به اواخر مرداد (سال ۲۰۱۴ میلادی) باز می‌گردد. سایت ABC استرالیا خبر انتشار این تصاویر را اعلام کرد و در همان روزها بود که سایت‌های مختلف خبری مانند روزنامه‌ گاردین نیز گزارش‌هایی درباره‌ آن منتشر کردند. بنابر این پیش از آن‌که به تصاویر بپردازیم، تأکید می‌کنیم این تصاویر که در روزهای اخیر بارها در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، دست‌کم متعلق به سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) است و به اتفاقات روزهای اخیر ارتباطی ندارد.

اطلاعات رسمی‌ که درباره این تصاویر وجود دارد، مربوط به پلیس فیجی است. مأموران پلیس این کشور اعلام کردند این تصاویر نخستین بار در اواسط سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) دیده شده و در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۴) در کشور فیجی، به شهرت رسیده است. پلیس فیجی مطمئن است این جنایت در آب‌های این کشور اتفاق نیافتاده است و تحقیقات برخی رسانه‌ها نشان می‌دهد احتمالا این تصاویر در آب‌های اقیانوس هند گرفته شده باشد؛ هر چند هنوز هیچ کس نمی‌داند این اتفاق دقیقا کجا رخ داده است. حتی در گزارشی که یک سال بعد از شهرت این تصاویر یعنی در سال ۲۰۱۵ در نیویورک تایمز منتشر شد، هنوز به طور قطع مشخص نشده است که قربانیان و کسانی که شلیک کرده‌اند، چه کسانی هستند.

در گزارش نیویورک تایمز به این موضوع اشاره شده که قایق احتمالا مربوط به ماهیگیران تایوانی است اما مسئولان امور ماهیگیری این کشور نیز سرنخی از قربانیان ندارند. آنها معتقدند ممکن است این اتفاق، بخشی از یک حمله دزدان دریایی باشد.

این پرونده با این‌که از سوی پلیس فیجی مختومه اعلام شده اما هنوز عاملان و قربانیان این جنایت مشخص نشده‌اند و هنوز به عنوان یکی از پرونده‌های حل‌نشده باقی مانده است. با این همه، می‌توان با اطمینان گفت که آن‌چه در تصاویر دیده می‌شود نه ارتباطی به چین دارد و نه ماهیگیران ایرانی. در واقع هیچ کدام از شواهد موجود، آن‌چه را که در شبکه‌های اجتماعی به این تصاویر نسبت داده می‌شود، تأیید نمی‌کند. بنابراین می‌توانیم بگوییم ادعای شلیک کشتی چینی به ماهیگیران ایرانی در این تصاویر، بی‌اساس و نادرست است.

تصاویر مورد ادعا را ببینید. تصاویر، حاوی صحنه‌های دلخراش است.