ثروت آفتاب

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای استان سمنان ، این استان به واسطه قرار گرفتن بر روی کمربند خورشیدی  سالانه از حدود سه هزار ساعت آسمان صاف و آفتابی برخوردار است ، نعمتی که می توان از آن برای تولید برق استفاده کرد.
بر اساس آمار اداره کل هواشناسی سمنان ، این استان در حداکثر دریافت انرژی خورشیدی ، بیش از 337 ساعت آفتابی در تیر ماه و در حداقل میزان ، 200 ساعت آفتابی در اسفنده ماه دارد که این ارقام نشان می دهد ظرفیت نیروگاهی مطمئنی برای تولید برق در سمنان نهفته است .
با این همه هم اکنون فقط  100 کیلووات برق تجدید پذیر در استان سمنان تولید می شود که این رقم چندان قابل قبول نیست.

استقرار نیروگاه های خورشیدی در اداره ها
براساس تصویب‌نامه هیات وزیران در سال 1395 و با استناد به اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران وزارتخانه‌ها، موسسه‌ها و شرکت‌های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی، بانک‌ها و شهرداری‌ها موظفند طبق فهرست وزارت نیرو در 2 سال حداقل 20 درصد از برق مصرفی ساختمان‌های خود را از انرژی‌های تجدیدپذیر تامین کنند.
با این مصوبه ، شماری از ادارات ، نهادها و مراکز آموزشی در استان سمنان ، با استقرار نیروگاه های کوچک خورشیدی ، بخشی از برق مورد نیاز خود را از این راه تامین می کنند و میزان تولید برق در این نیروگاه های اداری ، حدود چهار مگاوات است.
به عنوان مثال ، چندی پیش در دیوان محسبات استان سمنان ، نیروگاه خورشیدی 48 کیلوواتی متصل به شبکه توزیع برق، افتتاح شد.
مدیرعامل شرکت توزیع برق استان سمنان می گوید : فقط همین یک نیروگاه مولد مقیاس کوچک 48 کیلو واتی سالانه 81 هزار و 600 کیلو وات برق تولید و فعالیت آن از انتشار  سالانه 55 تن آلایندگی دی اکسید کربن  و 475 کیلوگرم آلاینده های SPM  - SOX – NOX جلوگیری می کند.
سید محمد موسوی زاده افزود: صرفه جویی سالانه  22 هزار و 176 مترمکعب گاز طبیعی و 17 هزار و 424 لیتر آب هم از دیگر مزایای این نیروگاه خورشیدی است .

بخش خصوصی ؛ مشتری نیروگاه های انرژی پاک
2سال پیش اولین نیروگاه خورشیدی مگاواتی استان سمنان در روستای صیدآباد دامغان شروع بکار کرده است .
این نیروگاه شامل چهار هزار و 104 پنل خورشیدی پلی كریستال و 18 اینورتور است كه در زمینی به مساحت 20 هزار و 150 متر مربع ساخته شده است و ظرفیت تولید سالانه حدود 2 هزار و 500 مگاوات ساعت برق را دارد.
 بر اساس برنامه ریزی ها تولید 30 مگاوات برق با ساخت نیروگاه های خورشیدی در این استان هدف گذاری شده و علی اکبر صباغ مدیرعامل برق منطقه ای سمنان هم می گوید : هم اکنون در این استان  ، 6 مگاوات برق با انرژی تجدیدپذیر تولید می‌شود و 20 مگاوات نیروگاه نیز در حال ساخت است .
توسعه انرژی‌های نو، یکی از شاخص‌های مهم در توسعه اقتصادی استان سمنان است و بر این اساس ، بنا بر اعلام  صباغ ، برای فراهم کردن زمینه صدور پروانه احداث نیروگاه خورشیدی ، 11 مورد واگذاری زمین و صدور مجوز زیست محیطی و طرح اتصال به شبکه برق در این استان در حال طی کردن روند اداری است.

ابرهای گرانی چهره خورشید را پوشانده اند
به رغم وجود مزیت های اقتصادی تولید برق با انرژی خورشیدی در استان سمنان ، استفاده از آن به صورت عموم و مردمی وجود ندارد. 
این مطلب را محمدرضا شفیعی، کارشناس واحد جلب مشارکت و توسعه مولدهای مقیاس کوچک شرکت توزیع برق استان سمنان هم تایید می کند .
وی می گوید:  شرکت توزیع برق برای گسترش استفاده از صفحات خورشیدی، قرارداد 20 ساله خرید تضمینی برق را با مالکان می بندد ؛ یعنی تا 20 سال برق تولیدی مازاد سلول های خورشیدی از مالکان خریداری می‌شود اما از آنجایی که تامین تجهیزات این صفحات سخت و قیمت یک صفحه یک کیلو واتی طی ماه های اخیر چند برابر شده و استفاده از این صفحات برای مردم مشکل است و بهره برداری خانگی آن صرفه اقتصادی ندارد. 

آب داغ با ثروت آفتاب
پیشروترین منطقه استان سمنان در استفاده از ثروت آفتاب ، روستای قلعه بالا از توابع بخش بیارجمند در شهرستان شاهرود است ؛ جایی که مردمانش نه برای تولید برق بلکه برای گرم کردن آب از انرژی خورشیدی استفاده می کنند.
قلعه بالا گاز نداشت ؛ به علت سخت گذر بودن و مسیر طولانی روستا تا مرکز بخش و شهرستان انتقال سوخت مایع به منطقه هم با مشکلات فراوانی همراه بود و از سوی دیگر اهالی نمی‌خواستند از چوب های مناطق اطراف روستا برای تامین سوخت استفاده کنند، این موضوعات فرصتی شد که آفتاب ، قدرت انرژی خود را در قلعه بالا به نمایش بگذارد .

امروز بیش از 80 درصد ساکنان روستای قلعه بالا ، آبگرمکن‌های خورشیدی دارند.
آبگرمکن " ترموسیفونی کم فشار لوله خلاء"  که مخازن استیل و شیشه های جاذب انرژی خورشیدی دارد و در سمنان تولید می شود.
اهالی روستا از آبگرمکن ها راضی اند ، 10 سالی است بدون اینکه ریالی پول نفت و گاز برای گرم کردن آب بپردازند ، شبانه روزی آب گرم دارند .
قلعه بالا روستایی گردشگر پذیر است و همه اقامتگاه های بوم گردی آن مجهز به آبگرمکن خورشیدی است
در کنار این مواهب اما حسن کیقبادی دهیار روستا ؛  گلایه هم دارد .
او می گوید : در ابتدای بهره گیری از انرژی خورشیدی ، بنیاد مسکن و محیط زیست و منابع طبیعی برای خرید و نصب این آبگرمکن‌ها حمایت‌های تسهیلاتی و کمک هزینه‌های مناسبی را اعطا می کردند اما در سه سال گذشته با قطع شدن این حمایت‌ها و افزایش هزینه‌ها ، انگیزه روستا‌ییان برای استفاده از آبگرمکن ها کم شده است .
کیقبادی می گوید : امروز به رغم بهره مندی روستای قلعه بالا از گاز طبیعی ، روستائیان برای کاهش هزینه‌ها و جذابیت برای گردشگران هنوز از آبگرمکن‌های خورشیدی استفاده می‌کنند و در صورت حمایت مسئولان امکان بهره مندی کامل روستا‌های منطقه خارتوران بیارجمند از این فناوری وجود دارد.

آفتاب مجانی ؛ افزایش 7 برابری قیمت آبگرمکن
" روستاییان حق دارند ؛ فکر کن می توانستی آبگرمکنی یک میلیون تومانی بخری که سوخت آن هم مجانی باشد اما الان برای خرید همان آبگرمکن باید هفت و نیم میلیون تومان بپردازی "
این حرف مدیر کارخانه سولارکار در سمنان است ؛ یکی از 2 تولید کننده آبگرمکن های خورشیدی در ایران .
کارخانه ای که سال 91 ، سالانه هزار و 300 دستگاه آبگرمکن خورشیدی تولید می کرد ولی امروز این تعداد به 300 دستگاه رسیده است .
آقای اصابتی علت این کاهش چشمگیر تولید را  افزایش هزینه‌ها و کم شدن قدرت خرید  می داند و می گوید: عمده مشتریان ما از روستائیان بودند ولی هم اکنون تامین هزینه  خرید آبگرمکن خورشیدی نسبت به گازی و نفتی بسیار مشکل است.
این تولید کننده ، وام بانکی نمی خواهد اما از مسئولان می خواهد برای خرید آبگرمکن ، مثل گذشته به روستاییان وام بدهند تا با افزایش درخواست خرید ، تولید او هم رونق بگیرد. کسب و کاری که ظرفیت و توان تولید آن پنج هزار دستگاه آبگرمکن خورشیدی در سال است.

فرهنگ سازی برای استفاده از خورشید
اگر به این موضوع توجه کنیم که تولید برق به شیوه سنتی سبب اتلاف سوخت فسیلی و آب شده و علاوه بر ایجاد آلودگی زیست محیطی در مسیر انتقال و توزیع تلفاتی بیش از 20 درصدی دارد، لزوم استفاده بیشتر و بهتر از انرژی خورشیدی را در استان سمنان درک خواهیم کرد.
توسعه انرژی‌ها نو، جزو اولویت‌های هشت‌گانه اقتصادی برای ایجاد اشتغال و رونق کسب و کار در استان سمنان است .
80 درصد قطعات تولید آبگرمکن های خورشیدی در سمنان تولید می شود ؛ در زمینه نیروگاه های خورشیدی مقیاس کوچک هم که مصرف آن واحدهای مسکونی و اداری است ، پنل های خورشیدی ، استراکچرها ، بادبندها، تابلوهای برق و سیم و کابل ، تولید داخل است و این یعنی با استفاده از انرژی خورشید نه تنها هزینه های ناشی از استفاده از سوخت فسیلی از بین می رود بلکه کسب و کارهای وابسته به انرژی خورشیدی هم رونق می گیرد.
جهشی در تولید که با حمایت های دولتی از ثروت آفتاب رخ خواهد داد.

 

نویسنده : آرزو کاشی