به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز فارس، ساخت آزاد راه اصفهان- شیراز به عنوان طولانی‌ترین آزاد‌راه کشور حدود ۴۰ سال پیش مطرح و ۱۱ سال پیش کلنگ زنی شد.

آزادراهی که اگر به شبکه راه‌های کشور بپیوندد، مسیر تهران به شیراز را ۸ ساعته و کریدور شمال به جنوب شبکه آزاد راهی کشور را تکمیل می‌کند.

فارس در چهارقدمی تبدیل شدن به شاهراه جنوب کشور

اما اهمیت طرح آزادراه اصفهان - شیراز به همین جا خلاصه نمی‌شود.

فارس با مساحتی معادل ۱۲۲ هزار و ۶۶۱ کیلومترمربع، چهارمین استان بزرگ کشور است و بر اساس اعلام مرکز آمار، سهمی معادل هفت و نیم درصد از کل جمعیت کشور را در خود جای‌داده است.

موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در کریدور ارتباطی جنوب با مرکز و شمال کشور، جاده‌های فارس را به یکی از پرترددترین جاده‌های کشور بدل کرده است.
تلفات جانی ناشی از تصادفات رخ داده در مسیر اصفهان- شیراز نام این جاده را به عنوان یکی از حادثه خیزترین جاده‌های مواصلاتی کشور مطرح کرده است.

به‌رغم این موقعیت، فارس ازنظر زیرساخت‌های جاده‌ای، نسبت به استان‌های کوچک‌تر، وضعیت مناسبی ندارد و سال هاست برای افتتاح یک آزادراه چشم انتظار مانده است.

آزاد راه شیراز- اصفهان مسیری به سمت توسعه
ساخت آزاد راه شیراز - اصفهان دی ماه ۱۳۸۹ با اعتباری بالغ بر هفت هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال و با مشارکت وزارت راه وترابری و بخش خصوصی در شهرستان بیضاء استان فارس آغاز شد.

عملیات اجرایی این طرح بزرگ ملی در دوقطعه مجزا و از منطقه تنگ خیاره شهر صدرا تا سده شهرستان اقلید و همچنین از سده شهرستان اقلید تا ایزدخواست شهرستان آباده پیگیری شد.

مدیر کل راه و شهرسازی فارس می‌گوید : با راه اندازی آزاد راه شیراز-اصفهان ۱۴۰ کیلومتر از مسیرِ شیراز به اصفهان کوتاه‌تر می‌شود و فاصله ۵ ساعته این مسیر به دو ساعت کاهش می‌یابد.

به گفته زاهدی، آزاد راه شیراز – اصفهان علاوه بر کاهش طول مسیر و زمان سفر، باعث کاهش حوادث رانندگی، استهلاک خودرو و صرفه‌جویی در مصرف سوخت می‌شود به طوری که برآورد شده تنها در سال اولِ بهره‌برداری از این آزاد راه، ۱۳۶ میلیون لیتر در مصرف سوخت صرفه‌جویی می‌شود.

صلواتی، مجری طرح‌های آزادراهی در مرکز، جنوب و جنوب شرقی کشور با اشاره به رتبه نخست استان فارس در زمینه تصادفات جاده‌ای در کشور، معتقد است: طبق برآورد‌های انجام شده، کاهش حدودا ۱۵۰ میلیارد تومان خسارت و هزینه‌های تصادفات جاده‌ای و استهلاک خودرو‌های عبوری در سال نخست بهره‌برداری و نیز کاهش ۵۵۰ تن کشته و مجروح در سال از مهم‌ترین مزیت‌های افتتاح آزادراه اصفهان- شیراز به شمار می‌رود.

آزادراه شیراز - اصفهان در پیچ‌وخم وعده‌ها
ابتدا قرار بود این طرح بزرگ که ۸ درصد از کل آزادراه‌های در حال ساخت کشور را به خود اختصاص داده در مدت چهار سال به بهره برداری برسد.

اما این طرح عملا تا پاییز ۱۳۹۴، تنها ۱۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشت یعنی سالانه حدود سه درصد.
مطالبات مردم اما ، دولت را برای تسریع در تکمیل این طرح ملی، مصمم می‌کند.

در سال ۹۵، رضائیان، معاون وقت عمرانی استاندار فارس پیشرفت ساخت این آزادراه را ۳۰ درصد اعلام می‌کند.

با ورود وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح به این طرح بزرگ ملی، بخش زیادی از اعتبارات تزریق شده و اجرای طرح شتاب می‌گیرد.

وعده‌ای که معوق شد
اما به گفته مسوولان، تزریق قطره چکانی اعتبارات از سهم دولت ، پیشرفت ساخت این طرح را کند می‌کند.

سال ۹۷ استاندار وقت و معاون وزیر، کمبود اعتبارات را دلیل عقب افتادن زمان افتتاح اعلام و سال ۹۸ را زمان بهره‌برداری از این طرح اعلام می کند .

در سال ۹۸، اما با اعلام اینکه مشکل اعتبارات برطرف شده، بحث مشکلات خاک برداری، منابع طبیعی و… مطرح می‌شود.

 مجری طرح‌های آزادراهی در مرکز، جنوب و جنوب شرقی کشور می‌گوید: در این طرح بزرگ، هزار و ۷۰۰ هکتار آزادسازی انجام گرفته و ۹۸ جبهه کاری، هزار و ۳۲۰ نفر نیرو به صورت روزانه و ۹۲۰ دستگاه ماشین‌آلات مختلف فعال شده و ۱۰ کارخانه آسفالت‌سازی برای آن فعالیت می‌کنند.

صلواتی درباره جزئیات توپولوژی منطقه‌ای این آزادراه نیز می‌گوید: ۵۸ درصد از محدوده آزادراه اصفهان – شیراز در منطقه کوهستانی قرار گرفته، بنابراین ضرورت دارد که برای اجرای آن، پل‌ها و تونل‌های مورد نیاز ساخته شود، همچنین ۲۰ درصد از مساحت آن نیز در دشت و ۲۳ درصد به صورت تپه ماهوری است.

تکمیل آزاد راه شیراز به اصفهان مطالبه مردم است
اسلامی، وزیر راه و شهرسازی در سفر به شیراز از پیگیری دولت و اهتمام سرمایه گذار در اجرای تعهدات خبر داده و افتتاح طرح را به سال ۹۹ موکول می‌کند.

وعده‌ای که انتظار فارسی‌ها را برای افتتاح تنها آزادراه استان، ده ساله کرد و باز هم معوق شد.

افتتاح آزادراه بازهم به تاریخ جدید رسید

امیر سرتیپ حاتمی، وزیر دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح، تیر ماه ۹۹ در بازدید از آزادراه شیراز – اصفهان، از تخصیص ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار به این طرح خبر داده و می‌گوید: برای اجرای این آزادراه که ۷۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، افزون بر هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان هزینه شده و برای تکمیل آن بیش از هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان دیگر اعتبار لازم است.

با این میزان پیشرفت، عملا بهره‌برداری از آزادراه شیراز - اصفهان به قرن جدید موکول می‌شود.

مُهر پایان بر ۱۱ سال انتظار برای افتتاح آزادراه ، زده می شود ؟
رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی فارس با بیان اینکه این طرح آزادراهی به صورت مشارکت ۵۰ درصد دولت، ۴۰ درصد وزارت دفاع و ۱۰ درصد شرکت عمران صدرا در حال اجراست، می‌گوید: این پروژه در حالی حدود ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد که پیشرفت مالی آن ۴۸ درصد است.

نورزی با بیان اینکه ارزش اولیه این طرح ۱۲۰۰ میلیارد تومان و با قیمت‌گذاری روز ۴ هزار میلیارد تومان است، می‌افزاید: برای تکمیل این آزادراه با محاسبه مطالبات ۱۵۰۰ میلیارد تومانی پیمانکاران، به ۲۱۰۰ میلیارد تومان دیگر نیاز است.

او با بیان اینکه ۲ هزار میلیارد تومان این طرح، سهم دولت است که هزار و ۲۹۸ میلیارد تومان آن را پرداخت کرده، می‌گوید: ۶۱۴ میلیارد تومان از سهم ۱۶۰۰ میلیاردی وزارت دفاع پرداخت شده، اما شرکت عمران صدرا تاکنون اعتباری از سهم ۴۰۰ میلیارد تومانی اش پرداخت نکرده است.

به اعتقاد او، دولت در تامین مالی این پروژه بیشترین ایفای تعهد را داشته است و ۶۵ درصد سهم خود را پرداخت کرده و امید می‌رود با پرداخت سهم شرکا این طرح تا قبل از پایان عمر دولت تدبیر و امید به بهره‌برداری اولیه برسد.

نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور هم در سفر به شیراز از هزینه ۴۱۰۰ میلیارد تومانی این طرح می‌گوید و اظهار امیدواری می‌کند با تخصیص اعتبارات لازم گره تکمیل این آزادراه گشوده شود .

رضایی، معاون عمرانی استاندار فارس امسال در بازدید این طرح از پایان کار در شش قطعه آزاد راه خبر داده و می‌گوید: عملیات اجرایی در قطعه هفت آزادراه، از خروجی شیراز به سمت بیضا در حال اجراست و تلاش می‌شود این طرح تا خرداد ماه آماده افتتاح شود.

به گفته وی طول قطعه یک آزادراه ۵۴ کیلومتر، قطعه دوم، ۳۰ کیلومتر، قطعه سوم ۲۳ کیلومتر، قطعه چهارم ۳۵ کیلومتر و طول قطعه پنجم آن ۳۵ کیلومتر است.
قطعه ششم با ۳۵ کیلومتر و قطعه هفتم نیز با ۱۲ کیلومتر در حال حاضر روند اجرایی خود را طی می‌کند.

آزادراه شیراز–اصفهان ، اولویت‌ اجرایی شبکه آزادراهی کشور

معاون وزیر راه و شهرسازی در بازدید از قطعه هفت آزادراه شیراز-اصفهان می‌گوید: سنگین بودن عملیات خاکبرداری، وجود معارضین در مسیر و شروع دیرتر عملیات اجرایی، دلایل عقب‌ماندگی این قطعه از پروژه آزادراهی شیراز اصفهان است.
خیرالله خادمی، خواستار پیگیری مسوولان استان در رفع معارضین این قطعه شده و می‌گوید: معارضین نیز همکاری لازم را داشته باشند و به محض رسید نقدینگی حق و حقوق آن‌ها پرداخت خواهد شد.

سیر لاک‌پشتی پیشرفت طرح
مردم فارس، اما از این طرح فرسایشی و وعده های رنگارنگ در مورد زمان افتتاح آن خسته شده ‏اند .
عسکری، راننده کهنه کار مسیر شیراز - یاسوج از بسته بودن جاده اصلی بیضا به دلیل اجرای قطعه هفت آزاد راه شیراز اصفهان گله‌مند است و می‌گوید:روزانه شاهد وقوع تصادفات زیادی در جاده قدیم بیضا هستیم.

نماینده شهرستان‌های سپیدان و بیضا در مجلس شورای اسلامی، یکی از مطالبات مردم را تسریع در تکمیل آزاد راه شیراز به اصفهان، به ویژه قطعه هفت این پروژه دانسته و می‌گوید: مردم بیضا روزانه شاهد وقوع تصادفات زیادی به دلیل نبود استاندارد‌های لازم در جاده قدیمی شهرستان هستند.

محسن علیزاده همچنین خواستار تسریع در باز شدن مسیر اصلی بیضا و تکمیل سریع‌تر آزادراه می‌شود.

مدیر عامل شرکت راه سازی عمران ایران وابسته به وزارت دفاع، اما در خصوص طولانی شدن عملیات اجرایی این پروژه، می‌گوید: مشکلات مالی و اعتباری از یک طرف، وجود معارضین دولتی و مردمی از طرف دیگر باعث طولانی شدن عملیات ساخت و تکمیل این آزادراه شده است.
نظری، لزوم همراهی و همکاری دستگاه‌های مختلف اجرایی برای رفع مشکلات مردم شهرستان بیضا و تسریع در این پروژه را یادآور شده و می‌گوید: ساخت و تکمیل قطعه هفت آزادراه شیراز اصفهان در اولویت قرار دارد.

چشم جنوب کشور به افتتاح آزادراه
مزایای رفاهی، گردشگری و اقتصادی ساخت آزادراه شیراز اصفهان مسافران شمال به جنوب کشور را چشم انتظار افتتاح این طرح بزرگ نگاه داشته است.

با ساخت آنتن آزادراه اصفهان شیراز، یاسوج نیز به شبکه آزادراهی کشور متصل می‌شود که فراهم آمدن ارتباط ایمن شرقی غربی از طریق این آزادراه، شرایط مناسب‌تری برای رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی دو منطقه بوجود می‌آورد.

مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای فارس می‌گوید: پیش‌بینی‌های ساخت ایستگاه اورژانس، پلیس و هلال احمر در آزادراه شیراز اصفهان انجام شده است.
همچنین تاکنون مجوز ساخت ۱۱ مجتمع خدماتی رفاهی بین راهی صادر شده است که امکان بهره‌برداری از حدود چهار مجتمع تا زمان افتتاح پروژه وجود دارد.

*  مریم شمس
خبرگزاری صداوسیما مرکز فارس