بندر خمیر؛ نخستین شهر ملی تالابی

به گزارش گروه وبگردی خبرگزاری صدا و سيما، بندر خَمیر یا شهر تالابی بندرخمیر یکی از شهر‌های استان هرمزگان در جنوب ایران است. بندر خمیر در فاصله ۹۵ کیلومتری جنوب غربی بندرعباس و ۱۱۰ کیلومتری شرق بندرلنگه واقع شده است. بندرخمیر به واسطه‌ی مجاورت با بزرگترین تالاب دریایی خاورمیانه یعنی تالاب بین المللی خورخوران در سال ۹۷ لقب اولین شهر ملی تالابی ایران را کسب کرد.

 

گفته می‌شود در گذشته نام این بندر «جمیر» به معنی محل اجتماع مردم بوده است. از آن جا که در گذشته مردم برای انجام مراسم مذهبی یا صید ماهی و مروارید در این محل حضور می‌یافتند، به آن جمیر می‌گفتند و به مرور زمان به خمیر تبدیل شده است.

آثار تاریخی همچون تالاب بین المللی خورخوران، جنگل‌های حرا با جزایر پرشمار از جمله جزیره زیبای مردو، جزیره منحصربفرد وارمی، کلبه رویایی کالنگار، درخت کهنسال حرا، آب‌گرم‌های معدنی درمانی، دیوار بلند سِدار، برج قلعه تاریخی خمیر، مسجد باشکوه جامع، آب انبار‌ها و ... در بندر خمیر قرار دارد.

در بندرخمیر انواع غذا‌های محلی با ماهی در انتظارتان است. قلیه ماهی، هواری ماهی، ماهی با صدف، کتلت میگو و.. از غذا‌های خوشمزه‌ای هستند. همچنین انواع صنایع دستی سنتی جنوب، انواع پارچه، مواد غذایی، پوشاک، کیف، کفش، انواع ظرف و … در بازار سنتی منطقه پیدا می‌شود.

 

چشمه آبگرم طبیعی لشتغان یا خمیر ، آب چشمه از شکاف سنگ‌هاى مارنی از زمین خارج مى‌شود و از کف حوضچه‌ها می‌جوشد و پس از آن در دشت سرازیر می‌شود. دو استخر در دامنه کوه و دو چشمه آبگرم با قدمت طولانی در این منطقه پذیرای گردشگران است.

 

یکی از آثار تاریخی بندرخمیر، سدار است. سدار دیوار‌های بلندی از بالای کوه تا ساحل دریا است که برای محافظت از شهر بنا شده است. قدیمت این دیوار به دوران زندیه می‌رسد. این دیوار ساحلی تاریخی جهت مقابله با هجوم قبایل ساخته شده است. این دیوار در ۳ کیلومتری شرقی بندرخمیر و در نزدیکی جنگل حرای «مردو» قرار دارد.

 

 

از این قلعه به جز بقایای دو سردر شمالی و جنوبی و برج شرقی نیمه ویران آن، اثری برجای نمانده‌است. سردر شمالی قلعه که اکنون در کنار کوچه تنگی متصل به شهر خمیرجا دارد از سنگ و گچ و به سبک قلعه‌های اروپایی ساخته شده‌است. در چهار برج مدوربنا شده و بین هر دو برج یک برج کوتاه نیز ساخته شده‌است. در جنوب غربی قلعه عمارت دو طبقه‌ای وجود دارد. در وسط آب انباری ساخته شده که هنوز وجود دارد. این قلعه که یکی از بزرگترین قلعه‌های استان هرمزگان است حدود یک قرن عمر دارد.

 

 

خانه قاضی رویدر در شهرستان خمیر و بخش رویدر واقع شده و مربوط به دوره قاجار است. سبک معماری این بنا سبک ساحلی خلیج فارس است و بادگیر دارد. احتمالا این بنا در گذشته خانه کدخدا یا خان منطقه رویدر و مکانی برای رفع مشکلات و اختلافات اهالی بوده است. این خانه در میان نخلستان زیبایی در منطقه انجیری واقع در رویدر بنا شده است. خانه قاضی رویدر در سال ۱۳۸۷ به شماره در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

 

 

جنگل‌های حرا، در کناره جنوبی شهر بندرخمیر و درون آب‌های آرام تنگه خوران واقع شده است. این جنگل یکی از بزرگترین جنگل‌های دریایی جهان و زیست گاه پرندگان نادر اس . جزایر مرجانی و آبراهه‌های جنگلی حرا به نام خمرد، چیروو و گرمونو از جمله مراکز هست.

 

 

بازار سنتی بندر خمیر از جمله بازار‌های سنتی استان هرمزگان است که قدمت زیادی دارد. ریش سفیدان و بزرگان از پدران خود درباره رونق این بازار داستان‌های زیادی نقلی می‌کنند. گفته می‌شود این بازار به شکل بازار وکیل شیراز و در ابعاد کوچکتر و حدود سی حجره ساخته شده بوده است.

 

در شوره زار ها‌ی غرب استان هرمزگان منطقه‌ای سرسبز وجود دارد که زیایی خود را مدیون سفره‌های آب زیر زمینی خود است. وجود درخت‌های بسیار زیاد و تنومند در منطقه کهورستان و از طرفی محاصره شدن منطقه با کوه‌ها باعث به وجود آمدن مناظر بی نظیری شده است.

 

از جمله آثار بسیار مهم دیگردهستان کهورستان پل معروف لاتیدان است که بر روی رودخانه کُر قرار داشته است. پل لاتیدان مربوط به دوره شاه عباس صفوی است و از طولانی‌ترین پل‌های باستانی ایران است. گفته می‌شود از طریق پل لاتیدان بازرگانان، تجار، سیاحان و جهانگردان مسیر بندرعباس به شیراز را می‌پیمودند.

 

در این مسیر از منطقه زیبا و سرسبز کهورستان می‌گذشتند. خیلی از این افراد چنان که از نوشته هایشان پیداست به هیچ وجه انتظار دیدن چنین زیبایی در منطقه جنوب ایران که گرم و با طبیعتی خشک است را نداشته اند. چنان که ابن بطوطه و ابن خلدون در خاطرات خود سرسبزی و زیبای کهورستان را تحسین کرده اند.

 

 

کاروانسرای تقی خانی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خمیر، مسیر جاده بندرلنگه به بندرعباس واقع شده و این اثر در تاریخ ۲ خرداد ۱۳۷۸ با شماره ثبت ۲۳۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.