جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خوزستان؛ تردد سخت اهالی روستا‌های پشت سد کارون ۳ در شهرستان دزپارت خوزستان و سرعت کند اجرای جاده جایگزین، موضوعی که همه ساله با آمدن فصل سرما و مسدود شدن جاده‌های ارتباطی این روستا‌ها مطرح و تا ذوب برف در بهار که همه راه‌ها باز می‌شوند فراموش و به سال بعد موکول می‌شود.

دور باطلی که همچنان مهمترین علت طولانی شدن اجرای این پروژه است و نارضایتی ساکنین را به همراه دارد.

ترددروزانه اهالی بااستفاده از قایق‌های خطرناکی بنام بارج
انگار همین دیروز بود، با آبگیری سدکارون ۳ یکی از مهمترین سد‌های کشور در سال ۸۳، راه ارتباطی ۳۴ روستای شهرستان دزپارت به زیر آب رفت وبیش از ۱۶۰۰ خانوار با جمعیتی بالغ بر ۱۵ هزار نفر ازساکنین روستا‌های دنباله رود جنوبی شامل دومنطقه سادات حسینی و سادات موسوی مجبور شدند پس از چانه زنی‌های فراوان با وزارت نیرو برای تردد خود، از قایق‌های خطرناکی بنام بارج استفاده کنند، اما با حادثه‌ای که برای مینی بوس حامل مسافران یکی از این روستا‌ها رخ داد و مرگ ۱۲ زن وکودک را رقم زد، مجددا فکر احداث جاده جایگزین، البته اینبار جدی‌تر از گذشته در دستور کار وزارت نیرو قرار گرفت.
حالا سال‌ها از این اتفاق تلخ می‌گذرد و اهالی بیم آن دارند مبادا همآنگونه که این حادثه در طول زمان فراموش شده، عملیات اجرایی محور جایگزین نیز با سرعت کندی که دارد به دست فراموشی سپرده شود.

پیگیری دلایل تاخیر در عملیات اجرائی پروژه
قرارگیری تعداد زیادی از این روستا‌ها در مناطق ییلاقی و نگرانی از کولاک‌های سخت زمستانی ونیز ترس از بیماری کشنده کرونا و نبود امکانات کافی بهداشتی در این روستا‌ها همچنین ضرر وزیان‌های وارده به دو بخش گردشگری و کشاورزی بر اثر نبود راه ارتباطی، ما را برآن داشت برای پیگیری این موضوع راهی شهرستان دزپارت یا همان دهدز قدیم شویم، شهرستانی سراسر پوشیده از درختان بلوط جنگلی هزارساله که حالا با اولین بارش پاییزی برف، قله کوههایش سفید پوش است. براساس تقسیمات وزارت راه وشهرسازی، پیگیری ساخت جاده‌های جایگزین برای روستا‌هایی که درجریان احداث طرح‌های بزرگ عمرانی راه خود را از دست داده اند، جزو وظایف ادارات کل راهداری وحمل ونقل جاده‌ای ومعاونت نظارت بر ساخت راه‌های فرعی و روستایی استانهاست، از این رو اولین مقصد ما اداره راهداری وحمل ونقل جاده‌ای دزپارت بود، اداره‌ای که در دامنه یکی از تپه‌های برفگیر منطقه ودرست در ورودی این شهرستان قرار داشت.

وزارت نیرو پیش ازاحداث جاده جایگزین، اقدام به آبگیری سد کرد
مهندس حمدالله ده کیانی رئیس اداره راهداری دزپارت است، او طول راه‌های روستایی حوزه این شهرستان را ۲۸۰ کیلومتر اعلام می‌کند و می‌گوید: مطابق قانون، وزارت نیرو باید پیش از شروع آبگیری سد کارون ۳، اقدام به ساخت وتحویل جاده جایگزین می‌کرد، اما اینکار انجام نشده و با گذشت ۱۸ سال همچنان ارتباط جاده‌ای روستا‌های دنباله رود جنوبی با مرکز شهر قطع است و ساکنین این روستا‌ها تنها از طریق بارج رفت وآمد می‌کنند که بسیار خطرناک است.

وی گفت احداث اولین مسیر دسترسی به این روستا‌ها از محور زیرکوه شالوآغاز شدکه پس از ۴ کیلومتر عملیات مسیرشکافی بدلایل مختلفی همچون نبود اعتبارکافی و نیزشناسایی مسیر جدید متوقف و محور سه بلوطک بدلیل عرض کم دریاچه در این نقطه بعنوان بخش اصلی ومسیر جایگزین جدید انتخاب شد.

کیانی افزود در حال حاضر پل کابلی سه بلوطک به همراه دو دهانه تونل دراین میسر دردست ساخت است که با تکمیل وبهره برداری از آن‌ها فاصله روستا‌های سادات حسینی، شیوند، غریبی‌ها، با جاده اصلی دزپارت به ایذه ۵ کیلومتر خواهد شد. وی در پاسخ به سوالی مبنی بردلایل کندی عملیات اجرایی دراین پروژه گفت: وزارت نیرو وشرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران متولی اصلی اجرای جاده جایگزین هستند و خود آن‌ها باید پاسخگوی این سوال باشند.

برای یافتن پاسخ مناسب راهی سازمان آب وبرق خوزستان شدیم
اگرچه پیگیری روند احداث جاده جایگزین برای روستا‌های محاصره شده در دریاچه سد کارون ۳ جزو وظایف ذاتی اداره راهداری شهرستان دزپارت بود، اما گویی رئیس اداره این شهرستان از آن بی خبر بود و این بی اطلاعی کار را سخت می‌کرد.

از اینرو برای یافتن پاسخ سوالاتمان راهی سازمان آب وبرق خوزستان شدیم، سازمانی که به واسطه وسعت کارش بیشتر به وزارتخانه شبیه بود تا یک اداره استانی.

بعد از پرس وجو‌های فراوان و هماهنگی لازم، داود کامگار، بعنوان مجری طرح راه‌های جایگزین سد کارون ۳ و ازنیرو‌های شرکت توسعه منابع آب ونیروی ایران حاضر به مصاحبه با ما شد، او گفت: از زمان احداث سد کارون ۳ در شهرستان دزپارت تاکنون، این شرکت بیش از ۷۱ کیلومتر راه و ۴ دستگاه پل به طول ۱۰۷۸ متر در روستا‌های این شهرستان ساخته و ۱۸۹۳ متر تونل نیز دردست ساخت دارد.

وی افزود آبگیری سد کارون ۳ بخش زیادی از راه‌های مواصلاتی محدوده مخزن این سد را قطع کرد و به زیر آب برد که احداث مسیر‌های جایگزین با کیفتی بهتر و ایمنی مطلوب‌تر دردستورکار وزارت نیرو و این شرکت قرار گرفت. بگفته داود کامگار مسیر جایگزین روستا‌های سادات حسینی، شیوند ومیراحمد غریبی‌ها یکی از مهمترین بخش‌های جاده جایگزین در این شهرستان است که در دل این مسیر یک دستگاه پل کابلی به طول ۴۲۰ و عرض ۳۰/۱۰ متر و دودهانه تونل جمعا به طول ۶۱۰ متر با اعتبار بیش از ۸۵۷ میلیارد ریال از محل اعتبارات طرح‌های عمرانی ومنابع داخلی پیش بینی شده است، او پل کابلی دردست احداث بر روی این دریاچه رابزرگترین پل کابلی ترکه‌ای کشور دانست که از سوی این شرکت دردست ساخت است.

وی عملیات خاکی درنظر گرفته در این مسیر را ۴۰۶ متر مکعب دانست که تاکنون ۳۱۶ متر مکعب از آن انجام شده است. داود کامگار براساس برنامه زمانبندی مدت اجرای پل کابلی وجاده‌های طرفین را به ترتیب ۲۷ و ۱۸ ماه اعلام و افزود: متاسفانه دلایل مختلفی ازجمله عدم تامین نقدینگی و تعطیلی‌های مکررکرونایی، باعث تاخیر در اجرای این پروزه شده که امیدواریم در صورت نبود مشکل اعتباری، شهریور ۱۴۰۱ تاریخ خروج روستا‌های محصور میان دریاچه سد کارون ۳ از بن بست ارتباطی و پایان عملیات اجرایی در این پروژه باشد.

رکود صنعت گردشگری منطقه بدلیل نبود راه مناسب
تاثیر منفی نبود راه مناسب ارتباطی برای روستا‌های پشت سد کارون ۳ تنها محدود به کیفیت رفت وآمد اهالی نبود، وسال‌ها بخش‌های زیادی از جمله گردشگری با توجه به گردشگر محور بودن مناطقی همچون سادات حسینی، شیوند ومیر احمد غریبی‌ها متاثر از نبود راه مناسب روستایی رونق خود را از دست داده و اهالی را دچار مشکل کرده بود، بگفته اهالی نا ایمن بودن مسیر ارتباطی، گردشگران زیادی را از سفر به این مناطق بکر منصرف کرده وحالا تنها محل درآمد مردم، دامداری و کشاورزی است که آن هم بدلیل فاصله زیاد تا مرکز شهر و سختی ارسال محصولات تولیدی به مراکز مصرف، رونق گذشته را ندارد.

رونق دوچندان بخش گردشگری باتکمیل جاده جایگزین
بررسی میزان آسیب‌های وارده به بخش گردشگری هدف بعدی گزارش ما و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری، وصنایع دستی خوزستان مقصد بعدی ما بود، اداره کلی که درطول ۱۸ سال گذشته تلاش کرده بود با اجرای برنامه‌های خاصی همچون برگزاری جشنواره‌های مختلف ارتباط گرم میان روستا‌های محصوردرآب‌های سرد وعمیق سد کارون ۳، با گردشگران برقرار بماند و پای گردشگران داخلی و خارجی از این روستا‌های زیبا و خوش آب وهوا قطع نشود.

پیمان نبهانی سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری وصنایع دستی خوزستان است او می‌گوید: روستا‌های زیادی همچون باجول، گویله، جوکار، کتف گوشه، شیوند و سادات حسینی دراین منطقه وجود دارد که علاوه بر داشتن آبشار، باغات انار و طبیعت بکر همیشه برای گردشگران جذاب بوده وتور‌های فراوانی بصورت سازماندهی شده و تحت نظارت این اداره کل به مقصد این روستا‌ها انجام میشد، اما گا‌ها بدلیل نبود راه مناسب ارتباطی، محدودیت‌هایی برای تور‌های متقاضی سفر به این مناطق درنظر گرفته می‌شود، که امیدواریم با راه اندازی جاده جایگزین شاهد رونق دوچندان بخش گردشگری در این روستا‌ها باشیم.

وی وجود دریاچه سد کارون ۳ را ظرفیتی مناسب برای جذب گردشگر دانست و افزود: با پیش بینی افزایش تعداد گردشگران بدنبال ساخت و راه اندازی جاده جایگزین، تمهیدات لازم برای استفاده از امکانات اقامتی و پذیرایی سد کارون ۳ انجام شده و قرار است تمام امکانات با عقد قرارداد میان سد وبخش خصوصی برای استفاده عموم آماده شود که کمک شایانی به رونق مجددگردشگری درمنطقه خواهد کرد. نبهانی درپایان ویژگی‌های طبیعی و میراثی این مناطق را شامل کوهستان، دریاچه، باغات، آداب وسنن مردم منطقه و جاذبه‌های مردم شناسی، خوراک، پوشاک وسوغات محلی شامل محصولات جانبی، کشاورزی دانست که هر گردشگری را به سمت خود جذب می کند.

نبود راه ارتباطی مناسب پای محصولات کشاورزی مارا ازبازار مصرف بریده
نقش مهم روستا‌های محصور میان دریاچه سد کارون ۳ در تولیدات کشاورزی و دامی منطقه هم بر کسی پوشیده نیست وکمتر کسی در استان، مزه انار شیوند، شیرینی عسل تولیدی درروستای سادات حسینی، طعم کباب ماهیان سردآبی و برنج خوش عطر و بوی روستای میر احمد غریبی‌ها به همراه طعم ترش وشیرین پرتغال‌های کوهی تنگه قاسم را نچشیده باشد، اما این همه تنوع خدادادی سالهاست، بدلیل نبود راه ارتباطی مناسب معطل ارسال به بازار‌های مصرف است و هیچکس هم پاسخگو نیست.

جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد جاده جایگزینی که ، جایگزین ندارد

حمزه غریبی اهل روستای غریبی هاست او که علاوه بر کار درشهر در زمین‌های آبا و اجدادیش هم مشغول کشاورزی است، می گوید: اگرچه فصل برداشت محصول در هر گوشه از دنیا برای کشاورزان نویدبخش و شادی‌آفرین است، اما در روستا‌های ما خبری از این شادی نیست وکشاورزان و باغداران دنباله‌رود ۱۸ سال است که با رسیدن فصل برداشت باید دلهره خراب شدن محصولات خود را داشته باشند.

او گفت حمل و نقل محصولات کشاورزان فقط به وسیله بارج انجام می‌شودکه به دلیل فرسودگی هر لحظه امکان خراب شدن آن وجود دارد و ممکن است از تردد بین روستا‌ها باز بمانند و محصول روی دست کشاورز بماند، غریبی افزود: یکی دیگر از مشکلات، نبود جای کافی بر روی بارج‌ها است که به دلیل قرار گیری خودرو‌های عبوری بیشترین جا به خودرو‌ها اختصاص می‌یابد و به همین دلیل امکان انتقال تمام محصولات کشاورزی ما وجود ندارد و گا‌ها بخش زیادی از این محصولات دور ریخته میشوند. وی اظهار امیدواری کرد با تکمیل جاده جایگزین شاهد افزایش سرعت حمل ونقل محصولات کشاورزی به بازار مصرف و خوشحالی کشاورزان منطقه باشیم.

نبود راه مناسب روستایی برای روستا‌های محصور میان دریاچه سد کارون ۳، بخش‌های مختلفی را دچار ضرر وزیان کرده و بنظر میرسد بهتر است هرچه زودترشرکت آب نیرو بعنوان مجری اصلی، این طرح را به سرانجام برساند، پیش از انکه نبود این جاده باعث مهاجرت روستاییان به شهر‌ها شود. همچنین با توجه به زیان‌های وارده به بخش‌های مختلف در این روستا‌ها، پیگیری موضوع تاخیر در اجرای جاده جایگزین نباید تنها از سوی ادارات متولی همچون راهداری وحمل ونقل جاده‌ای و راه وشهرسازی مطرح شود بلکه ادارات کل دیگری همچون جهاد کشاورزی، میراث فرهنگی، گردشگری، وصنایع دستی، وشرکت گاز استان به همراه دیگر ادارت که براثر نبود این جاده دچار ضرر وزیان‌های فراوان شده اند پیگیری شود، شاید این اتفاق پیش درآمدی باشد برای شروع همان ارتباط میان بخشی که حالا نبودش موازی کاری‌های فراوانی در ادارات دولتی ایجاد کرده و حلقه مفقوده ارتباط ادارات مختلف با یکدیگر محسوب می‌شود.