بررسی نقش­ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در کاهش نرخ تورم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ­، جانشین معاونت رفاه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خصوص­ تلاش وزارت متبوعش برای افزایش رفاه مردم و تاثیر ­پرداخت یارانه نقدی و الکترونیکی­ به مردم­­ گفت: ­در مورد بحث تورم یک نکته خیلی مهمی که سر این ماجرای پرداخت یارانه‌ها وجود دارد و شاید به درستی هم تبیین نشده برای مردم ما، همین تفکیک بین تورم‌های ناشی از سه محل مختلف است. یکی تورم ناشی از حذف ارز ۴۲۰۰ که منجر به افزایش یکسری از قیمت‌ها و یکسری از کالا‌ها و به تبع آن کالا‌های دیگر شده است، یکی تورم ناشی از رشد نقدینگی کشور که ما به صورت میانگین یک رشد ۲۰ درصدی داشتیم در این حدود ۴۰ سال و در سال‌های اخیر رشد نقدینگی به حدود‌های حتی ۳۰ درصد هم رسیده و این خودش یک تورم ۳۰ درصدی دارد و یکی هم تورم ناشی از افزایش قیمت کالا‌های اساسی ناشی از جنگ اوکراین و روسیه، و در واقع یکی از مهمترین اعتراضات مردم در این بحث یارانه‌ها این بود که چرا پرداختی که به ما شده، به نظر می‌رسد جوابگوی آن افزایش قیمت‌ها نیست که یک قسمتی از جواب این است که تورم ما ناشی از ۳ بخش است و قرار بوده که پرداخت یارانه‌ها یک بخش را پوشش دهد یعنی تورم عمومی کشور که ما این سال‌ها بخصوص بالای ۳۰ درصد درگیرش بودیم و تورم ۳۰ درصد داشتیم و تورم ناشی از جنگی که رخ داده، این دوتا خارج از آن بحث بسته یارانه‌ای بوده.

دکتر علی شهیدی در خصوص اتفاقاتی که منجر به کم اثر شدن پرداخت یارانه‌ها شده است گفت البته  باید توجه کنیم که یارانه‌هایی که پرداخت شد، میزان یارانه‌ها به اندازه‌ای بوده که بتواند تا دهک ۸ را پوشش بدهد. یعنی تا دهک ۸ و ۹­ را بتواند پوشش دهد به این معنا که قاعدتاً افرادی که مصرف بیشتری از این کالا‌ها دارند، ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر نمی‌تواند پوشش دهنده میزان مصرف آن‌ها باشد. ­یک نکته هم در مورد  رفتن به سمت کالابرگ، همانطور که مستحضرید یک سوییچ رفاهی و یک بستر و یک پلتفرمی توسط وزارت رفاه با همکاری آی سی تی ایجاد می‌شود که مردم بتوانند این یارانه نقدی که به سمت کالابرگ شدن می‌رود، مردم با مراجعه به فروشگاه‌ها بتوانند از آن استفاده کنند. کارهایش تا حد خوبی جلو رفته است. نکته‌ای که به لحاظ بحث کارشناسی وجود دارد، این است که رفتن از سمت پرداخت یارانه نقدی به سمت کالابرگ تأثیری روی تورم نخواهد گذاشت.  هرچند منجر به کاهش اندکی از رشد نقدینگی می‌شود، اما به دلیل اینکه شما پول را به یک شکلی غیر از ریال وارد چرخه اقتصادی می‌کنید نهایتاً روی تورم تأثیری ندارد. این ۳۰۰ هزار تومان یارانه نقدی که پرداخت می‌شود به افراد و خرید می‌کنند در مدل کالابرگ شما درب مغازه می‌روید و کارت می‌کشید به ازای کالایی که وجود دارد، ۵۰ درصد را شما پرداخت می‌کنید و ۵۰ درصد توسط دولت پرداخت می‌شود. پولی که دست فروشنده می‌آید نهایتاً همان میزان است، یعنی پولی که نهایتاً در زنجیره تقاطع فروشنده و خریدار، دست فروشنده می‌رسد همان میزان پول است و همان میزان پول در جامعه به گردش درمی آید و روی تورم تأثیری ندارد.

وی افزود: هدف از اجرای برنامه‌های یارانه‌ای و  مدیریت مصرف نباید گم شود، زیرا مدیریت مصرف با مصرف کننده است. یعنی، وقتی شما کالابرگ می‌دهید به مردم می‌گویید که شما باید یک میزان مشخصی گوشت قرمز مصرف کنید با این روش کالابرگی، خودش به نظر می‌رسد کار خیلی چندان جالبی نیست به لحاظ تغذیه ای، الگو تعریف کردن شاید کار مناسبی نباشد بخصوص اینکه اقشار ضعیف ما معمولاً نمی‌توانند یکسری کالا‌ها را مصرف کنند حتی اگر تخفیف بدهید مثلاً جامعه فقیر ما وقتی نمی‌تواند گوشت قرمز بخورد پس نمی‌تواند از بن کالابرگی که شما دراختیارش قرار دادید بعنوان گوشت قرمز استفاده کند و این مشکل بوجود می‌آید که این شخص یا نمی‌تواند از آن استفاده کند یا مجبور است با یک هزینه‌ای برود و آن را به پول تبدیل کند.

جانشین معاونت رفاه وزارت تعاون، در پایان گفت  جمع بندی من این است که بحث تورم مسئله پولی است نقدینگی کنترل بشود و مسئله سمت بانک مرکزی و وزارت و اقتصاد و سازمان برنامه است و آن چیزی که به غلط ما از وزارت صمت و وزارت جهاد می‌خواهیم با آن نظارت‌ها و نکته دوم اینکه بحث یارانه‌ها و تبدیل کردن آن به کالابرگ به لحاظ بحث تورمی و به لحاظ وجه تورمی اش تأثیر متفاوتی با پرداخت یارانه نقدی ندارد.  

وی در خصوص احتمال ایجاد رانت  اقتصادی برای برخی و ایجاد اختلال  تورمی بر توزیع درآمد و ثروت از طریق  کالا برگ‌هایی که در اختیار مردم  گذاشته می‌شود 

گفت: هیچگونه رانت و  تورمی در توزیع یارانه‌های نقدی و  کالابرگی ایجاد نخواهد شد.

ایشان اضافه کرد،   چه به صورت یارانه نقدی ما پرداخت کنیم چه به صورت یارانه کالابرگی تقریباً انحراف و فسادی در آن نخواهد بود. در صورتی که یارانه نقدی باشد شما به ذی نفع نهایی پرداخت می‌کند که همان سرپرست خانوار است که در آن انحرافی ممکن نیست رخ بدهد به صورت کالابرگی هم که سوییچ رفاهی مبتنی بر سیستم‌های آی تی یارانه می‌آید در یک حسابی در بانک مرکزی و آنجا به صورت سیستماتیک وقتی مردم می‌روند از یک فروشگاهی خرید می‌کنند و کارت می‌کشند از حساب یارانه شان بعنوان یک بخشی از تخفیف روی کالا‌ها کم می‌شود آن هم، چون به صورت سیستماتیک اتفاق می‌افتد، امکان رانت و انحراف تقریباً امکان پذیر نیست.