ابتلای ۴۲ درصد مردم کشور به پرفشاری خون

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از پایگاه خبری تحلیلی دارو و سلامت، فشارخون بالا معضلی بزرگ برای بهداشت عمومی در همه کشور‌ها به شمار می‌آید، زیرا علائم آشکاری ندارد و به طور معمول شناخته نمی‌شود و راهی برای اطلاع از آن هم وجود ندارد مگر اینکه توسط یک پزشک یا فردی با تجربه اندازه‌گیری شود.

 

مطالعات جدید محققان مرکز پزشکی Cedars-Sinai در لس‌آنجلس با بررسی بیش از ۱۷ هزار داوطلب نشان می‌دهد میزان افزایش فشار خون در زنان سریعتر است و از سنین پایین‌تری آغاز می‌شود و همین امر باعث می‌شود زنان بیشتر از مردان مستعد بیماری‌های قلبی عروقی باشند.

 

مردان در سن ۲۰ سالگی در مقایسه با زنان فشار خون بالاتری دارد، ولی در دهه ۴۰ زندگی زنان در این زمینه از مردان سبقت می‌گیرند؛ به طوری‌که فشار خون زنان در دهه چهل با فشار خون مردان در دهه ۶۰ زندگی قابل قیاس است. محققان هورمون‌ها را در این امر دخیل می‌دانند.

 

 بر اساس استناد به مطالعه بررسی روند فشار خون بالا در جهان که با مشارکت شمار زیادی از محققان کشور‌های مختلف از جمله ۸۵ محقق ایرانی و بر اساس داده‌های مرتبط با عوامل خطر بیماری‌های قلبی عروقی هزار و ۱۷۳ مطالعه در ۱۸۵ کشور جهان با ۱۰۴ میلیون شرکت کننده ۳۰ تا ۷۹ سال مبتلا به فشار خون بالا انجام شده است و یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون نفر در جهان به بیماری فشار خون بالا مبتلا هستند و سالانه ۱۰ میلیون مرگ و ۲۰۰ میلیون مورد ناتوانی ناشی از بیماری فشار خون بالا در بزرگسالان رخ می‌دهد.

 

بر اساس آخرین مطالعات دانشگاه علوم پزشکی تهران، میزان شیوع فشار خون بالا در بزرگسالان ایران (افراد بالای ۵۰ سال) به ۴۲ درصد رسیده که شیوع آن در بین زنان بزرگسال ایرانی ۴۷ درصد و در بین مردان بزرگسال ۳۸ درصد است.

 

بیشترین میزان فشارخون بالا در افراد بالای ۶۰ سال و بالاتر، ۵۰ تا ۵۹ سال و ۴۰ تا ۴۹ سال در ایران بوده، شیوع این بیماری در افراد چاق، مبتلایان به دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی بیشتر است

 

بیشترین میزان شیوع فشار خون بالا در بین گروه‌های مختلف سنی ایران به ترتیب مربوط به افراد ۶۰ سال و بالاتر (۶۲ درصد)، ۵۰ تا ۵۹ سال (۵۰ درصد) و ۴۰ تا ۴۹ سال (۳۲ درصد) است همچنین شیوع فشار خون بالا در افراد دارای اضافه وزن و چاقی، مبتلایان به بیماری‌های قلبی عروقی، مبتلایان دیابت، افراد دارای سابقه مصرف سیگار، افراد بی سواد یا کم سواد و جمعیت روستایی در مقایسه با جمعیت شهری بیشتر است.

 

شیوع ۴۲ درصدی فشار خون بالا در بین زنان و مردان بزرگسال ایرانی در حالی است که تنها ۳۸ درصد مبتلایان آگاه از ابتلا به فشار خون بالا، تحت درمان قرار گرفته‌اند و در بین افراد تحت درمان این بیماری هم، ۳۲ درصد موفق به کنترل فشار خون بالا شده‌اند.

 

این مطالعات همچنین نشان می‌دهد، میزان شیوع فشار خون بالا در جمعیت کودکان و نوجوان دختر و پسر ۶ تا ۱۲ سال ایرانی، حدود ۹ درصد و میزان شیوع «پیش فشار خون بالا» حدود ۸ درصد است.

 

میزان شیوع فشارخون بالا در کودکان ۶ تا ۱۲ سال ایرانی حدود ۹ درصد است و حدود هشت درصد نیز در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند.

 

چون فشارخون روز به روز تغییر می‌کند، اندازه گیری باید در چند نوبت و موقعیت خاص انجام شود تا به تأیید برسد. با وجود این که فشارخون بالا علائمی ندارد، اما می‌تواند آسیب مهمی به قلب و شریان‌ها بزند. از این جهت از هر فرد خواسته می‌شود از مقدار فشارخون خود و وجود عوامل خطر و میزان آن اطلاع داشته باشد.

 

تشخیص زودرس و درمان مناسب فشار خون بالا، منافع اقتصادی و بهداشتی درمانی متعددی در پی خواهد داشت. درحالی که درمان عوارض فشارخون بالا از جمله جراحی شرائین کرونر قلبی، بای پس عروق کرونر یا دیالیز علاوه بر سختی‌ها و نگرانی‌هایی که برای بیمار و اطرافیان او ایجاد می‌کنند، بسیار هزینه بر خواهند بود.

 

آقای علیرضا مهدوی مسئول مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این زمینه گفت: فشار خون بالا در ۳۰ سال گذشته به شکل پایدار، جزو سه علت اصلی مرگ‌های قلبی و عروقی در کشور و سال‌های از دست رفته عمر به دلیل ناتوانی است.

 

فشارخون بالای طی ۳۰ سال گذشته سه علت اصلی مرگ‌های قلبی و عروقی در کشور و سال‌های از دست رفته عمر به دلیل ناتوانی است

 

وی افزود: سکته مغزی، حمله قلبی، نارسایی احتقانی قلب و ورم ریه، نارسایی کلیه و آسیب چشمی و مشکل بینایی از عوارض اصلی فشار خون بالا هستند؛ هرچه فشار خون بالاتر باشد، میزان امید به زندگی پایین‌تر خواهد بود. در افرادی که دچار فشار خون بالا هستند، میزان ابتلا به سکته مغزی و حمله قلبی نیز بیشتر خواهد بود.

 

آقای مهدوی گفت: اگر فشار خون بالا به مدت طولانی بدون درمان باقی بماند، ممکن است نارسایی کلیوی رخ دهد و یا حتی به بینایی آسیب وارد شود و قلب بطور غیر طبیعی بزرگ شده و کارایی آن کم شود که چنین وضعیتی می‌تواند منجر به نارسایی قلبی و اختلال در پمپاژ خون توسط قلب شود. 

 

وی تصریح کرد: اگر فشار خون بالا به موقع تشخیص داده و درمان شود، از خطر ابتلا به حملات قلبی کاسته می‌شود، از لحاظ اپیدمیولوژی، از هر ۱۰ مرد، ۴ نفر و از هر ۱۰ زن، ۳ زن دچار فشار خون بالا هستند همچنین حدود یک سوم از کسانی که دچار چنین وضعیتی هستند تحت درمان نیستند و سلامتی آنان در معرض خطر است.

 

مسئول مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت تصریح کرد: فشار خون بالا از عوامل خطرناک برای بروز بیماری‌های قلبی و سکته است. طبق آمار‌های جهانی، از هر ۵ مورد نارسایی قلبی در زنان، ۳ مورد به‌دلیل کنترل نکردن فشارخون بالا ایجاد می‌شود.

 

آقای مهدوی گفت: فشار خون بالا به کلیه‌ها آسیب می‌رساند و موجب نارسایی کلیوی، سکته مغزی، حمله قلبی و بیماری‌های مرگبار دیگری می‌شود همچنین، زنانی که علاوه بر پرفشاری خون به بیماری دیابت مبتلا هستند به مراتب بیشتر از سایرین به نارسایی کلیوی و سکته مغزی دچار می‌شوند. 

 

آقای عباس صفوی متخصص تغذیه با اشاره به نقش کلیدی برنامه غذایی در پیشگیری و درمان فشارخون بالا، به خبرنگار ایرنا گفت: به دلیل نقش ویتامین C در کاهش فشار خون، مصرف سبزی‌ها و سالاد شامل کاهو، گوجه فرنگی، کلم، و فلفل دلمه ایی همراه با غذا و مصرف میو ه‌ها در میان وعده‌ها توصیه می‌شود.

 

وی افزود: همچنین می‌توان از میوه‌ها به عنوان میان وعده در محل کار یا در مدرسه استفاده کرد، همه انواع میوه‌ها دارای مقادیری ویتامین C هستند. برخی از میوه‌ها مانند مرکبات، توت فرنگی، کیوی، طالبی وخربزه از منابع غذایی غنی این ویتامین بشمار می‌روند.

 

 میوه‌ها دارای ویتامین سی بوده و از منابع غذایی غنی برای کنترل و درمان پرفشاری خون محسوب می‌شوند

 

آقای صفوی ادامه داد: با توجه به نقش کاهش مصرف چربی در کاهش وزن بدن یک رژیم غذایی با چربی محدود برای پیشگیری و کنترل فشار خون بالا مناسب است، روغن‌هایی با منبع حیوانی باید کمتر مصرف شوند و به جای آن‌ها روغن‌های گیاهی مایع مانند روغن ذرت، کلزا و آفتابگردان استفاده شوند.

 

* از نمکدان هنگام صرف غذا و سر سفره استفاده نشود

 

وی افزود: مصرف مواد غذایی حاوی اسید چرب اشباع و کلسترول مانند گوشت قرمز، لبنیات پر چرب و زرده تخم مرغ در برنامه غذایی روزانه کاهش یابد و استفاده از نمک برای پخت غذا و برای سفره غذا باید محدود شود و از نمکدان هنگام صرف غذا و سر سفره استفاده نشود.

 

به گفته این متخصص تغذیه، از غلات، نان و ماکارونی به دلیل داشتن فیبر، ویتامین و املاح از جمله پتاسیم و به جای نمک از چاشنی‌هایی مانند سبزی‌های معطر تازه یا خشک مانند نعناع و ریحان و سیر، لیموترش تازه و آب نارنج برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک استفاده شود.

 

وی توصیه کرد: در هنگام خرید مواد غذایی آماده مانند انواع کنسروها، بسیاری از سس ها، انواع شورها، ترشی‌ها و تنقلات بسته بندی یا بو داده به میزان سدیم آن توجه شود و تا حد امکان مصرف غذا در رستوران‌ها محدود شود، زیرا در این قبیل اماکن برای بهبود طعم غذا از نمک و روغن فراوان استفاده می‌شود.

 

آقای صفوی گفت: پیاده روی در کاهش فشارخون و پیشگیری از ابتلا به آن بسیار مؤثر است، روزانه ۳۰ دقیقه پیاده روی تند برای کنترل وزن و هم چنین پیشگیری از فشار خون بالا توصیه می‌شود.