چرا اروپا به تصمیم خود درباره گوجه فرنگی مصمم است؟

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، کمیسیون کشاورزی اتحاديه اروپا اعلام کرد پیش بینی می‌شود تولید گوجه فرنگی در اتحادیه اروپا امسال نیز روند کاهشی خود را طی کرده و با ۹ درصد کاهش نسبت به پارسال به ۱۶.۵ میلیون تن در سال ۲۰۲۲ برسد.

بر اساس گزارش این کمیسیون، تولید گوجه‌فرنگی برای فراوری در صنایع تبدیلی (سس، رب، کنسرو و ...) نیز با ۱۴ درصد کاهش نسبت به سال قبل به ۱۰.۱ میلیون تن می‌رسد که ۳ درصد کمتر از میانگین ۵ ساله است.

كم آبی و هزينه های آشكار و پنهان
در این گزارش، دلیل کاهش کشت این محصول جالیزی پرآب بر، خشکسالی و کاهش منابع آبی به ویژه در مناطق جنوبی، افزایش هزینه‌های سوخت و کود برای گلخانه‌ها و گرایش کشاورزان به تولید محصولاتی مانند غلات و دانه‌های روغنی عنوان شده است.

کمیسیون کشاورزی اتحادیه اروپا تصریح كرده است که با کاهش تولید، صادرات گوجه فرنگی نیز کمتر شده، اما واردات افزایش خواهد یافت.

بر این اساس، صادرات گوجه‌فرنگی تازه اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۲ با کاهش ۱۲ درصدی نسبت به ۲۰۲۱ نهایتا به ۳۳۰۰۰۰ تن می‌رسد.

اما در مقابل، واردات گوجه فرنگی تازه ۳ درصد نسبت به سال ۲۰۲۱ و ۲۵ درصد نسبت به میانگین ۵ ساله رشد کرده و در مجموع به ۷۳۰۰۰۰ تن خواهد رسید.

در بازار محصولات فراوری شده نیز، واردات اقلامی مانند سس، رب، کنسرو و ... ۲۸ درصد کاهش خواهد یافت، اما صادرات این محصولات ۳ درصد افزایش می‌یابد.

کارشناسان معتقدند کاهش تولید و صادرات محصولات جالیزی مانند گوجه فرنگی، تداوم رویکرد راهبردی اروپا برای مقابله با روند کم آبی گسترده جهانی و جبران بخشی از کسری منابع آبی از طریق واردات آن در قالب محصولات آب بر از کشور‌های دیگر است.

سال گذشته ۶۷ درصد از واردات گوجه فرنگی تازه مورد نیاز اتحادیه اروپا از مراکش تامین شده بود و پیش بینی می‌شود امسال نیز، این کشور تامین کننده اصلی گوجه فرنگی مورد نیاز مصرف کنندگان و کارخانجات تبدیلی اروپا باشد.

کمیسیون کشاورزی اتحادیه اروپا در گزارش خود با وجود اشاره به ضروری بودن گلخانه‌ها برای کشت پایدار گوجه‌فرنگی در سراسر اتحادیه اروپا، پیشنهادی برای تقویت تولید ارائه نمی‌کند و تصمیمی برای توقف روند کاهش تولید و صادرات ندارد.

نگاه اروپا به منابع آبی ديگران
از اوائل سپتامبر (شهریور) امسال که فصل برداشت گوجه فرنگی در مناطق عمده تولید است، قیمت گوجه فرنگی گرد (موسوم به گوجه اسپانیایی) در نقاط مختلف اروپا تا ۶۶ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته و در انگلیس، فرانسه و سوئیس به ۲ تا ۴ یورو در هر کیلوگرم رسیده است، اما باوجود تحمیل این افزایش هزینه بر مصرف کنندگان، اتحادیه اروپا قصد مهار این روند را ندارد، چراکه باعث تشویق دیگر کشور‌ها به صادرات محصولاتشان به اروپا می‌شود.

طبق چشم انداز کمیسیون کشاورزی اتحادیه اروپا که در ۲۰۲۰ منتشر شد، تولید گوجه فرنگی در این قاره تا سال ۲۰۳۰ نه تنها نباید افزایش یابد، بلکه باید طی ۱۰ سال به ۶.۲ میلیون تن کاهش یابد تا فضای بیشتری به محصولات اساسی و کم آب بر اختصاص داده شود.

مرور گزارش دیگری از کمیسیون کشاورزی اتحادیه اروپا درباره چشم انداز محصولات زراعی، یعنی غلات و دانه‌های روغنی، نتیجه بخشی اتخاذ رویکرد "کاهش تولید محصولات جالیزی به منظور افزایش کشت اقلام اساسی" را به شکل آشکارتری به نمایش می‌گذارد.

بجاي سالاد و سس، نان و غذا توليد می شود
بر اساس این گزارش، در فصل ۲۰۲۳_۲۰۲۲ باوجود جنگ در اوکراین و محدود شدن صادرات غلات این کشور، اتحادیه اروپا کمبودی در زمینه غلات نخواهد داشت و حتی کم آبی نسبی بهار و آن دوره خشک و داغ تابستان نیز کاهشی در ذخایر غلات اروپا ایجاد نخواهد کرد و علاوه بر تضمین شدن مصرف داخلی، اروپا می‌تواند صادرات خالص غلات را به ۳۳.۵ میلیون تن افزایش دهد.

در زمینه دانه‌های روغنی، به ویژه در مورد آفتابگردان که به دلیل کم آب بر بودن با بیشترین گرایش از جانب کشاورزان روبرو بود، تولید این محصول به بالاترین حد در طول تاریخ این قاره رسیده تا اروپا کمبودی بر اثر بسته شدن بنادر اوکراین نداشته باشد.