حل مشکل دریاچه ارومیه نیازمند «عزم ملی»

  محمدرضا عارف در این جلسه که   امروز   با حضور وزیر جهاد کشاورزی و معاون علمی رئیس جمهور، رؤسای سازمان‌های محیط زیست و سازمان برنامه و بودجه، استانداران استان‌های حوزه آبریز دریاچه ارومیه و مدیران سازمان‌ها و دستگاه‌های عضو کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه برگزار شد گفت: مشکل دریاچه ارومیه، تنها یک بحران برای سه استان همجوار دریاچه نیست، بلکه یک بحران ملی است که حل آن هم «عزم ملی» و راهکار ملی نه محلی را می‌طلبد.

عارف با بیان اینکه قبل از شروع کار «کارگروه ملی دریاچه ارومیه»، وضعیت فاجعه‌بار بود، گفت: مشکل دریاچه ارومیه، از مهمترین مسائل ملی امروز ایران است و ما اکنون برای حل آن، نیاز به یک عزم ملی داریم و اکنون زمان آن است که تصمیمات درستی که در دولت‌های گذشته گرفته شده است را عملی کنیم.

وی افزود: اگر کم کاری‌ها را متوجه یکدیگر کنیم، بحران بزرگ‌تر خواهد شد، اما باید با جدیت دنبال راهکار باشیم و دیگر نمی‌شود با رویکرد «منطقه‌ای» و «استانی» مشکل را حل کرد، با آنکه استان‌های آذربایجان شرقی و غربی و کردستان که در همسایگی دریاچه هستند نقش برجسته‌ای برای نجات دریاچه دارند، اما واقعیت این است که تنها یک عزم ملی می‌تواند ارومیه را نجات دهد.

معاون اول رئیس جمهور افزود: دریاچه ارومیه، تنها دریاچه جهان نیست که با بحران روبرو شده و کشور‌های دیگر نیز با چنین بحرانی روبرو بوده‌اند که آن را حل کرده‌اند اکنون ما نیز باید با استفاده از دستاورد‌های این کشورها، بحران دریاچه ارومیه را حل کنیم. 

عارف با اشاره به بحث چاه‌های آب‌غیرمجاز و گسترش بی ضابطه سطح زیر کشت زمین‌های کشاورزی در حوزه آبریز دریاچه ارومیه که در کنار تغییرات اقلیمی به عنوان مهمترین دلایل بحران دریاچه ارومیه مطرح می‌شود گفت: این مسائل باعث شده سطح آب در برخی از نقاط کشور از ۲۵ متر به ۵۰۰ متر برسد و این بلایی است که بر سر محیط زیست و آینده فرزندان ایران آورده شده است. در حق محیط زیست ظلم شده است و جواب ظلم هم مشخص است که چیست.

وی گفت: اکنون برای حل مشکل، باید حقابه محیط زیست را پیش فرض بدانیم، تغییر در الگوی کشت را به دقت عملی کنیم و همزمان با این اقدامات، جامعه و کشاورزان را هم توجیه کنیم که چگونه باید از آب به درستی استفاده کنند.

عارف افزود: باید در کنار اقدامات عملی، فرهنگ‌سازی کنیم، از دید دولت چهاردهم، طرح‌های نجات دریاچه ارومیه که دردولت‌های قبل تصویب شده محترم است، اما تلاش می‌کنیم اگر نواقصی در این طرح‌ها وجود دارد آنها را رفع کنیم و اگر نقاط قوتی بوده آنها را تقویت کنیم.

وی با تشکر از یکی از اساتید دانشگاه ارومیه که در این جلسه، پیشنهادات علمی و بر اساس متد‌های جهانی فائو را ارائه کرد گفت: اگر چه کار دانشگاه ارومیه قابل تقدیر است، اما تنها نباید به تحقیقات این دانشگاه محدود شد، همه دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور می‌توانند در این زمینه طرح‌های مطالعاتی را شروع کرده و ببینند در سایر نقاط جهان برای رفع این چنین بحران‌هایی چه تدابیری اندیشیده‌اند.

معاون اول رئیس جمهور در ادامه با تشکر از اقدامات صورت گرفته برای کاهش ۴۰ درصدی در مصرف آب گفت: سازمان محیط زیست و سایر دستگاه‌های ذیربط باید با جدیت در این حوزه وارد شده و بررسی کنند که چگونه می‌توان هم صنعتی شد و هم محیط زیست را حفظ کرد.

عارف در این جلسه همچنین دستور داد با همکاری استانداران سه استان حاشیه حوزه آبریز دریاچه ارومیه، مسئولان وزارت نیرو، جهاد کشاورزی، معاونت علمی ریاست جمهوری، سازمان برنامه و بودجه، سازمان محیط زیست و سایر دستگاه‌ها و سازمان‌های ذیربط بررسی‌های لازم درباره اقدامات گذشته و راهکار‌های علمی برای نجات دریاچه ارومیه صورت گرفته و ظرف مدت یک ماه، برنامه مدونی برای این حوزه آماده شود.

معاون اول رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت دریاچه ارومیه برای ایران افزود: خلبان پروازی که از روی دریاچه ارومیه عبور می‌کرد به من گفت: هر وقت از روی این دریاچه پرواز می‌کنم، با دیدن آنچه به روز دریاچه آمده است، واقعاً بهم می‌ریزم و این حسی است که همه مردم ایران درباره این نقطه از ایران دارند، دریاچه ارومیه متعلق به چند استان نیست، بلکه نقشی ملی دارد و همه مردم ایران نسبت به آن این احساس را دارند.

در ابتدای این جلسه استانداران سه استان آذربایجان شرقی، غربی، کردستان، مسئولان وزارتخانه‌های نیرو، وزیر جهاد کشاورزی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور و یکی از اساتید پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه و مدیران طرح ملی نجات دریاچه ارومیه و رئیس سازمان محیط زیست کشور به بیان اقدامات صورت گرفته برای نجات دریاچه پرداختند.

معتمدیان، استاندار آذربایجان غربی در توضیح اقدامات صورت گرفته برای نجات دریاچه ارومیه گفت: در دو حوزه سخت افزاری و نرم افزاری اقدامات مهمی صورت گرفته است، به گونه‌ای که طرح نجات دریاچه ارومیه، اکنون مهمترین پروژه زیست محیطی غرب آسیاست که بر اساس طرح آن، آب در سه فاز به دریاچه ارومیه انتقال یافته است.

وزیر جهاد کشاورزی نیز در این جلسه با بیان آنکه تلاش برای نجات دریاچه ارومیه از ۱۶ سال قبل به یک گفتمان ملی تبدیل شده است گفت: یکی از مهمترین راه‌های نجات، تجهیز زمین‌های کشاورزی به سیستم آبیاری تحت فشار است که خوشبختانه کشاورزان خودشان هم به این نتیجه رسیدند که باید حتی با صرف هزینه و سرمایه گذاری، آب را به درستی مصرف کرد و اکنون با تدابیری که صورت گرفته، زمینه برای اجرای پروژه‌های سیستم آبیاری تحت فشار مساعد است و اگر در بودجه سنواتی، سهمی برای پرداخت هزینه‌ها به کشاورزان صورت گیرد، مشکل تا حد قابل توجهی حل خواهد شد.

وی همچنین خواستار بازنگری در ساختار کارگروه و تقویت ساختار و اصلاح روش‌ها شد.

سرمست استاندار آذربایجان شرقی نیز در این جلسه با بیان آنکه تغییر نگرش نسبت به دریاچه ارومیه، باید سیستمی باشد گفت: «بخشی‌نگری» نمی‌تواند به رفع بحران کمکی کند، ما اکنون نیازمند ساختاری «فرا استانی» و «مدیریت ملی» هستیم.

استاندار کردستان نیز با بیان آنکه برای انجام هر کاری باید رضایت اجتماعی حاصل شود گفت: برای حل بحران دریاچه ارومیه باید با مردم و جامعه همکاری کرد و می‌توان با جلب اعتماد عمومی تصمیمات اتخاذ شده را عملیاتی کرد.