امکان پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع ۲ با اصلاح شیوه زندگی

دکتر علیرضا استقامتی، فوق تخصص غدد و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت و گو با خبرگزاری صدا و سیما، دیابت نوع یک و نوع ۲ دو نوع اصلی انواع دیابت‌ها برشمرد و گفت: دیابت نوع ۲ پس از ابتلای فرد به پیش دیابت اتفاق می‌افتد و بهترین راهکار برای پیشگیری از ابتلا به پیش دیابت و دیابت نوع ۲، اصلاح شیوه زندگی است . به این معنی که با فعالیت بدنی لازم، ورزش‌های مناسب، رعایت رژیم غذایی سالم و ساده، پرهیز از دخانیات و کم کردن استرس‌های محیطی، می‌توان از ابتلا به دیابت نوع ۲ پیشگیری کرد.

دکتر استقامتی گفت: همه این راهکار‌ها در حرف به نظر ساده می‌رسد و در عمل سختی‌های خود را به همراه دارد. باید زمینه‌های عمل به راهکار‌های پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع ۲ فراهم باشد. در دسترس بودن فضا‌های ورزشی مناسب با امکانات کامل و هزینه کم، اختصاص زمان کافی برای ورزش و تحرکات بدنی، و البته همت لازم برای ورزش کردن عامه مردم جامعه از عواملی است که می‌توان از ابتلای افراد به دیابت نوع دو پیشگیری کرد. 
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: رعایت رژیم غذایی سالم و مصرف درست و به موقع مواد غذایی نیز از دیگر عوامل پیشگیری به دیابت نوع ۲ است و باید به این نکته اشاره کنم که تغذیه سالم و مفید در مقایسه با مصرف فست فود‌ها و رژیم غذایی ناسالم، اغلب گران‌تر است و باید با برنامه ریزی، غذا‌های سالم را با هزینه‌ای کمتر از غذا‌های ناسالم در برنامه غذایی افراد گنجاند، تا برای عامه مردم در دسترس باشد و میل و رغبت افراد به مصرف این نوع از مواد غذایی بیشتر شود.
دکتر استقامتی گفت: آموزش در مورد شناخت غذا‌های سالم، بالابردن فرهنگ و آگاهی جامعه در زمینه تغذیه سالم، معرفی غذا‌های فست فودی و آشنا شدن با مضرات و صدمات آنها بر بدن، آشنایی با عوارض چاقی که خودش به تنهایی نوعی بیماری محسوب می‌شود و می‌تواند زمینه ابتلا به سایر بیماری‌ها را فراهم کند و پرداخت یارانه‌های لازم برای ایجاد فرهنگ صحیح مصرف تغذیه‌ها از دیگر مواردی است که می‌تواند در جلوگیری از ابتلای افراد به بیماری دیابت نوع ۲ موثر باشد. 
فوق تخصص غدد کشورمان در مورد درمان دیابت‌های نوع ۱ و ۲ نیز افزود: برای درمان دیابت نوع ۱ اغلب تزریق انسولین تجویز می‌شود و در دیابت نوع ۲ بیشتر تجویز دارو‌های خوراکی است و در صورتی که فرد مبتلا به این دسته از دارو‌ها جواب نداد، انسولین هم به عنوان داروی تکمیلی درمان وی تجویز می‌شود.
دکتر استقامتی گفت: امروزه خوشبختانه دارو‌هایی که برای درمان دیابت نوع ۲ تجویز می‌شود، علاوه بر کنترل قند خون، از عوارض ناشی از دیابت، مثل بیماری‌های قلبی عروقی، کبدی و کلیوی هم جلوگیری می‌کند. با توجه به اینکه دیابت، بیماری مزمن است، نیاز به خودمراقبتی مداوم دارد و فرد باید با آموزش‌های لازم در همه ابعاد بیماری و اجرای آن از عوارض این بیماری پیشگیری کند. 
وی افزود: چگونگی کنترل قند، تعداد دفعات کنترل و ابزار‌های لازم برای آن، چگونگی رعایت رژیم غذایی سالم، میزان ورزش مورد نیاز در روز و آشنایی با ورزش‌های مناسب، آشنایی با راه‌های ترک دخانیات، شیوه زندگی سالم، دوری از استرس و آشنایی با راهکار‌های داشتن سلامت روان از جمله مواردی است که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ باید در مورد آنها آموزش ببینند و در زندگی خود اجرا کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران توضیح داد: دیابت نوع یک، بیماری خود ایمنی است و در این نوع از دیابت سیستم‌های ایمنی بدن، ضد سلول‌های بتای لوزالمعده که انسلوین ترشح می‌کند، پادتن (آنتی بادی) تولید می‌کند و این سلول‌ها را از کار می‌اندازد و ترشح انسولین به پایین‌ترین سطح می‌رسد و یا حتی به صفر نزدیک می‌شود و فرد به دیابت نوع ۱ مبتلا می‌شود.
دیابت نوع ۲ ربطی به بیماری ایمنی ندارد و خود ایمنی نیست، بلکه علل مختلفی از جمله عامل ژنتیکی، چاقی، بی تحرکی و شیوه نادرست زندگی، عامل ابتلای به آن است و ممکن است فرد مبتلا به دیابت نوع ۲ هیچ گونه عامل ژنتیکی هم نداشته باشد و فقط عوامل محیطی و شیوه زندگی در ابتلا به این بیماری دخیل باشد.
دکتر استقامتی گفت: مقاومت به انسولین، اختلال در کارکرد سلول‌های بتای لوزالمعده و تولید قند بیش از حد نیاز بدن در کبد، از علت‌های ابتلای افراد به دیابت نوع ۲ به شمار می‌آید.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در مورد پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع ۱ افزود: از حدود دو سال پیش تا کنون در برخی از کشور‌ها با تجویز دارو‌هایی خاص می‌توان ابتلای افراد به دیابت نوع ۱ را به تاخیر انداخت و در عمل پیشگیری کامل از ابتلای این نوع دیابت مقدور نیست. همچنین این دارو‌ها بسیار گران است و به همین علت اقبال عمومی نسبت به مصرف این دارو‌ها وجود ندارد و برای عموم در دسترس نیست.
دکتر استقامتی در پایان گفت: امیدواریم با آموزش‌های لازم به افراد جامعه از ابتلا به دیابت نوع ۲ در کشور جلوگیری کرد و در صورت ابتلا با آموزش‌های لازم، قند خون را کنترل کرد و از عوارض و عواقب آن جلوگیری کرد.
۱۹ تا ۲۵ آبان ، هفته ملی دیابت نامگذاری شده است .

اسامی روزهای هفته ملی دیابت