افزایش تولید آبزیان در کشور بعد از انقلاب

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، سیدحسین حسینی، معاون وزیر جهاد کشاورزی با موضوع نقش سازمان شیلات ایران در توسعه دریامحور گفت: سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) پیش‌بینی کرده است که تا سال ۲۰۵۰ میلادی، جمعیت جهان به ۹.۸ میلیارد نفر برسد و لازم است پروتئین مصرفی بیش از ۷ میلیارد نفر از آبزیان تامین شود.

رئیس سازمان شیلات ایران گفت: تولید ۱.۸ میلیون تنی آبزیان در برنامه هفتم هدفگذاری شده است که در صورت تحقق این مهم، پروتئین تولیدی از ۷ به ۹ گرم و سرانه مصرف به ۱۷ کیلوگرم خواهد رسید.

وی افزود: از آنجا که حیات از آبزیان است، بقا نیز به آبزیان متصل است و به دلایلی، چون کم‌آب‌بر بودن پروتئین آبزیان، امکان تولید در تمام شرایط از جمله آب‌های شیرین، لب شور، شور، بسیار شور و حتی زمین‌های لم یزرع وجود دارد.

او گفت: توجه به مباحث زیست‌محیطی و گاز‌های گلخانه‌ای مساله‌ای است که آبزیان را از سایر بخش‌ها متمایز کرده است به گونه‌ای که این گاز‌ها در تولید آبزیان کمترین مقدار و نزدیک به صفر تخمین زده شده است و این موضوع اهمیت آبزیان در حوزه امنیت غذایی را پررنگ‌تر کرده است.

او در ادامه افزود: در دنیا ۲۲۳ میلیون تن آبزی تولید می‌شود که نسبت آبزی‌پروری به صید در مقایسه با ایران معکوس بوده، یعنی ۹۲ میلیون تن از صید است و بقیه آبزی‌پروری است، حتی صید تا ۱۱۵ میلیون هم در دنیا رکورد داشته است.

حسینی با اشاره به حفظ ضریب ۶.۵ درصد رشد در حوزه شیلات ادامه داد: ۱۴۴ هزار نفر صیاد با بیش از ۱۵ هزار شناور در حوزه صید و صیادی مشغول فعالیت هستند و با دارا بودن ۱۰ درصد صید اقیانوس هند از بین ۳۲ کشور و تولید ۱۹۴ هزار تن محصول با کیفیت آبزی در غرب اقیانوس هند رتبه دوم را داریم.

او افزود: ترکیب گونه‌ای تولیدی ما بیشتر در حوزه‌های مختلف به ویژه صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد یعنی ۳۶۴ هزار تن از این تولید تبدیل به کنسرو، نزدیک ۲۰۰ هزار تن تبدیل به پودرماهی و نزدیک به ۱۰۰ هزار تن صید غیرماکول است که صادر می‌شود.

رئیس سازمان شیلات ایران با اشاره به افزایش سهم آبزیان در سفره مردم گفت: ضروری است که برای تولید آبزیان ارزان‌قیمت، فراهمی محصول و امکان عرضه ماهیانی، چون قزل‌آلا، برخی از کپور ماهیان و ماهی سی بس، فرهنگ‌سازی شود.

وی ادامه داد: پرورش ماهی سی بس در قفس در جنوب کشور با سازه‌های کاملاً ایرانی اتفاق افتاده و باعث شد امسال ۱۴ هزار تن، پرورش ماهی در قفس در شمال و جنوب کشور داشته باشیم.

حسینی سرانه مصرف در کشورمان را ۱۴.۲ کیلوگرم برشمرد و گفت: سرانه مصرف دنیا ۲۰ کیلوگرم است و در راستای افزایش تولید در برنامه هفتم، تولید ۱.۸ میلیون تن را هدفگذاری کرده‌ایم که در صورت تحقق این مهم، گرم پروتئین تولیدی از ۷ به ۹ گرم و سرانه مصرف به ۱۷ کیلوگرم خواهد رسید.

افزایش عرضه فرآورده‌های تجاری، باعث آشتی با پروتئین آبزیان می‌شود

معاون وزیر جهاد کشاورزی خاطرنشان کرد: افزایش عرضه فرآورده‌های تجاری شده آبزیان، آشتی با این پروتئین ارزشمند را به همراه دارد و تاکنون ۲۰ محصول به بازار عرضه شده است.

وی درباره روش‌های صید انتخابی برای جلوگیری از آسیب به بستر دریا گفت: ترال، همیشه مخرب نیست، روش ترالی که انتخابی صید کند و به بستر آسیب نزند، مناسب است، در مورد آب‌های عمیق، ۲۵ درصد صید جهان که معادل ۱۹ میلیون تن است به وسیله ترال انجام می‌شود.

حسینی با اشاره به تاکید وزیر جهادکشاورزی برای حرکت به سمت توسعه صنعتی افزود: برای برداشت فانوس‌ماهیان، ۲.۳ میلیون تن ظرفیت وجود دارد و بیشتر برای تهیه پودر ماهی و توسعه آبزی‌پروری بسیار حائز اهمیت است.

وی گفت: در راستای ذائقه‌پسندی آبزیان در حوزه فرهنگ‌سازی و ارزان‌سازی، باید با مشارکت رسانه‌ها اقدامات فرهنگی در سطح کلان انجام شود و در حال حاضر نیز جشنواره‌های طبخ آبزیان به همین منظور در استان‌ها برگزار می‌شود و در حوزه صنعت فرآوری، ۳۷ فرآورده آبزیان (تهیه شده از خمیر گوشت آبزیان) که ۲۰ فرآورده از میان آنها، تجاری شده و به بازار رسیده است، کمک می‌کند که با این پروتئین ارزشمند آشتی کنیم.

رئیس سازمان شیلات ایران درباره قیمت آبزیان ادامه داد: گونه‌های تجاری صید، مثل این است که گوشت قرمز را با گوشت شکار مقایسه کنیم و در حوزه فراهمی، بیش از ۷۰ درصد محصولات آبزی رقمی کمتر از ۲۰۰ هزار تومان دارند.

او تاکید کرد: گردش مالی تجارت آبزیان دنیا نشان می‌دهد که دنیا به سمت ارزآوری محصولات شیلاتی در حرکت است، در کشور ما نیز در حوزه جذب سرمایه‌گذاری ۳۲.۸ همت جذب سرمایه‌گذاری طی دو سال انجام شد که رکورد ۲.۲ همتی شکسته شد و در این بین ۸۵ درصد از آورده بخش خصوصی در حوزه آبزی‌پروری بوده است.

شیلات یکی از بازو‌های اصلی توسعه دریا محور است

معاون وزیر جهاد کشاورزی به وجود پنج راهبرد اساسی برای توسعه دریامحور در حوزه شیلات و آبزی‌پروری گفت: ماهیگیری مسئولانه و پایدار از منابع آبی، مساله مهمی است که در این راستا علاوه بر بازسازی ذخایر، تکثیر و رهاسازی برخی از گونه‌ها انجام و در سال جاری ۵۰۹ میلیون قطعه بچه ماهی رهاسازی شد، که این تعداد، یک رکورد محسوب می‌شود.

او افزود: زیستگاه‌های مصنوعی، بسیار حائز اهمیت است و تاکنون ۱۵ هزار زیستگاه، در دریا مستقر شده است.

حسینی مدیریت تلاش صیادی، به لحاظ زمان و تعداد دریاروی و قدرت شناور‌ها را برای پایداری و راهبرد اول موثر خواند و افزود: دریا به عنوان پایه زیستی و کرانه، پس‌کرانه، فراپس‌کرانه برای ایجاد زنجیره‌های تولید و تامین در حوزه آبزیان در دستور کار است.

او تصریح کرد: پرورش ماهی در قفس، پرورش میگو در سطح ۲۶ هزار هکتار، استفاده از زیرساخت‌های مهم که نزدیک به ۷۲ بندر، ۱۲۰ اسکله و ۳۸ مو‌ج‌شکن نقطه تلاقی خشکی به دریا است، نشان می‌دهد که شیلات فی‌نفسه اقتصاد دریامحور بوده و یکی از بازو‌های اصلی توسعه دریامحور است.

رئیس سازمان شیلات ایران همچنین گفت: برای افزایش بهره‌وری، حدود ۳۰ درصد افزایش تولید در واحد سطح مربوط به رسوخ دانش، استفاده از فن‌آوری‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان در این حوزه، مکانیزاسیون و استفاده از نانوحباب به عنوان یکی از دستاورد‌های جدید برای حوزه آبزی‌پروری، مطرح است.

او تصریح کرد: فرهنگ‌سازی، ایجاد ذائقه‌پسندی و ارزان‌سازی محصولات شیلاتی، نیاز به بازار‌های تخصصی دارد، اما در کل کشور بسیار پایین است و با دارا بودن حدود ۱۲۰۰ شهر، ۴۶۰۰ روستا، تنها ۱۵۸ بازار تخصصی وجود دارد.

حسینی کمبود بازار‌های الکترونیکی و مجازی را از دیگر نقاط ضعف این بخش برشمرد و خاطرنشان کرد: تعداد این بازار‌ها به ۲۰۰ عدد هم نمی‌رسد، اگر می‌خواهیم شبکه توزیعی قابل دسترسی با تنوع محصول داشته باشیم باید تعداد بازار‌های تخصصی را افزایش دهیم.

رئیس سازمان شیلات ایران در پایان گفت: زنجیره ارزش در بیش از ۱۱ استان وجود دارد و برای ایجاد بازار تخصصی از جمله عرضه آبزیان تهیه و توزیع غذا‌های دریایی آماده و سریع حائز اهمیت است، رستوران‌های غذا‌های دریایی قدرت شیلات محسوب می‌شود و از ارزان‌ترین غذا تا لوکس‌ترین غذا‌های دریایی در آن سرو می‌شود.