سرنوشت متولی، زیر ساخت و تنظیم‌گری هوش مصنوعی مشخص می‌شود

مصطفی طاهری عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما گفت: در این خصوص نزدیک ۹ ماه مجلس کار کارشناسی انجام و با بخش‌های مختلف دولتی و بخش خصوصی و با مشورت گرفتن از تمام ذی‌نفعان، این طرح تکمیل شده است. این طرح در کمیسیون صنایع و معادن به رأی گذاشته خواهد شد و پس از تصویب، نمایندگان ۱۰ روز وقت دارند پیشنهادات خود را ذیل این طرح ثبت کنند. پس از آن در نوبت صحن و ارسال به شورای نگهبان قرار می‌گیرد.

هوش مصنوعی در لیست اولویت‌های قانون‌گذاری

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به اهمیت ویژه این طرح افزود: با توجه به اهمیت موضوع هوش مصنوعی در کشور، رئیس مجلس قول داده‌اند که پس از رسیدن این طرح به صحن مجلس براساس آئین‌نامه‌ها و بند‌های موجود، «طرح توسعه ملی هوش مصنوعی» جزو طرح‌های اولویت‌دار بررسی شود.

رویکرد توسعه‌محور ایران در طرح ملی هوش مصنوعی

طاهری درخصوص تدوین پیش‌نویس طرح توسعه ملی هوش مصنوعی اضافه کرد: کشور‌های مختلف در مواجهه با موضوع هوش مصنوعی دو رویکرد دارند؛ در بعضی از کشور‌ها این رویکرد به صورت توسعه‌ای بوده و در برخی دیگر وزن بیشتر را به تنظیم‌گری داده‌اند. کشور‌هایی نظیر آمریکا و چین بیشتر نگاه توسعه‌ای داشتند و با سرمایه‌گذاری‌های زیاد سعی دارند لایه‌های مختلف زیرین این حوزه را توسعه دهند. در بعضی کشور‌ها هم مثل اروپا بعد تنظیم‌گری بیشتر در نظر گرفته شده و این یکی از دلایل مهم عقب ماندگی محسوس اروپا در زمینه هوش مصنوعی محسوب می‌شود البته در کشور‌های اروپایی انگلیس شرایط بهتری دارد. با توجه به جایگاه فعلی و عقب ماندگی ایران در «طرح ملی توسعه هوش مصنوعی» از نظر کمی و هم کیفی بیشتر مسائل، مربوط به موضوع توسعه بوده؛ به طوری که از نظر تعداد احکام بالای ۹۰ درصد وزن این طرح در این خصوص است.

ساختار ۱۴ ماده‌ای طرح با محور توسعه زیرساخت‌ها

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس از ۱۴ ماده بودن این طرح گفت و بیان کرد: موضوعاتی مانند لایه‌های زیرین، حوزه داده‌ها، پردازش، تخفیف‌های مالیاتی و تربیت نیروی انسانی در پیش‌نویس طرح ملی توسعه هوش مصنوعی آورده شده و یک ماده هم به دلیل آسیب‌های هوش مصنوعی در حوزه تنظیم‌گری در نظر گرفته شده است.

ضرورت جلوگیری از انحصار جهانی در حوزه هوش مصنوعی

طاهری درباره انحصار پردازنده‌های هوش مصنوعی آمریکا هم اظهار داشت: نباید در حوزه حوزه هوش مصنوعی مانند اینترنت که انحصار در اختیار کشور آمریکا است غفلت کنیم و تنها به مصرف کننده یا دنبال کننده تبدیل شویم. آمریکا در سال‌های گذشته پردازنده‌های قدرتمند مربوط به هوش مصنوعی را در اختیار برخی کشور‌ها قرار می‌داد ولی اکنون در این حوزه هم محدودیت‌هایی را اعمال می‌کند. ما باید در بحث دیتاسنتر و لایه‌های زیرین و مسائل مربوط به زیرساخت‌های هوش مصنوعی ورود کرده و مطالعات عمیقی در این خصوص انجام دهیم.

تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی به عنوان نهاد متمرکز کشور

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در خصوص متولی‌گری این حوزه هم گفت: بعد از صحبت‌های رهبر انقلاب و اهمیت موضوع هوش مصنوعی در کشور «سازمان ملی هوش مصنوعی» در دولت شهید رئیسی بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شد. سازمانی که در عین حالی که فرماندهی واحد ابعاد مختلفی که ما در قانون می‌بینیم را پیش ببرد؛ تکلیفش فقط در مورد هوش ممصنوعی باشد. در «طرح ملی توسعه هوش مصنوعی» سازمان ملی هوش مصنوعی به عنوان نهاد متمرکز و در رأس این طرح بایستی با توجه به ظرفیت دیگر سازمان‌ها نقش نظارتی هم به آنها داشته باشد. تمام ذی‌نفعان این حوزه مشخص و وظایفی برای آنها مشخص شده است.

طاهری در خصوص بودجه سازمان ملی هوش مصنوعی هم ادامه داد: مبالغ خوبی برای بحث مربوط به هوش مصنوعی در نظر گرفته شده البته در مقایسه با سرمایه گذاری دیگر کشور‌ها این عدد، عدد زیادی نیست. پیش‌بینی شده پس از تصویب طرح و تبدیل آن به قانون، مبلغ مشخص شده از طرف سازمان برنامه و بودجه در اختیار سازمان ملی هوش مصنوعی قرار گیرد.

۴ رکن اصلی سازمان ملی هوش مصنوعی

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در خصوص ارکان سازمان ملی هوش مصنوعی هم بیان داشت: در این طرح پیشنهاد شده ۴ رکن برای این سازمان در نظر گرفته شود که بخش اول آزمایشگاه ملی توسعه فناوری‌های بنیادین هوش مصنوعی است. بخش دوم مرکز توسعه و شبکه سازی خدمات پردازی سریع است. رکن سوم مرکز ارزیابی و تایید امنیت سامانه‌ها و تنظیم‌گری هوش مصنوعی است و مورد آخر مرکز مطالعات راهبردی هوش مصنوعی پیش‌بینی شده است.

وضعیت و نیاز کشور در تربیت نیروی انسانی در حوزه هوش مصنوعی

طاهری با اشاره به نقطه قوت کشور در حوزه هوش مصنوعی خاطر نشان کرد: ظرفیت نیروی انسانی ما جزو نقاط قوت ما است ولی با همه این تفاسیر در قانون برنامه هفتم پانصد هزار نفر در بحث مربوط به تربیت نیروی انسانی در بحث سایبر در نظر گرفته‌ایم. در حال حاضر در مقطع کارشناسی برای رشته هوش مصنوعی پذیرش نداریم ولی در کارشناسی ارشد حدود ۱۲۰۰ نفر دانشجو و در مقطع دکتری ۱۷۰ نفر دانشجو داریم. این تعداد در خصوص این حوزه رقم پائینی است و باید این تعداد را افزایش دهیم تا با جذب در دانشگاه‌ها، اندیشکده‌ها، شرکت‌های دانش بنیان و شرکت‌های خصوصی بتوانیم در لایه‌های عمیق‌تر پیش رویم. هر چند کشور ما در بعضی از رشته‌های مرتبط با هوش مصنوعی جایگاه خوبی دارد، مثلا در شبکه عصبی جزو ۱۰ کشور برتر دنیا هستیم، یا در بحث‌های مختلفی مثل رباتیک یا ژنتیک، پردازش‌های فازی ما وضعیت مناسبی داریم ولی باید از نظر کمی هم تقویت شویم.

مصطفی طاهری در پایان درباره توسعه برابر تمامی ارکان‌های مربوط به سازمان ملی هوش مصنوعی هم گفت: این توسعه در حوزه هوش مصنوعی باید به صورت متوازن و یکنواخت صورت بگیرد و به گونه‌ای نباشد که در بخش‌هایی خلأ داشته باشیم و در بخش‌های دیگری پیشرفت بالایی را شاهد باشیم.