مجموعه شعری از غزه که جاودانه شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، کتاب «اگر قرار است بمیرم...» شامل تعدادی از سروده‌های منتشر شده از شاعر فلسطینی به نام «رفعت العریر» است که به عنوان نامزد نهایی جایزه کتاب سال فلسطین سال 2025 شناخته شده است.

رفعت العریر، شاعر و استاد ادبیات انگلیسی، در دسامبر ۲۰۲۳ در حمله هوایب اسرائیل در شهر غزه به‌همراه برادر، خواهر و برادرزاده‌هایش به شهادت رسید.

کتاب «اگر قرار است بمیرم...» نیز پس از انتشار به‌سرعت تبدیل به یک نماد جهانی از مقاومت فلسطینی‌ها در برابر ظلم و بی‌عدالتی شد و اشعار آن در راهپیمایی‌های جهانی ضد اشغالگری اسرائیل به زبان‌های مختلف ترجمه و بر پلاکاردها نقش بست.

سروده‌های مجموعه حاضر، دربردارنده اشعار شاعر با موضوع دغدغه‌های انسانی و تجربیات شاعر از نسل‌کشی اسرائیل در غزه که منجر به شهادت یکی دیگر از برادرانش در سال ۲۰۱۹ شد، هم‌زیستی و همراهی فلسطینیان در برابر تجاوزات اسرائیل و زیستن زیر سایه وحشت حملات رژیم صهیونیستی است. کتاب حاضر سندی است بر این واقعیت که مرگ، نقطه پایان زندگی شاعر نیست، صدای او پس از شهادت نیز شنیده می‌شود و در گوش زمانه این طنین را خواهد انداخت؛

«اگر قرار است که بمیرم

بگذار مرگم امید بیافریند

بگذار تا داستانی باشد»

انتشار این کتاب پس از شهادت شاعر توجه بسیاری از مخاطبان را توانست به خود جلب کند. رفعت العریر معتقد بود که فلسطینی‌ها باید آثارشان را به‌زبان جهانی منتشر کنند تا صدایشان در هیاهوی رسانه‌های اسرائیلی گم نشود و شنیده شود. او اشعارش را به‌زبان انگلیسی سرود و همین نکته سبب شد توجه مخاطبان از گوشه و کنار جهان به اشعار او به موضوع فلسطین و درد و رنج انسان در باریکه غزه جلب شود.

کتاب «اگر قرار است بمیرم...» توانسته است نظر طیفی گسترده از مخاطبان را به خود جلب کند، یکی از مخاطبان با اشاره به نحوه شهادت شاعر این مجموعه که فردی غیرنظامی بود، تأکید کرده است: "برای اسرائیل تفاوتی ندارد، او همه را خواهد کشت، این حقیقتی است که فلسطینی‌ها و بسیاری از مردم جهان به آن رسیده‌اند، این اتفاق بارها و بارها در حملات اسرائیلی‌ها به غزه به اثبات رسیده است".

مخاطب دیگری نیز نوشته است: "جهان لیاقت انسانیتی را که مردم فلسطین در وحشتناک‌ترین نسل‌کشی قرن بیست و یکم از خود نشان داده‌اند، ندارد؛ بنابراین وظیفه ماست که جهانی بسازیم که افرادی مانند رفعت بتوانند ببینند؛ جهانی که منعکس‌کننده شرایط انسانی در فلسطین باشد، جهانی سرشار از عدالت، آزادی و برابری. مرگ بر استعمار. مرگ بر امپریالیسم. فلسطین را آزاد کنید!"

یکی از مخاطبان آمریکایی این کتاب نیز نوشته است: "این احتمالاً ویرانگرترین کتابی است که تا به حال خوانده‌ام. خوشبختانه فصل‌ها نسبتاً کوتاهند، اما تمام کردن هر کدام دشوار است. با این اوصاف، خواندن این کتاب باید برای هر آمریکایی اجباری باشد. این وحشتی که اجازه داده‌ایم در جهان رواج یابد، چیزی است که هرگز از آن رهایی نخواهیم یافت".

مخاطب دیگری نیز روایت رفعت العریر در کتاب حاضر را همانند روایت بومیان آمریکا از نسل‌کشی دانسته و نوشته است: "من کتاب را در یک روز تمام کردم، به‌هیچ‌وجه نمی‌توانستم آن را زمین بگذارم. نویسنده استاد زبان انگلیسی در دانشگاه اسلامی غزه بود. او در غرب تحصیل کرده بود و می‌توانست در هر کجای دنیای انگلیسی‌زبان استاد شود، اما تصمیم گرفت به غزه بازگردد، این انتخاب به‌قیمت جانش تمام شد.

او در یک حمله هوایی هدفمند توسط اسرائیل به قتل رسید. این کتاب مجموعه‌ای از مقالات و اشعاری است که او در مورد اشغال کشورش نوشته است. او می‌گوید که روایت داستان، خود بهترین راه مقاومت در برابر اشغال است. این موضوع مرا به یاد این می‌اندازد که چگونه بومیان آمریکا داستان‌های خود را نسل به نسل منتقل کردند تا از نسل‌کشی‌ای که توسط دولت آمریکا علیه آنها انجام شد، جان سالم به‌در ببرند."

همه آمریکایی‌ها باید این کتاب را بخوانند

تراژدی غزه و فلسطین تنها یک نمونه دیگر از نسل‌کشی‌ای است که توسط به‌اصطلاح «دموکراسی‌های لیبرال» علیه مردم بومی در سراسر جهان انجام شده است. امیدوارم و دعا می‌کنم که همه این کتاب را بخوانند".

با وجود آنکه کتاب «اگر قرار است بمیرم» در فروشگاه‌های مجازی کتاب مانند آمازون عرضه شده است، اما برخی از مخاطبان نسبت به دست‌کاری عمدی برخی از سایت‌ها مانند Goodreads در کاهش نظرات کاربران و رأی به کتاب، صحبت کرده‌اند.