پخش زنده
امروز: -
خلیج همیشه فارس در کتابها و اسناد
دهم اردیبهشت، روز ملی خلیج فارس نامگذاری شده است، یادداشت پیش رو نگاهی دارد به اهمیت خلیج فارس و کتابهایی که ویژگیهای این منطقه را روایت میکنند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، خلیج فارس تنها یک پهنه آبی نیست بلکه می توان گفت اقتصاد جهان به این منطقه وابسته است، در کنار اهمیت اقتصادی، نام خلیج فارس نیز همواره مورد توجه بوده، برخی جریانهای سیاسی تلاش میکنند این نام را تحریف کنند اما اسناد تاریخی و کتابهای مرجع، این تلاش را بینتیجه میکند.
کتاب «اسناد نام خلیج فارس؛ میراثی کهن و جاودان» نوشته دکتر محمد عجم، مجموعهای از این اسناد را گردآوری میکند. نزدیک به بیست سال پژوهش میدانی حاصل این کتاب است. دهها سند و نقشه تاریخی در این اثر جای گرفتهاند.
کتاب «کشورها و مرزها در منطقه ژئوپلیتیک خلیج فارس» از دکتر پیروز مجتهدزاده، جغرافیای سیاسی منطقه را تحلیل میکند. کتاب «پیشینه نام خلیج فارس » نوشته دکتر بهزاد معینیسام، ریشههای نام این دریا را در دوران باستان جستجو میکند. اطلس تاریخی «وصف خلیج فارس در نقشههای تاریخی» به سرپرستی محمدحسن گنجی و محمدباقر وثوقی نیز ۱۶۰ نقشه از جغرافینویسان ایرانی و اروپایی را بازتولید میکند. این اطلس سند دیدنی از این حقیقت را ارائه میدهد.
پیروز مجتهدزاده و کتاب «جغرافیای سیاسی تنگه هرمز»
دکتر پیروز مجتهدزاده، جغرافیدان سیاسی تحصیلات خود را در بریتانیا گذراند و درجه دکتری جغرافیای سیاسی را از دانشگاه لندن دریافت کرد. مجتهدزاده در دهههای اخیر کتابها و مقالاتی درباره خلیج فارس، مرزبندیهای منطقهای و امنیت منتشر کرده است. همین آثار او را در زمره صاحبنظران این حوزه قرار میدهد.
کتاب «جغرافیای سیاسی تنگه هرمز» از مهمترین پژوهشهای ایرانی در این زمینه به شمار میرود. مجتهدزاده در این کتاب با رویکردی علمی، تنگه هرمز را به عنوان یکی از نقطههای حساس جغرافیایی جهان بررسی میکند. بخش عمدهای از انرژی و تجارت بینالمللی از این تنگه عبور میکند. این کتاب ضمن تحلیل ویژگیهای جغرافیایی، تاریخی و سیاسی منطقه، ساختار قدرتهای منطقهای و بینالمللی را در ارتباط با امنیت تنگه هرمز تشریح میکند. نقشههای دقیق نیز به درک بهتر این تحلیل کمک میکنند. نخستین بار این کتاب به زبان انگلیسی توسط انتشارات دانشگاه لندن در سال ۱۹۹۰ میلادی منتشر شد.
اما دامنه پژوهشها درباره خلیج فارس تنها به این چند کتاب بسنده نمی شود و کتاب ها و مقاله های زیادی با موضوع خلیج فارس در پایگاههای علمی جهان به چاپ رسیده است.
در میان آثار کلاسیک، کتاب «تاریخ خلیج فارس و ممالک همجوار» تألیف محمدباقر وثوقی جایگاه خود را دارد. ترجمه کتاب «راهنمای خلیجفارس» نوشته جان گوردون لوریمر، منبعی از اسناد تاریخی این منطقه به شمار میرود. کتاب «خلیج فارس» اثر سر آرنولد ویلسون نیز تحولات تاریخی و سیاسی منطقه در اوایل قرن بیستم را روایت میکند.
در حوزه تاریخ و تمدن، کتاب «خلیج فارس در آیینه فرهنگ عامه» اثر یاسین قاسمی بجد به بازتاب این دریا در آداب و رسوم، افسانهها و باورهای مردم جنوب ایران میپردازد. کتاب «ژئوپلیتیک و سیاست خارجی منطقهای جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس» یکی از منابع برای تحلیل معادلات امروزی منطقه محسوب میشود.
نظر شما