ادامه بحران سوریه نتیجه مواضع دوگانه امریکا

نگاهی به بحران سوریه نشان می دهد مشکلات جدی و واقعی بحران سوریه ناشی از مداخله نظامی و سیاست‌های دوگانه آمریکا و متحدان آن کشور و استفاده ابزاری از گروه‌های تروریستی است و همین رویکردها، توافق مسکو - واشنگتن برای پایان خونریزی در سوریه را با تردید روبرو کرده است .

در حالی که در گزارش رسانه ها از یکسو از توافق امریکا با روسیه بر سر حل بحران سوریه بدون اشاره به سرنوشت بشار اسد خبر داده می شود از سوی دیگر گزارش هایی از سوی مقام های امریکایی منتشر می شود که بیانگر این است که آنها همچنان بر کناره گیری اسد از قدرت تاکید می کنند.

به طوری که پس از اینکه سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه گفت؛ با امریکا در مورد  دوره انتقالی در سوریه بدون پیش شرط برکناری بشار اسد توافق شده است  چند روز بعد جاش ارنست سخنگوی کاخ سفید بار دیگر حضور اسد در دولت انتقالی آینده سوریه را مردود دانست.

ارنست گفت غیر ممکن است سناریویی را تصور کنیم در حالی که رئیس جمهور اسد در قدرت است، خشونت ها و درگیری ها در سوریه به پایان برسد. 

از همان ابتدای بحران،  امریکا با روسیه اختلاف نظر دارد چرا که مسکو بر حل و فصل این مسئله از راه های سیاسی بدون مداخله خارجی در امور داخلی آن تاکید دارد و خواستار ادامه مذاکرات با سوریه است در حالی که آمریکا در عمل به مداخله در امور داخلی سوریه می پردازد و نسخه هایی برای حل این مسئله ارائه می کند  به گونه ای که با آموزش معارضان سوری مسلح در کشورهای همسایه سوریه از جمله ترکیه  ناقض اصول مناسبات بین المللی در عدم مداخله در کشورهای دیگر و احترام به حق حاکمیت کشورهای مستقل است  و این گونه اقدامات آمریکا و متحدان غربی عربی اش در بحران سوریه، موجب پیدایش گروه های تروریستی خطرناکی همچون داعش و جبهه النصره شده است.

اخیرا طبق یک برنامه منسجم سیاسی امریکا و روسیه در جهت حل بحران سوریه از راههای سیاسی و دیپلماتیک گفتگوهایی را آغاز کردند که برای این هدف  جان کری وزیر امور خارجه امریکا از یک سو به مسکو سفر کرد تا زمینه مشترکی برای پیشبرد این مذاکرات با روسیه داشته باشند که خبر از همکاری دو کشور تاثیر گذار در این زمینه می‌دهد واز سوی دیگر با رفتن به پایتخت های کشورهای عربی از جمله عربستان سعی کرد دیدگاه های آنها را در خصوص بحران سوریه لحاظ کند .

در این میان عربستان یکی از متحدان امریکا که نقش عمده ای به همراه ترکیه در بحران آفرینی وحمایت مالی و تسلیحاتی از گروه های تروریستی در سوریه داشته است پس از شکست این گروهها در صحنه میدانی ، ائتلافی را به بهانه مبارزه با تروریسم تشکیل داده و تهدید کرده است قصد دارد در سوریه مداخله زمینی کند .

طبیعتا چنین رویدادهایی به مثابه پیچیده تر شدن هر چه بیشتر معادلات در حل بحران سوریه است و حکایت از آن دارد که هیچ کدام از طرفین از مواضع خود دست نمی‌کشند. 

در نشست خبری وزیران امور خارجه امریکا وروسیه که اخیرا با رفتن جان کری به مسکو برگزار شد، کری  تاکید کرد: روسیه و آمریکا زمینه مشترکی را یافته‌اند که گروه‌های مخالف براساس آن می‌توانند در مذاکرات آینده شرکت کنند و گفت همکاری روسیه و آمریکا در این زمینه بسیار مهم است. 

لاوروف هم تاکید کرد ما از برگزاری نشست جدید درباره سوریه در نیویورک در سطح وزارتی حمایت می‌کنیم و مسکو همچنان به همکاری با واشنگتن برای مشخص کردن لیست مخالفان میانه رو و لیست تروریست‌ها ادامه خواهد داد و افزود ما نیاز به همکاری بیشتری برای مبارزه با تروریسم داریم و سوال‌هایی وجود دارد که باید به بررسی آن بپردازیم.

با این حال در گذر زمان،  ارسال پیام های متفاوت از سوی کاخ سفید خوش بینی  ها در مورد حل بحران را با تردید روبرو کرده است .

از ابتدای این بحران که از 5 سال قبل شروع شد در نشست‌های ژنو و وین، همواره راهبرد ثابت، براندازی نظام سوریه از سوی امریکا و متحدان آن دنبال شده است چرا که امریکا و ارتجاع عرب و رژیم صهیونیستی به خوبی می‌دانند که دستیابی به هدف، تجزیه سوریه را در پی خواهد داشت.

آنچه که در این بحث مسلم است اینکه به طور کلی در شکل گیری بحران سوریه دو دسته از عوامل نقش دارند. بخشی از این عوامل شامل کاستی ها و ضرورت های اصلاحات سیاسی و اجتماعی و اقتصادی در داخل سوریه است که باید در این زمینه با گروه های سیاسی که واقعا" در پی اعتلای جامعه سوریه هستند تعامل شود؛ اما جریان ها و عوامل دیگری نیز هستند که با رخنه به درون بحران سوریه؛ مقصد و هدف دیگری را دنبال می کنند و در واقع آنها در پی طرح براندازی و حذف اسد از معادله قدرت در نظام سیاسی هستند و به همین علت تمایلی به حل بحران سوریه به روش های منطقی و سیاسی ندارند در حالی که تنها راه حل این بحران توقف ماجراجویی ها و حمایت های غرب و برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان و ترکیه از گروه های تروریستی است.

تردید در مورد حل بحران سوریه از این زاویه تامل ابرانگیز ست که آنچه امریکا، متحدانش  و گروه های تروریستی  از طریق نظامی نتوانستند به دست آورند چگونه ممکن است با پیشروی های ارتش سوریه و تقویت جایگاه بشار اسد از طریق مذاکرات حاصل شود؟

آیا امریکا با مواضع دوگانه خود در پی دلجویی از متحدانش است؟ آیا امریکا با چنین رویکرد دوگانه ای در صدد گرفتن امتیاز در میز مذاکرات است ؟ یا نه، این مواضع به معنای ایجاد بن بست در راه حل سیاسی و دمیدن در آتش اختلافات و ادامه درگیری هاست .

-------------------

بررسی و تحلیل / امین نجار