روش های حمایت از حقوق خریداران محصولات بیمه ای

تکلیف بیمه گذاران در صورت ورشکستگی شرکت های بیمه چه می شود؟ این سوالی است که بارها از طرق مختلف به گوش بسیاری از کارکنان بیمه مرکزی می رسد و البته سوالی که با توجه به تعهدات شرکت های بیمه ممکن است بر ذهن همه بیمه گذاران حقیقی، حقوقی و البته احتمالا شرکت های بیمه نیز خطور کند.

اداره کل امور فنی بیمه مرکزی اعلام کرده است :  اهمیت حفظ حقوق بیمه گذاران از دید قانون گذارن به دور نمانده و براساس ماده1 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران وبیمه گری یکی از وظایف اصلی بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران حمایت از حقوق بیمه گذاران است. 

در این ماده بلافاصله پس از اشاره به حقوق بیمه گذاران، اعمال نظارت دولت بر فعالیتهای بیمه ای از طریق بیمه مرکزی ایران مد نظر قرار گرفته است.

در این ماده یکی از وظایف اصلی بیمه مرکزی ایران حمایت از حقوق بیمه گذاران است و در قسمت دوم این ماده نظارت بر فعالیت شرکتهای بیمه نیز به نوعی در راستای حمایت از حقوق بیمه گذاران است. 

خریداران محصولات بیمه ای توجه داشته باشند همانطوری که بانک مرکزی نظارت برفعالیت بانکها را برعهده دارد، بیمه مرکزی نیز وظیفه نظارت بر فعالیت شرکتهای بیمه بازرگانی را به عهده دارد.

نظارت بیمه مرکزی درحوزه بیمه های بازرگانی بوده وفعالیت موسسات بیمه ای مانند تامین اجتماعی، خدمات درمانی و...که در حوزه بیمه های اجتماعی فعالیت دارند، ارتباطی با وظایف بیمه مرکزی ندارد. 

در مواردی که به تشخیص بیمه مرکزی ایران وضع مالی موسسه بیمه طوری باشد که نتواند به تعهدات خود عمل کند یا بر بیمه مرکزی ثابت شود که ادامه فعالیت موسسه به زیان بیمه شدگان وبیمه گذاران یا صاحبان حقوق آنهاست، پروانه بیمه شرکت بیمه برای تمام رشته ها یا رشته های معینی ابطال خواهد شد.

در صورتی که پروانه موسسه ییمه ای به طور دائم لغو شود ، بیمه مرکزی ایران می تواند همه سوابق و اسناد مربوط به حقوق و تعهدات موسسه مزبور را به شرکت دولتی بیمه ایران انتقال دهد یا ترتیب خاص دیگری را که متضمن منافع بیمه گذاران باشد، در نظر بگیرد.

بیمه مرکزی ایران به منظور حفظ حقوق بیمه گذاران و بیمه شدگان وصاحبان حقوق آنها، یا به ملاحظات اقتصادی و حمایت امر بیمه می تواند با تایید شورای عالی بیمه و تصویب مجمع عمومی بیمه مرکزی ایران موسسات بیمه ای راکه وضع مالی یا اداری آنها رضایت بخش نیست مکلف نماید که در یکی از موسسات بیمه دیگری که موافق باشند ادغام شوند و در صورتی که ادغام صورت نگیرد پروانه موسسه ای که وضع مالی یا اداری آن رضایت بخش نیست طبق مقررات این قانون لغو خواهد شد.

در صورت انحلال یا ورشکستگی موسسه بیمه، بیمه گذاران و بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنان نسبت به بستانکاران حق تقدم دارند. 

در میان رشته های مختلف بیمه، حق تقدم با بیمه عمر است.

همه موسسات بیمه که در ایران فعالیت می کنند باید درصدی از رشته های بیمه زندگی  و سایر رشته ها از معاملات بیمه ای مستقیم خود را نزد بیمه مرکزی ایران بیمه اتکایی کنند. بیمه اتکایی نیز در حقیقت مکانیزمی برای حمایت از بیمه گذاران است و توان پرداخت خسارت بیمه گذاران در شرکت های بیمه را افزایش می دهد.

عرضه کنندگان خدمات بیمه باید از تبلیغات گمراه کننده خودداری کنند.

همچنین موسسات بیمه موظفند از انطباق تبلیغات بیمه ای شرکت، نمایندگان خود و کارکنان آن با مقررات مربوط اطمینان یابند.

عرضه کنندگان بیمه موظفند همه اطلاعات ضروری در مورد پوشش های بیمه، وظایف و تعهدات بیمه گرو بیمه گذار، میزان حق بیمه و نحوه پرداخت آن، استثنائات و محدودیت های بیمه نامه، تاریخ شروع و پایان مهلت بیمه نامه و نحوه ارائه خدمات بیمه ای وسایر توضیحات لازم را به متقاضی خدمات بیمه بصورتی مناسب( نظیرمکتوب، الکترونیکی وغیره) اعلام کند.

همچنین بیمه گذاران توجه داشته باشند که فروش اجباری بیمه به هرطریقی ممنوع است. 

موسسه بیمه باید بعد از دریافت کلیه مدارک مربوط به خسارت حداکثر تا 30 روز ، مدارک را بررسی و نتیجه را اعلام کند و در صورت احراز عدم استحقاق دریافت خسارت مراتب را همراه با ذکر دلایل بطور مکتوب به بیمه گذار یا زیان دیده اعلام نماید و در صورت قبول خسارت، موسسه بیمه موظف است حداکثر 15 روز پس از قبول خسارت آن را پرداخت کند.

موسسه بیمه موظف است واحد رسیدگی و پاسخگویی به شکایت تحت نظارت و مسئولیت مستقیم مدیر عامل ایجاد و امکان دسترسی آسان را برای عموم بیمه گذاران در سطح کشور جهت طرح شکایت مربوطه فراهم کند به گونه ای که حداکثر تا 20 روز شکایت رسیدگی شود. 

در صورت عدم رسیدگی به شکایات بیمه ای در شرکت، بیمه گذاران، بیمه شدگان یا صاحبان حقوق آنها می توانند موضوع مورد اختلاف را به صورت کتبی و همراه مدارک و دلایل لازم به بیمه مرکزی اعلام و تقاضای رسیدگی کنند.

بیمه مرکزی بر حسن اجرای مفاد این آیین نامه نظارت می کند و در صورت قصور یا تخلف در اجرای آن، حسب مورد و متناسب با قصور یا تخلف مربوطه، اقدامات مختلفی از جمله پیشنهاد تعلیق یا لغو فعالیت شرکت بیمه را به عمل آورد.

شرکت های بیمه نیز همانند هر بنگاه اقتصادی موظف به ایفای تعهدات خود برمبنای قرارداد فروش بیمه(بیمه نامه) در قبال بیمه گذاران بوده و در صورت عدم ایفای تعهد، هریک از بیمه گذاران می توانند با مراجعه به سیستم قضایی با تنظیم دادخواست درخواست های خود را مطرح کنند.

البته پیشنهاد می شود که در صورت بروز مشکل، در اولویت اول بیمه گذار اختلافات بوجود آمده را از طریق شرکت بیمه مربوطه و در نهایت با مساعدت بیمه مرکزی حل نماید و صرفا در صورت نیاز به سیستم قضایی مراجعه کند.

بیمه مرکزی ایران سعی دارد که ضمن بررسی مدارک و مستندات موضوع مورد اختلاف، اقدام به ارائه نظر کارشناسی و حل مشکل کند.

همچنین بیمه گذاران توجه داشته باشند که در شرایط عمومی رشته های بیمه نحوه حل و فصل اختلاف بین بیمه گر و بیمه گذار تبیین شده است.

دکتر عبدالناصر همتی در این نشست با اشاره به نقش موثر مدیران روابط عمومی شرکت های بیمه در توسعه و تعمیم فرهنگ بیمه گفت: صنعت بیمه باید با درایت مدیران روابط عمومی خدمات وسیع صنعت بیمه را به مردم عزیز کشورمان معرفی کند.

وی با اشاره به اینکه صنعت بیمه کشور در عرصه تبلیغاتی نیاز به کار و تلاش بیشتر دارد، خطاب به مدیران روابط عمومی صنعت بیمه گفت: بیمه مرکزی برنامه های جدید خود را در چارچوب توسعه و تعمیم فرهنگ بیمه آغاز خواهد کرد و دست یاری به سوی شرکت های بیمه دراز می کند تا با همفکری بیشتر و استفاده از این فضای کارشناسی، نقش اصلی صنعت بیمه را که همان ایجاد اطمینان و آرامش در جامعه است بیش از پیش نمایان کند. وی افزود: در این دوره حساس، شرکت های بیمه باید دست از رقابت های ناسالم بردارند و در جهت تقویت بنیه خود در مسیر خدمت بیشتر به مردم و اقتصاد کشور قدم بردارند. دکتر همتی خاطرنشان کرد: روابط عمومی ها فقط نقش منتشر کننده اخبار مدیر سازمان را ندارند بلکه باید مسائل مهم و نقاط ضعف و قوت سازمان خود را با همفکری کارشناسان شناسایی کنند و با استراتژی و برنامه های راهبردی در پیشبرد اهداف سازمان گام بردارند. 

وی با تاکید بر "افزایش ارتباط با رسانه ها و برنامه ریزی لازم برای توسعه و تعمیم امر بیمه در کشور" گفت: با تبلیغات و اطلاع رسانی هدفمند می توان توسعه بیش از پیش صنعت بیمه را فراهم کرد.

رئیس شورای عالی بیمه در بخش دیگری از سخنانش گفت: برنامه های فرهنگی و تبلیغاتی شرکت های بیمه باید به گونه ای هماهنگ، منسجم و حرفه ای پیش رود تا از اجرای این برنامه ها، کل صنعت بیمه منتفع شود و صرفا به فکر تبلیغ برای یک شرکت نباشیم. 

همتی، از ضرورت تبیین و توضیح خسارت های عظیم پرداختی به بیمه گذاران به عنوان یکی دیگر از محورهای اطلاع رسانی صنعت بیمه یاد کرد و گفت: با اطلاع رسانی منطقی، می توان خدمات صنعت بیمه را علاوه بر زیان دیدگان، به عموم مردم نیز معرفی کرد. رئیس کل بیمه مرکزی هزینه موثر و کارآمد در عرصه تبلیغات و اطلاع رسانی را نوعی سرمایه گذاری دانست و گفت: مشکل صنعت بیمه صرفاً با فروش بیمه شخص ثالث حل نمی شود بلکه ابتکار در معرفی سایر رشته های بیمه ای (خصوصاً بیمه عمر، مسئولیت، مهندسی و ...)، معرفی خدمات ویژه و اطلاع رسانی خسارت های پرداختی از سوی شرکت های بیمه به بیمه گذاران باید سرلوحه امور قرار گیرد تا نقش بیمه در زندگی روزمره مردم ملموس تر شود. 

همتی، تشکیل مستمر نشست شورای هماهنگی مدیران روابط عمومی صنعت بیمه را اقدامی موثر ارزیابی کرد و گفت: در این جلسات باید با همفکری و هم اندیشی مطالب لازم برای رسانه ها تهیه شود و از نظر کارشناسی رسانه های تخصصی نیز متقابلا استفاده شود. 

در ادامه این مراسم، مصطفی زندی مدیرکل روابط عمومی بیمه مرکزی، با اعطای لوح به مدیران روابط عمومی شرکت های بیمه "ما"، "حافظ" و "ایران معین"که آغازگر طرح " ب مثل بیمه " در استان های خراسان رضوی، گیلان و مناطق آزاد بودند، تقدیرکرد.