برکات یک نهیب برجامی

پاسخ رهبری به تهدیدات چه کسی بود؟

خبرگزاری انگلیسی رویترز در بازتاب اظهارات عصر سه ­شنبه رهبر معظم انقلاب اسلامی نوشت: ««آیت الله علی خامنه ­ای» رهبر ایران تهدید کرد در صورت نقض توافق از سوی غرب، آن را آتش خواهد زد.» این خبرگزاری افزود: « رهبر عالی ایران تهدید کرد اگر نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا به توافق پشت پا بزنند، توافق هسته­ ای امضا شده با قدرت­ های جهان را «آتش خواهد زد». رویترز نوشت: «دونالد ترامپ» نامزد احتمالی جمهوری خواهان در انتخابات آتی ریاست جمهور آمریکا اوت گذشته گفته بود، «لغو» توافق هسته­ ای دشوار خواهد بود اما اگر رئیس جمهور شود «بشدت بر این قرارداد نظارت خواهد داشت تا آنها (ایرانی ­ها) شانسی نداشته باشند.» 

برجام را پاره می‌کنم

دونالد ترامپ ؛ نامزد جمهوری خواه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا از همان ابتدا اعلام کرد از توافق هسته‌ای با ایران حمایت نمی‌کند. او که با مواضع تند و جنجالی‌اش شناخته می‌شود، یکی از مخالفان اصلی برجام است و بارها گفته، اولویت نخست کاری‌اش پس از پیروزی در انتخابات، لغو توافق هسته‌ای ایران و پاره کردن برجام خواهد بود.او در سخنان خود در سپتامبر 2015 گفته بود: «بسیار دشوار است باور کرد رئیس جمهور آمریکا اسم خود را بر توافق با کشور «حامی تروریسم» قرار داده باشد، آن‌هم توافق بسیار بدی که باعث افزایش تردید و بلاتکلیفی و کاهش امنیت آمریکا و متحدان ما از جمله اسرائیل شده است».  

محورهای برجامی بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی

1- مبالغه و بزرگنمایی برجام از سوی موافقان و مخالفان آن

برجام موافقانی دارد و مخالفانی؛ ... هم موافقان و هم مخالفان، هر دو در بیان نظرات خودشان مبالغه می کنند؛ اغراق‌گویی می کنند؛ هم موافقانی که از برجام تمجید می­ کنند سخنانشان اغراق‌گونه است، هم مخالفانی که انتقاد می کنند مبالغه می کنند و گاهی اغراق می کنند. به نظر من هیچ‌کدام جا ندارد.

2- برجام ، در برگیرنده نقاط مشترک و منفی

برجام یک نقاط مثبتی دارد، یک نقاط منفی‌ای دارد؛ یک محسّناتی دارد، یک معایبی دارد؛ محسّناتش همان چیزهایی است که ما را وادار کرد و ترغیب کرد که به این مذاکرات رو بیاوریم؛ .. معایب چیست؟ معایب همان چیزی است که همیشه از آن بیمناک بودیم و تکرار می کردیم و می گفتیم: آقا، اینها بدعهدند، بدذاتند، دبّه‌دربیار هستند، زیر قولشان می زنند، عمل نمی کنند.

3- نهایت تلاش تیم مذاکراتی جمهوری اسلامی

من آنچه راجع به برجام عرض می کنم، مطلقاً ناظر به این برادران عزیز ما که در مذاکرات شرکت داشتند نیست؛ اینها کار خودشان را کردند، سعی خودشان را کردند، واقعاً جدّوجهد کردند. خب ما شاهد بودیم و می دیدیم؛ رفتند، ماندند -به‌نظرم پارسال ماه رمضان بود که مدّتی از ماه رمضان را اینها در آنجا بودند- خب، سختی داشت، واقعاً سختی داشت و زحمت کشیدند به آنها من [اشکال نمیکنم‌]. از کارشان ان‌شاءا... خدای متعال راضی باشد، ما هم دعایشان کردیم و دعایشان می کنیم.

4- سوءاستفاده دشمنان از طریق معایب برجام

امّا در مورد خود برجام؛ خود سند... یک خلل‌ و فُرَجی دارد، یک زوایای پرابهامی دارد که اینها موجب شده است که دشمن بتواند سوءاستفاده کند، طرف مقابل بتواند از آنها سوءاستفاده کند.

5- برخورد قاطعانه جمهوری اسلامی در صورت نقض برجام

ما البتّه برجام را ابتدائاً نقض نخواهیم کرد؛ این را همه بدانند! ما نقض نمی کنیم برجام را لکن اگر طرف مقابل نقض کند که حالا همین‌طور این کسانی که نامزد ریاست جمهوری آمریکایند، مدام دارند تهدید می کنند که ما می‌آییم پاره می کنیم، نقض می کنیم، اینها اگر پاره کردند، ما آتش می زنیم.

6- مبنای قرآنی در برخورد جمهوری اسلامی با طرف­ های برجامی

اگر آنها نقض کردند، ما هم نقض خواهیم کرد، این هم متّکی است به آیه‌ی قرآن: وَ اِمّا تَخافَنَّ مِن قَومٍ خِیانَةً فَانبِذ اِلَیهِم عَلی‌ سَوآء؛ اگر آن طرف نقض کرد نقض کن. «فَانبِذ» یعنی پرتاب کن طرف خودش، رد کن. بنابراین ما تابع اصول قرآنی هستیم؛ هم در این طرف قضیّه، هم در آن طرف قضیّه...

7- فزون خواهی برجامی غرب با وجود مساعدت همه­ جانبه جمهوری اسلامی

ما پیش‌پرداخت‌هایمان را همین‌طوری انجام دادیم: ما [غنی‌سازی‌] بیست درصد را تعطیل کردیم، فُردو را تقریباً تعطیل کردیم؛ اراک را تعطیل کردیم، اینها پیش‌پرداخت‌های ما بوده، حالا باز توقّع دارند. من الان اینجا عرض می کنم این توقّعاتی را که آنها در زمینه‌ی الیاف کربن که در سانتریفیوژها به کار می رود، یا توقّعاتی که در مورد اندازه‌گیری آن سیصد کیلو دارند مطلقاً قبول نکنید، زیر بار نروید. مدام افزون‌خواهی هم می کنند؛ حالا این همه پیش‌پرداخت ما داده‌ایم. به‌هرحال طرف مقابل ما عمل نکرده..

8- دشمنی آمریکا مانع از تحقق تعهدات برجامی طرف­ های غربی

امروز [اگر] ما هم بخواهیم درآمدهای نفتی‌مان را به دست بیاوریم کار دشواری است؛ هم دشوار است، هم هزینه‌دار است. پول هایی که در کشورهای دیگر داریم به ما داده نمی شود، نشده؛ یعنی حالا بعضی‌هایشان قول داده‌اند. آن‌طور که آقای رئیس جمهور به من گفتند، یک کشوری از این کشورها قول داده، منتها فقط یک کشور نیست، چند کشورند. ما پول داریم در بانک‌های اینها؛ منتها چون پول ها به دلار است و مسئله‌ی دلار به آمریکا ارتباط پیدا می کند، نمی توانند بدهند، کار قفل شده. خب این دشمنی آمریکا است.

9- اهمیت بالای صنعت هسته ­ای در ارتقاء جایگاه جمهوری اسلامی

صنعت هسته‌ای یک صنعت راهبردی برای کشور ما است؛ این صنعت باید باقی بماند، این صنعت بایست توسعه پیدا کند و نباید لطمه ببیند. بودن این صنعت، حتّی در مصونیت بخشیدن و امنیّت بخشیدن به کشور هم مؤثّر است. قابلیّت های عملیّاتی صنعت هسته‌ای و سازمان هسته‌ای بایستی باقی بماند؛ نیروی انسانی‌اش باید محفوظ بماند.

10- حفظ بخش عمده­ای از توان صنعت هسته­ ای کشور با وجود مساعدتهمه­ جانبه جمهوری اسلامی محدودیت ­های برجامی

این را من به شما بگویم: در ظرف کمتر از شش ماه می توانند با همان آی آر یک -که همان ماشین‌های قدیمی است- برسانند کشور را به هجده هزار سو. همین الان این امکان در کمتر از شش ماه وجود دارد؛ یعنی طرف مقابل خیال نکند که دست ما بسته است. ما می توانیم با قطعات آی آر چهار -که نسل پیشرفته‌ی دوّم و سوّم است- و تجهیزاتی که داریم در کمتر از یک‌سال‌ونیم به صدهزار سو برسیم؛ اینها امکاناتی است که امروز در سازمان انرژی هسته‌ای وجود دارد؛ از این امکانات استفاده کنند.

11- امتیاز دهی برجامی غرب به ایران به علت توانمندی ­های جمهوری اسلامی در صنعت هسته­ ای

اگر توانایی بیست درصد نبود، اگر توانایی ساخت سانتریفیوژهای پیشرفته نبود، قطعاً نمی توانستیم آنها را وادار کنیم به اینکه این چند هزار سانتریفیوژ را از ما قبول بکنند و بپذیرند و بهانه‌گیری نکنند؛ به‌خاطر آن اقتدار بود. این اقتدار اگر از بین برود، فشار آن‌طرف زیاد خواهد شد، هرچه این اقتدار بیشتر شد، قدرت این‌طرف برای فشار آوردن به طرف مقابل بیشتر خواهد شد؛ بنابراین این را باید حفظ کنیم.

12- دقت دو چندان هیئت نظارت بر برجام و عمل بر اساس منافع ملی

 1- «بن رودز» معاون مشاور امنیت ملی کاخ سفید و دستیار ارشد باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا در نشست شورای آتلانتیک در پاسخ به پرسش خبرنگار «فارین پالیسی»:رئیس‌جمهور آینده آمریکا برجام را پاره نخواهد کرد.. اگر آمریکا زیر توافق هسته‌ای بزند، شرکای خود در گروه موسوم به 1+5 را می‌رنجاند و قطعا رئیس‌جمهور آینده نمی‌خواهد با چنین وضعی مواجه شود.

2- «جان کری» وزیر امور خارجه آمریکا بعد از دیدار با محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران در اسلو تاکید کرد که ایالات‌متحده باید «تلاش» بیشتری انجام دهد تا «حسن نیت» خود را به ایران نشان دهد.

3- «جان اسمیت» مدیر دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خارجه آمریکا (اوفک): آژانس عالی متصدی اجرای تحریم‌ها در آمریکا تعداد کارکنان مربوط به اجرای برجام را افزایش داده است تا فرآیند رسیدگی به درخواست‌های کسب‌وکارها برای همکاری با ایران تسریع شود.

پژوهش خبری// مرتضی هوشیار