خاستگاه طبقاتی و پایگاه اجتماعی نمایندگان مجلس دهم

پژوهش خبری صدا و سیما: این جستار به بررسی شغل پدران نمایندگان دهمین دوره مجلس شورای اسلامی اختصاص دارد. هدف از نگارش این مطلب پی بردن به این موضوع است که خاستگاه طبقاتی نمایندگان مجلس شورای اسلامی در دهمین دوره چگونه است و از نظر پایگاه اقتصادی نمایندگان این دوره از چه طبقه ­ای از جامعه توانسته­ اند به مجلس راه یابند. برای مثال در مجالس قبل از انقلاب اسلامی یعنی مجالس اول تا بیست و چهارم شورای ملی طبق نظر خانم زهرا شجیعی نویسنده کتاب چهارجلدی نخبگان سیاسی ایران بیشترین تعداد مشاغل نمایندگان مجلس شورای ملی، ملاکین، تجار و کارمندان عالی رتبه دولت بوده است. همچنین کمترین تعداد شغل پدران نمایندگان مجالس قبل از انقلاب اسلامی به مشاغل آزاد تخصصی، اصناف و طبقات پایین جامعه اختصاص دارد. 

با این مقدمه در این تحقیق قصد داریم خاستگاه طبقاتی و پایگاه اقتصادی نمایندگان دهمین دوره مجلس شورای اسلامی را بررسی کنیم.

همان­گونه که آمار جدول فوق نشان می­ دهد شغل پدران 3/ 49 درصد نمایندگان مجلس دهم کشاورزی و دامداری است. بدین معنی که خاستگاه طبقاتی بیشترین تعداد نمایندگان مجلس دهم به طبقه متوسط و پایین جامعه اختصاص دارد. پس از آن پدران 11 درصد نمایندگان مجلس مغازه دار و کسبه هستند. نزدیک به 6 درصد نمایندگان نیز خاستگاه فرهنگی دارند و پدران آنها به شغل معلمی مشغول بوده ­اند. طلبگی و نظامی بودن نیز هر یک با 2/ 4 درصد خاستگاه بعدی نمایندگان مجلس دهم است. کارمندی، کارگری و بازاری هم هر یک به ترتیب با 8/ 3، 5/ 3 و 5/ 3 درصد در اولویت­ های بعدی قرار دارند. 5 نفر از پدران نمایندگان مجلس دهم نیز نماینده مجلس و وزیر بوده اند. شغل پدران 37 نفر از نمایندگان مجلس دهم نیز نامشخص است.

نتیجه گیری

با مشاهده آمار اشتغال پدران نمایندگان دهمین دوره مجلس شورای اسلامی می­ توان نتیجه گرفت که بعد از انقلاب اسلامی بیشترین تعداد نمایندگان مجلس شورای اسلامی به خصوص مجلس دهم از طبقات پایین جامعه توانسته اند به پارلمان راه یابند. معنای مشخص آمار مذکور این است جمهوری اسلامی فرصت را برای رشد و بالندگی طبقات پایین جامعه مهیا کرده است. این در حالی است که مجالس شورای ملی قبل انقلاب اسلامی عموما در اختیار خانواده ­های ملاکین، تجار و کارکنان عالی رتبه دولت قرار داشت و به ندرت طبقات فرودست جامعه می­ توانستند به عنوان نماینده به مجلس راه یابند. بدین ­ترتیب در خاستگاه طبقاتی نمایندگان مجلس قبل و بعد از انقلاب اسلامی یک چرخش معناداری به وجود آمده است و مرکز ثقل پارلمان از طبقه متنفذ و متمول به طبقه پایین جامعه تغییر جهت داده است.

پژوهش خبری//عبدالشریف ولدبیگی 

*منابع در آرشیو موجود است.