پژوهش خبری صدا وسیما:ﺩﺳــﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺁﺭﻣﺎﻥ ﻫﺎﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻈﺎﻡ ﻣﻘﺪﺱ ﺟﻤﻬﻮﺭﻱ ﺍﺳــﻼﻣﻲ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻣﺴــﺘﻠﺰﻡ ﺗــﻼﺵ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒــﻪ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﺑﻌــﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻋﻠﻤﻰ، ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺍﺳــﺖ. ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺭﻭ ﺗﺪﻭﻳﻦ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﻱ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﻱ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﻩ ﻫﺎﻱ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﻣﻌﻴﻦ ﻭ ﺍﺧﺘﺼﺎﺹ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻﺯﻡ ﺑــﺮﺍﻱ ﺗﺤﻘﻖ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﺍﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺍﺯ ﻟﻮﺍﺯﻡ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺍﺣﺮﺍﺯ ﺟﺎﻳﮕﺎﻫﻲ ﺩﺭ ﺷﺄﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﺳــﻼﻣﻲ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻘﻮﻟﺔ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻨﺎﻭﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺯﻳﺮﺳــﺎﺧﺖ ﻫﺎﻱ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻛﺸﻮﺭ ﻭ ﺍﺑﺰﺍﺭ ﺟﺪﻱ ﺭﻗﺎﺑﺖ ﺩﺭ ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺳــﺖ .ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺗﺤﻘﻖ ﺁﺭﻣﺎﻥ ﻫﺎﻱ ﻣﺘﻌﺎﻟﻲ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﺳــﻼﻣﻲ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﺣﻴﺎﻱ ﺗﻤﺪﻥ ﻋﻈﻴﻢ ﺍﺳــﻼﻣﻲ، ﺣﻀﻮﺭ ﺳﺎﺯﻧﺪﻩ، ﻓﻌﺎﻝ ﻭ ﭘﻴﺸﺮﻭ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﻠﺖ ﻫﺎ ﻭ ﻛﺴــﺐ ﺁﻣﺎﺩﮔﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﻗــﺮﺍﺭﻱ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﻭ ﻣﻌﻨﻮﻳﺖ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﺩﺭ ﮔﺮﻭ ﭘﻴﺸــﺮﻓﺘﻲ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺩﺭ ﻋﻠﻢ ﺍﺳــﺖ؛ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺳــﻪ ﺷﺎﺧﺼﺔ ﻋﺪﺍﻟﺖ، ﻣﻌﻨﻮﻳﺖ ﻭ ﻋﻘﻼﻧﻴﺖ ﺍﺳﺖ .ﺩﺭ ﭘﺮﺗﻮ ﭼﻨﻴﻦ ﻋﻠﻤﻲ ﺍﺳــﺖ ﻛﻪ ﺟﺎﻣﻌﺔ ﺑﺸﺮﻱ ﺁﻣﺎﺩﮔﻲ ﺗﺤﻘﻖ ﺣﻜﻮﻣﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻛﺎﻣﻞ ﺭﺍ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻳﺔ ﭼﻨﻴﻦ ﺣﻜﻮﻣﺘﻲ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻭ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩﻫﺎﻱ ﺑﺸﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ ﻭ ﻛﻤﺎﻝ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺭﺳﻴﺪ. ﺗﺤﻘﻖ ﺍﻳﻦ ﻫﺪﻑ ﻧﻴﺎﺯﻣﻨﺪ ﺗﺮﺳــﻴﻢ ﻧﻘﺸﺔ ﺭﺍﻫﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﺤﻮﺓ ﻃﻰ ﻣﺴــﻴﺮ، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﺍﻣﻜﺎﻧﺎﺕ ﻻﺯﻡ، ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﻄﺢ ﻣﻠﻰ ﻭ ﺍﻟﺰﺍﻣﺎﺕ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺴــﻴﺮ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺷــﻔﺎﻑ ﻭ ﺩﻗﻴﻖ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷــﺪ .ﺍﺯﺍﻳﻦ ﺭﻭ ﻻﺯﻡ ﺍﺳﺖ ﭼﺸﻢ ﺍﻧﺪﺍﺯ ﻭ ﺭﺍﻫﺒﺮﺩﻫﺎﻯ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻨﺎﻭﺭﻯ ﺩﺭ ﺳﻄﻮﺡ ﻛﻼﻥ ﻭ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻰ ﺗﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﻯ ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺸﻮﺭ، ﺗﺪﻭﻳﻦ ﺷﻮﺩ. باتوجه به تصویب سند نقشه جامع علمی کشور در سال 1389 در شورای عالی انقلاب فرهنگی در نشستی پژوهشی با برخی دست اندرکاران و مسئولان مرتبط با اجرای این سند، این نوشتار در پی آن است تا به میزان اجرایی شدن این سند و مشکلات اجرای نقشه جامع علمی کشور بپردازد.

نقشه جامع علمی کشور در یک نگاه

ﺩﺭ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻧﻘﺸﻪ جامع علمی کشورﻛﻮﺷﺶ ﺷﺪﻩ، ﺗﺎ ﺑﺎ ﺍﻟﻬﺎﻡ ﮔﻴﺮﻯ ﺍﺯ ﺍﺳــﻨﺎﺩ ﺑﺎﻻﺩﺳﺘﻲ ﻭ ﺑﻬﺮﻩ ﮔﻴﺮﻯ ﺍﺯ ﺍﺭﺯﺵ ﻫﺎﻯ ﺑﻨﻴﺎﺩﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﻭ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﺭﺍﻫﺒﺮﺩﻯ ﻧﻈﺎﻡ ﺟﻤﻬﻮﺭﻯ ﺍﺳﻼﻣﻰ ﻫﺠﺮﻯ ﺷﻤﺴﻰ 1404 ﺍﻳﺮﺍﻥ، ﭼﺸﻢ ﺍﻧﺪﺍﺯ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻨﺎﻭﺭﻯ ﺩﺭ ﺍﻓﻖ ﺟﻤﻬﻮﺭﻯ ﺍﺳﻼﻣﻰ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺷــﻮﺩ . ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﭼﺸــﻢ ﺍﻧﺪﺍﺯ، ﺍﺗﻜﺎﻝ ﺑﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﻻﻳﺰﺍﻝ ﺍﻟﻬﻲ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺣﻴﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺑﺮﭘﺎﻳﻲ ﺗﻤﺪﻥ ﻧﻮﻳﻦ ﺍﺳﻼﻣﻲ -ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻣﻠﻲ، ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﻭ ﺍﻟﻬﺎﻡ ﺑﺨﺸﻲ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ، ﻛﺸﻮﺭﻯ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺍﺯ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻫﺎﻱ ﺻﺎﻟﺢ، ﻓﺮﻫﻴﺨﺘﻪ، ﺳــﺎﻟﻢ ﻭ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺩﺭ ﻣﻜﺘﺐ ﺍﺳــﻼﻡ ﻭ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺍﻧﺸــﻤﻨﺪﺍﻧﻲ ﺩﺭ ﺗــﺮﺍﺯ ﺑﺮﺗﺮﻳﻦ ﻫﺎﻱ ﺟﻬﺎﻥ؛ ﺗﻮﺍﻧــﺎ ﺩﺭ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻭ ﺗﻮﺳــﻌﻪ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻨﺎﻭﺭﻱ ﻭ ﻧﻮﺁﻭﺭﻱ ﻭ ﺑﻪ ﻛﺎﺭﮔﻴﺮﻱ ﺩﺳــﺘﺎﻭﺭﺩﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﻭ ﭘﻴﺸﺘﺎﺯ ﺩﺭ ﻣﺮﺯﻫﺎﻱ ﺩﺍﻧﺶ ﻭ ﻓﻨﺎﻭﺭﻱ ﺑﺎ ﻣﺮﺟﻌﻴﺖ ﻋﻠﻤﻲ ﺩﺭ جهان ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ. ﺭﻫﺒﺮ ﻣﻌﻈﻢ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﺳــﻼﻣﻲ ﺑﺎ ﺩﺭﻛﻲ ﻫﻮﺷــﻤﻨﺪﺍﻧﻪ ﺍﺯ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﻛﺸــﻮﺭ ﺩﺭ ﺍﻳﻔﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﻧﻘﺶ ﺧﻄﻴﺮ ﻭ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﺍﺷــﺮﺍﻑ ﺑﺮ ﺍﻣﻜﺎﻧﺎﺕ ﻭ ﺍﺳــﺘﻌﺪﺍﺩﻫﺎﻱ ﻋﻈﻴﻢ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﻛﺸﻮﺭ، ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ ﻫﺪﻑ ﮔﺬﺍﺭﻱ ﺩﻗﻴــﻖ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻨﺔ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻨــﺎﻭﺭﻱ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﻳﺰﻱ ﻫﺎﻱ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ، ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻨﺪﻱ ﺷــﺪﻩ ﻭ ﻳﻜﭙﺎﺭﭼﻪ ﺩﺭ ﺳــﻄﻮﺡ ﻣﺨﺘﻠــﻒ ﺍﻳﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﺷــﺪﻩ ﺍﻧﺪ .ﺍﻳﺸــﺎﻥ ﺑﺎﺭﻫﺎ ﺑﺮ ﻟﺰﻭﻡ ﺑﻬﺮﻩ ﺑﺮﺩﺍﺭﻱ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺍﺯ ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻛﺸــﻮﺭ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﺮﻛﺘﻲ ﻣﻨﻈﻢ ﻭ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺍﺯ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﮕﺎﻩ ﻋﻠﻤﻲ ﺁﺭﻣﺎﻧﻲ، ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻘﺸــﺔ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸــﻮﺭ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺩﺍﺷــﺘﻪ ﺍﻧﺪ .ﺍﻳﻦ ﺗﺄﻛﻴﺪﺍﺕ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﺭﻫﻨﻤﻮﺩﻫﺎﻱ ﺳﺎﻝ ﻫﺎﻱ ﮔﺬﺷﺘﺔ ﻣﻌﻈﻢ ﻟﻪ ﺑﺎ ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ ﺟﻨﺒﺶ ﻧﺮﻡ ﺍﻓﺰﺍﺭﻱ ﻭ ﻧﻬﻀﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻧﻴﺰ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﺟﺪﻱ ﺍﻳﺸــﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻫﺘﻤﺎﻡ ﻭ ﺟﺪﻳﺖ ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮﺭ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﺪﻭﻳﻦ ﻧﻘﺸﺔ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻭﻳﮋﻩ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻛﺎﺭ ﺷﻮﺭﺍﻱ ﻋﺎﻟﻲ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﻴﺮﺩ.

ﻧﻘﺸﺔ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻤﻲ ﻛﺸﻮﺭ

ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻳﻒ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ­ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﺟﺎﻣﻊ ﻭ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻭ ﭘﻮﻳﺎ ﻭ ﺁﻳﻨﺪﻩ ﻧﮕﺮ، ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎﻧﻲ، ﺍﻫﺪﺍﻑ، ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎ ﻭ ﺭﺍﻫﺒﺮﺩﻫﺎ، ﺳﺎﺧﺘﺎﺭﻫﺎ ﻭ ﺍﻟﺰﺍﻣﺎﺕ ﺗﺤﻮﻝ ﺭﺍﻫﺒﺮﺩﻱ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻨﺎﻭﺭﻱ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺍﺭﺯﺵ ﻫﺎﻱ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﭼﺸﻢ ﺍﻧﺪﺍﺯ ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﻛﺸﻮﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻼﺵ ﺷﺪﻩ ﺑﺮ ﻣﺒﺎﻧﻰ ﺍﺭﺯﺷﻰ ﻭ ﺑﻮﻣﻰ ﻛﺸﻮﺭ، ﺗﺠﺮﺑﻴﺎﺕ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻭ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻫﺎ ﻭ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻯ ﻋﻠﻤﻰ ﻭ ﺗﺠﺎﺭﺏ ﻋﻤﻠﻲ ﺗﻜﻴﻪ ﺷﻮﺩ.

ساز و کار اجرایی سازی نقشه جامع علمی

به منظور تهیه و تصویب و ابلاغ سیاستهای اجرایی، طراحی سازوکار تحقق اهداف نقشه و اصلاح ساختارها و فرآیندهای مربوطه، هماهنگی و انسجام بخشی در اجرای نقشة جامع علمی و نظارت بر حسن اجرای آن، "ستاد راهبری اجرای نقشة جامع علمی کشور" توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی ایجاد می‌گردد.

 موانع اجرایی نقشه جامع علمی کشور از دیدگاه کارشناسان و مسئولان نقشه جامع علمی کشور

اینکه چرا نقشه جامع علمی کشور به درستی اجرا نمی شود تا حدی این موضوع به خود نقشه بازمی گردد. این نقشه در بخش هایی ایراد دارد اما به هر حال بودنش بهتر از نبود آن است و محتوای خوبش خیلی بهتر از محتوای قابل نقد آن است. نقشه جامع علمی کشور در بخش هایی شفاف نیست و این امر می تواند به عدم اجرای آن منتهی شود اگرچه اصولا مسیر بازبینی نقشه جامع علمی کشور مسیر خود را طی خواهد کرد و آن را اصلاح خواهد کرد.

در اجرایی سازی نقشه جامع علمی کشور باید گفت هیچ وقت رسانه ها مطالبه ای در این خصوص نداشته اند. پیش نویس بسیاری از سندهای نهایی شده منتشر نشده اند و هیچ کسی مطالبه ای در خصوص انتشار این اسناد نداشته است. تا به امروز کسی گزارش ستاد عملکرد نقشه را ندیده است. بوروکراسی در شورای عالی انقلاب فرهنگی بیشتر از متوسط دولت است و این عامل میتواند یکی از عوامل کند کننده روند اجرای نقشه جامع علمی کشور باشد.

عدم همکاری سایر دستگاه‌ها از دیگر عوامل عدم موفقیت در اجرای نقشه جامع علمی کشور است. همراهی دولت قبل در اجرای این نقشه بیشتر از همراهی دولت فعلی بود. اجرایی شدن این نقشه نیازمند یک عِده و عُده است. در حال حاضر این مجموعه که فقط 10 کارشناس دارد چگونه می تواند اجرا کننده این نقشه در کل کشور باشد. ساختار سازمانی ستاد نقشه محدودیتی است که برای شورای عالی انقلاب فرهنگی گذاشته شده است. آیا مجموعه ای با این بودجه و مقررات و تعداد برای اجرای این نقشه در کل کشور کافی است؟

نگاه "بخش نگر" بر نگاه ملی در قالب بخش‌های کشور غلبه دارد و کسی که متقاضی تصویب یک سند ملی است پیش از اینکه به دنبال منافع ملی باشد به دنبال منافع "بخش" خود است تا منافع کار را به سمت بخش خود هدایت کند. این بخش‌ها وقتی مصوبه ای را می‌گیرند خیلی به دنبال اجرای مصوبه نیستند و فقط به دنبال استفاده از امتیازات آن هستند. ما در تبدیل نگاه‌های بخشی به نگاه‌های ملی ضعیف عمل کرده ایم.

یکی دیگر از مشکلات اصلی عدم اجرای درست نقشه جامع علمی کشور نگاه های سیاسی در برخی وزارتخانه ها به این موضوع است. بنظر من سیاسی ترین وزارت خانه کشور وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و کار کردن با آن خیلی سخت است. در زمینه اجرای نقشه جامع علمی کشور در وزارت بهداشت مشکلی نداریم چون تمام نگاه ها در این وزارتخانه علمی است و اصولا نگاه علمی در این وزارتخانه بر تمامی نگاههای دیگر غلبه دارد. وزارت بهداشت تمامی مصوبات نقشه جامع علمی کشور را بدرستی اجرا کرده است و در این زمینه همیشه پیش قراول بوده است. 

اجرایی سازی نقشه جامع علمی کشور فقط محدود به ستاد نقشه جامع علمی کشور نمی شود بلکه به یک زیست بوم بزرگتر بر می گردد که صداوسیما هم جزیی از آن زیست بوم است. این نقشه برای اجرایی شدن 2 مدل دارد. مدل اول از بالا به پایین است که توسط نهادهای بالادستی تدوین می شود و به زیرمجموعه ها ابلاغ میشود تا براساس قاعده صف آن را اجرا کند که این کار انجام شده است. مدل دوم از پایین به بالاست که کسانی که درگیر این مساله هستند باید اقناع شوند که فلان مساله باید حل شود. صداوسیما و سایر دستگاههای اطلاع رسانی باید مسئله را برای ذینفعان تبیین نماید.

اجرای نقشه جامع علمی کشور کار سنگینی است که حتی بنظر می رسد شخص رییس جمهور و سایر روسای قوا نیز باید در آن قدم بگذارند. 

پیوست:

سخن آخر

نقشه جامع علمی کشور مهم ترین سند تحول علمی کشور است که در سال 1389 تصویب شده است متاسفانه به علت نگاه ­های بخشی و سیاسی به موضوع؛ روند اجرایی خود را پس از 6 سال هنوز و به شکل کامل طی نکرده است. بررسی ها نشان می­دهد که درخصوص این سند حتی واکاوی های لازم میان بسیاری از ذینفعان و جامعه علمی کشور صورت نگرفته است بصورتی که حتی در پایگاه‌های اینترنتی بسیاری از دانشگاه‌های کشور مطلبی در رد یا تایید آن نیز نوشته نشده است تا آنجا که می توان به جرات ادعا کرد بسیاری از فرهیختگان ما نیز از کم و کیف و محتوای سند نقشه جامع علمی کشور نیز بی‌اطلاع هستند. از آنجایی که اطلاع رسانی در خصوص نوآوری های هر حوزه نقش مهمی در پذیرش یا عدم پذیرش آن دارد لذا جریان سازی رسانه ملی در خصوص نقشه جامع علمی کشور می تواند آن را حداقل در دستور کار فکری بسیاری از اندیشمندان قرار دهد و در نتیجه اجرای بهتر آن را موجب شود.

پژوهش خبری صداوسیما//پژوهشگر: مرتضی رکن‌آبادی