نقشه راه صنعت بیمه ؛ توسعه تا تراز جهانی ایران

نقشه راه توسعه صنعت بیمه ، توسعه تا تراز جهانی ایران اسلامی است و باید همه طرف های تقاضای خود را شناسایی و تامین خدمت کند تا چتر "بیمه از بیم ها" به وسعت ایران گسترده شود.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ؛ خدمت بیمه ؛ اجتماعی ترین و انسانی ترین خدمت اقتصادی است و مخاطب یا طرف های تقاضای موثر و غیر موثر آن همه مردم و اعضای جامعه و همچنین همه ارکان نظام ملی و اقتصادی و اجتماعی هستند.
بیمه ؛ روشی برای تقسیم خطرهای احتمالی با دیگران و مشارکت در کمک به تامین آسایش و آرامش در جامعه انسانی و اقتصادی است.
قراردادی است که به موجب آن یک طرف (بیمه گر) تعهد می کند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی ازطرف دیگر(بیمه گذار) در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران کند یا وجه معینی را بپردازد.
به همین خاطر بیمه یکی از کالاهای اجتماعی محسوب می شود اما مردم در کشورهای جهان سوم کمتر از کشورهای پیشرفته به آن گرایش دارند و در این کشورها نیز مناطق حاشیه ای و سنتی که افراد آن جامعه همچنان در قید و بند باورهای معیشت و اقتصادی سنتی هستند رغبت چندانی به تامین خدمت بیمه نشان نمی دهند.
این در حالی است اصلی ترین محل برای تامین و حفظ خدمت بیمه ای ؛ سبد هزینه های اقتصادی و اجتماعی خانوارهاست و باید تلاش شود تا جای ثابت و منطقی در این سبد داشته باشد.

تفاوت های بیمه های بازرگانی با بیمه تامین اجتماعی

خطر، حق بیمه و خسارت عناصر تشکیل‌دهنده صنعت و خدمت بیمه است.
خطر شامل اتفاق یا پیشامد احتمالی است که در زمان کم و بیش دور و نزدیک و نامعین رخ می‌دهد.
"بیمه" ، خدمتی است که با همکاری مردم و نهادها تلاش می کند "بیم ها" و خطرها را به اطمینان تبدیل کند که روی دیگر آن تغییر تهدید به فرصت است.
گسترش کمی و کیفی تنوع خدمات بیمه باعث شده است امروزه این فعالیت به صنعتی بزرگ تبدیل شود.
هیچ فردی یا پدیده ای را هم نمی توان یافت که از ایجاد اطمینان و سلامت ، بی نیاز باشد.
بشر در تمام تاریخ حیات خود با انواع خطرها روبه‌رو بوده است.خطرها به حدی متنوع و متعدد هستند که در هر لحظه حیات و سلامتی و اموال بشر را تهدید می‌کنند.

همزمان بشر همواره در این فکر بوده است که خطرها را به صورتی کنترل و یا اداره کند و به بیمه بیمه تکیه کرده است.

به همین دلیل ، بیمه از ابتدای حیات بشری وجود داشته و در اشکال اولیه بیمه به صورت همکاری و همیاری در تقسیم زیان و وام های دریایی در بین دریانوردان فنیقی ، یونانیان ، هندیها و رومیان ثبت شده است.
نخستین قرارداد بیمه ای که به وجود آن پی برده اند ، قرارداد بیمه حمل و نقل است که سال هزار و سیصد و چهل و هفت میلادی در ایتالیا منعقد شد و شاید آغاز فعالیت بیمه­ای به معنی امروزی آن قرن چهاردهم میلادی باشد.
در دو قرن اخیر فعالیتهای بیمه ای در سرتاسر جهان توسعه یافته است. در کشورهای صنعتی بیمه نقش مهمی را در ثبات وضع اقتصادی بازی میکند و در کشورهای جهان سوم نیز مزایای اجتماعی و اقتصادی بیمه شناخته شده و عملیات بیمه ای به تدریج گسترش یافته است.
در یک قرن اخیر سازمانهای بیمه اجتماعی که دولتها ایجاد کرد ند یا زیر نظر آنها اداره می شد ؛ نقش قابل ملاحظه ای در توسعه بیمه بازنشستگی، بیمه عمر و حادثه شخصی کارگران و کارمندان و سایر حقوق بگیران داشته است.
بیمه‌ها به طور کلی شامل دو دسته "بیمه‌های بازرگانی" و "بیمه‌های اجتماعی" هستند.
بیمه بازرگانی که از آن با نام صنعت بیمه نیز یاد می‌شود ، شامل سه گروه بیمه‌‌ اشخاص مانند بیمه­های عمر، حادثه و درمان ؛ بیمه دارایی(اموال) و بیمه‌مسوولیت
است.
سرمایه ‌گذاری‌های اقتصادی با حق بیمه‌ها از هدف‌های اصلی بیمه‌ بازرگانی است.
بیمه‌های اجتماعی نیز با هدف برقراری عدالت اجتماعی و رفاه نسبی برای بخش کم‌درآمد جامعه طراحی شده است.
بیمه‌ اجتماعی برنامه‌ جامع بیمه اجتماعی است که دولت‌ها اجرا می کنند تا از دستمزد بگیران و حقوق بگیران و خانواده‌ آنان در برابر رویدادهای ناگوار و بحران‌های اقتصادی پشتیبانی شود.
در این بیمه‌ها بخشی از حق بیمه را کارمندان و کارگران از حقوق خود و بخشی از آن را کارفرمایان یا دولت پرداخت می‌کنند.
بیمه اتکایی هم بیمه‌ای است که یک شرکت بیمه نزد شرکت بیمه‌ دیگری پیرامون قراردادی که بسته است، می‌بندد و با حق‌بیمه‌ کمتری، خطر جبران خسارت را نزد شرکت دیگری بیمه می‌کند.
یک شرکت بیمه در صورتی به بیمه‌ خوداتکایی روی می‌آورد که موضوع بیمه خیلی مهم و خسارت احتمالی که باید بپردازد خیلی زیاد باشد و از توان پرداخت او بیرون باشد. بیمه‌گر دوم نیز چون به کارهای اداری و فنی بیمه‌گر اولی نیاز ندارد، سود می‌برد.
بیمه های بازرگانی امروزه از بازارهای موثر و غیرموثر زیادی برخوردار می باشد ، چون طرف تقاضا و دامنه تنوع آن زیاد است.
ساختار این بازار این بیمه بیشتر تابع تحولات عرضه و تقاضای رقابتی است.
انحصار دولتی بازار بیمه در سال‌های گذشته موسسات بیمه دولتی را از رویکردهای تجاری و رقابتی دور کرده است که این انحصار به تدریج با واگذاری ها و خصوصی سازی از بین می رود و زمینه های توسعه بیمه های بازرگانی را فراهم می کند.
مشکلات شناسایی بازار و طراحی محصولات منطبق با نیازهای مشتری ؛ فقدان بانک اطلاعاتی جامع ، ساختار سنتی و نامناسب در شرکت‌های بیمه بازرگانی ، فقر وجود نیروهای متخصص برای ارزیابی مناسب ریسک، نظام تعرفه‌ای حق بیمه که امکان توسعه طرح‌های بیمه‌ای مختلف برای اقشار گوناگون جامعه با درآمدهای مختلف را سلب کرده است و نداشتن امکان استفاده بهینه از ظرفیت کامل صنعت بیمه و شناسایی و محاسبه دقیق میزان نیاز بیمه کشور به اتکایی خارجی (واگذاری) از مهم‌ترین مشکلات این بخش است.
طراحی ساختار سازمانی مناسب برای شرکت‌های بیمه که انعطاف‌پذیری و تحرک متناسب با شرایط محیطی را داشته و با اصول و شرایط یک شرکت بازرگانی مطابقت داشته باشد، ضروری است.
آزادسازی تدریجی و مطالعه شده از قید و بند تعیین نرخ حق بیمه به صورت تعرفه‌ای که بستری مناسب برای رقابت سالم ایجاد کند و ایجاد بانک‌های اطلاعاتی متمرکز مبتنی بر وضعیت بازار، ساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در ترکیب بخش‌های اقتصادی هم نیاز است.
محصولات بیمه‌ای باید منطبق با نیازهای مشتری طراحی شود و تعامل هرچه بیشتر بین صنعت بیمه و موسسات علمی و پژوهشی برای انجام تحقیقات و پژوهش‌های بیمه‌ای برقرار شود.
ارتقای سطح آگاهی‌های عمومی در زمینه بیمه‌های زندگی در نتیجه توسعه بازاریابی و فروش این بیمه‌نامه‌ها با هدف بالابردن رفاه اجتماعی و تأمین آتیه اقشار مختلف جامعه، اصلاح و حذف قوانین و مقرراتی که مغایر با فعالیت یک بنگاه اقتصادی باشد، اصلاح آیین‌نامه سرمایه‌گذاری شرکت‌های بیمه و اصلاح آیین‌نامه ذخایر فنی بیمه‌های زندگی و غیرزندگی از راهکارهای موجود برای حل مشکلات صنعت بیمه است.
قرار است در اجرای برنامه تحول بیمه، "بسته اجرایی تحول در بیمه های بازرگانی" پیاده شود.
انتقال صنعت بیمه از حالت انحصاری به رقابتی، شناسایی ظرفیت های بیمه ای صادرات و واردات، توسعه بیمه های اعتباری و بررسی عوامل روانشناختی موثر بر تصادفات رانندگی و ارائه راهکارهای موثر در کاهش آن، همچنین تدوین برنامه پنج ساله بیمه مرکزی با رویکرد مدیریت استراتژیک از مواردی است که به توسعه بیمه بازرگانی کمک می کند.
در حوزه فناوری اطلاعات (IT) هم باید بانک اطلاعاتی سیستم استعلام بیمه و خدمات ان به صورت برخط و لحظه ای فراهم شود. رتبه بندی شرکت های بیمه نیز مهم است.
ایجاد رقابت در صنعت بیمه بر پایه مشتری مداری ؛ ارائه خدمات مناسب و سریع به مردم ؛ اصلاح سیستم‌های نظارتی صنعت بیمه و ارتقا سطح عدالت و سلامت صنعت بیمه ؛گسترش فرهنگ بیمه و بهبود ضریب نفوذ بیمه به صورت فراگیر ؛توسعه بیمه‌های عمر به منظور بالابردن رفاه اجتماعی و ارائه طرح‌های جدید بیمه‌ای (بیمه‌های خرد) برای ارائه خدمات بیمه‌ای به اقشار کم درآمد و آسیب پذیر ؛ وارتقای سطح اشتغال و سایر شاخص‌های کلیدی اقتصاد کشور از طریق افزایش مشارکت بخش خصوصی در ارائه خدمات بیمه‌ای مورد توجه باشد.
حمایت از تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران از طریق ارائه پوشش‌های مناسب بیمه‌ای با توجه به سیاست‌های ابلاغی اصل 44 قانون اساسی ؛ جبران خسارت‌های اقتصادی ناشی از حوادث طبیعی با استفاده از روش بیمه ؛ گسترش فعالیت‌های بیمه اتکایی کشور به منظور کاهش میزان خروج ارز از کشور و تدوین راهکارهای مناسب برای پیشگیری و کاهش زمینه بروز حوادث و تصادفات هم می تواند به گسترش بیمه های بازرگانی کمک کند.
شاه بیت راهبرد توسعه بیمه بازرگانی ؛ تلاش برای کاهش شدید خسارت های بیمه شخص ثالث و کاهش تصادف و سوانح خودرو و همچنین توسعه بیمه زندگی است.
صنعت بیمه در حوزه بیمه های بازرگانی باید بیتشر تلاش کند.
بیمه هایی مانند مسافران خارج ازکشور ؛ بیمه های زندگی ؛بیمه های مسئولیت ؛
مسئولیت کارفرما درقبال کارگران ؛ مسئولیت حرفه ای پزشکان و پیراپزشکان ؛ مسئولیت مدنی مدیران و مسئولان فنی بیمارستانها ـ کلینیکها و درمانگاهها ؛
مسئولیت در مقابل همسایگان مجاور ناشی از سرایت آتش سوزی و انفجار ؛ متصدیان حمل و نقل بین‌المللی ؛مسئولیت تولید کنندگان و فروشندگان محصول ؛ مسئولیت حرفه‌ای مهندسان طراح ـ محاسب و ناظر ساختمان ؛ مسئولیت جامع؛ مسئولیت مدیران استخرها ؛ مسئولیت هتل‌داران، بیمه مسئولیت مدیران سینماها، شهربازی‌ها و  ؛مسئولیت‌ مدنی‌ صاحبان‌مجموعه های‌ ورزشی ؛ مسئولیت آسانسور ؛ مسئولیت مدنی مراکز نمایش و تئاتر ؛اعتباری قراردادهای فروش اقساطی ؛ اجباری ساختمانها ؛ طرح تضمین خودروهای ورودی ، خروجی و عبورموقت ؛ مسئولیت سازمانهای  دولتی ؛ بیمه های مسئولیت عمومی ؛ بیمه بدنه و مسئولیت کشتی ؛ بیمه مسئولیت پیمانکاران ساختمانی ؛ مسئولیت مدنی از دیدگاه قانون ؛ سایر طرحهای بیمه‌ای ارائه شده ؛ بیمه های مهندسی ؛ بیمه تمام خطرنصب ؛ بیمه تمام خطر مقاطعه کاری ( تمام خطر پیمانکاران) ؛ بیمه شکست ماشین آلات صنعتی ؛ بیمه عدم النفع ناشی از شکست ماشین آلات ؛بیمه تجهیزات و ماشین آلات پیمانکاران ؛ بیمه فساد کالا در انبار سردخانه ؛ بیمه سازه‌های تکمیل شده ؛ بیمه بویلر و مخازن تحت فشار ؛ بیمه تجهیزات الکترونیکی ؛ بیمه های اموال انواع بیمه ؛ بیمه های اتومبیل ( 1- شخص ثالث وسرنشین 2- بدنه وسرقت ) ؛ طرح های بیمه ای مخصوص منازل مسکونی
؛بیمه باربری صادرات، واردات ، ترانزیت ؛ بیمه آتش­سوزی و سیل و صاعقه  ؛ بیمه جامع خانه و خانواده (باپوشش سرقت) ؛ بیمه زلزله، طوفان، ترکیدگی لوله آب و پوششهای تکمیلی ؛ بیمه دزدی؛ بیمه مرهونات بانکی ( وامهای بانکی) ؛بیمه نامه پول در صندوق ؛ بیمه بدنه و مسئولیت کشتی ؛بیمه های صادر کنندگان و سرمایه گذاران مورد توجه باشد.
البته بیمه باید در همه مواردی که بویی از تهدید احتمالی هم وجود دارد حضور داشته باشد.

بیمه مرکزی و نظارت

بیمه مرکزی ایران در دوره اجرای قانون سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی تلاش کرده است با واگذاری تصدی ها و برخی شرکت های بیمه دولتی ؛ وظایف و رسالت های حاکمیتی و نظارتی خود را افزایش دهد.
افزایش سهم بخش خصوصی در بازار صنعت بیمه کشور تا 54 درصد و ادامه این روند در‌ آینده ، ضرورت ایجاد رقابت و حذف انحصار ، تبدیل نظام تعرفه ای و آزاد سازی تعرفه ها ، افزایش سهم بخش خصوصی از اقتصاد ملی و ضرورت ارائه خدمات مناسب بیمه ای به آنها ایجاب می کند که بیمه مرکزی به راهبردهای نوینی برای حرکت به سوی صنعت بیمه مدرن و همه جانبه و کامل و مبتنی بر آمایش جمعیتی و اقتصادی و جغرافیایی تجهیز شود.
جدایی از تصدی های اجرایی باعث افزایش وظایف حاکمیتی و نظارتی می شود.
نظارت بر اجرای قوانین و مقررات باعث می شود فاصله میان دستاوردها و اهداف قانوگذاری به حداقل برسد یا حتی به صفر برسد.
اجرای قانون اصل 44 هم سبب تحول اساسی در صنعت بیمه کشور شده است و باید به گونه ای اصلاح شود که در شان مردم ایران باشد.
نظارت دقیق مهمترین نیاز این روندهاست و اگر در بحث نرخ گذاری و قیمت گذاری خدماتی که بیمه گران ارایه می دهند؛ نظارت دقیقی صورت نگیرد؛ این امر باعث می شود که در رقابت بین شرکت های بیمه ای ؛ این شرکت ها بطور مطلوبی به تعهدات خود عمل نکنند زیرا وقتی نرخ ها بدون هیچ منطقی شکسته شود بیمه گذار در زمان پرداخت خسارت با مشکلات متعددی روبرو می شوند تا جایی که اکثر شرکت های بیمه ای کوچک به ورشکستکی نزدیک خواهند شد.
به همین دلیل این شرکت ها سعی می کنند با ترفندهای قانونی از زیر بار تعهدات خود شانه خالی کنند مانند مشکلی که از محل بیمه توسعه پیش امد .
اجرای این سیاست در صورتی نتیجه مطلوبی به همراه خواهد داشت که همزمان با نظارت مالی دقیق بر شرکت های بیمه ای ازسوی بیمه مرکزی باشد.
شرکت های بیمه ای همچنین رتبه بندی شوند و عملکرد شرکت ها در خصوص رعایت قوانین ومقررات ؛ مورد ارزیابی قرار می گیرد.
رویکرد اصلی تحول در صنعت بیمه ؛ رقابتی و کارامد شدن خدمات رسانی در این صنعت است که هم از نظر کارکرد درونی شرکت های بیمه بعنوان بازوی اجرایی و هم در ارائه خدمات
با کیفیت بیشتر و با قیمت کمتر به مردم اثرگذار خواهد بود و باعث ایجاد شفافیت بیشتر و مردمی تر شدن صنعت بیمه می شود.
استقرار نظام های رایانه ای ؛نظام های برنامه ای و نظام نظارتی بقاید در دستور کار باشد.
نتیجه نظارت دقیق و تقویت شده را باید در رتبه بندی شرکت ها جستجو کرد و شرکتهای بیمه باید استانداردهای خود را بالاتر ببرند تا با کسب رتبه بهتر هم جایگاه خود را در صنعت بیمه تثبیت و هم در بحث بازاریابی از امتیاز رتبه خود استفاده کنند
تقویت بیمه های اتکایی با توجه به شرایط داخلی و بین المللی که کشورمان با آن درگیر است نیز باید مورد توجه باشد.


نمایشگاه فاینکس فرصتی برای شناسایی صنعت بیمه

نمایشگاه فاینکس فرصتی برای شناسایی بهتر صنعت بیمه به عنوان یکی از ارکان مهم بازار مالی است.
با توجه به ضریب نفوذ بیمه در اقتصاد و توسعه کشور، لازم است شرکت های بیمه ای بیش از پیش شناخته شوند .
دهمین نمایشگاه بورس، بانک و بیمه (فاینکس 2017) به عنوان یک رخداد بزرگ مالی در کشور شناخته می شود که مجریان آن برای برگزاری هرچه بهتر آن باید تدابیر لازم را بیندیشند که چگونه آن را برگزار کنند تا خروجی بهتری از آن دریافت کنند.
با توجه به ضریب نفوذ بیمه در اقتصاد و توسعه کشور شرکت های بیمه ای باید بیش از پیش شناخته شوند و همه متولیان و مسئولان کشور باید بیش از پیش به شناسایی نقش صنعت بیمه در توسعه، امنیت و پیشرفت کشور کمک کنند.

باید همه تلاش کنند اقشار مختلف جامعه و مردم بیشتر با بیمه به ویژه بیمه هایی مانند بیمه عمر و زندگی آشنا شوند و به آنها بگوییم که همه تلاش صنعت بیمه این است تا امنیت، آرامش و توسعه بیشتری برای کشور به ارمغان بیاورد چرا که شرکت های بیمه ای ریسک های مختلفی را در حوزه‌های اقتصادی نزد خودشان نگه می دارند تا نشاط اقتصادی در کشور ایجاد شود و معاملات و مبادلات اقتصادی در فضایی امن و آرام انجام شود.
فرهنگ سازی و معرفی دستاورد‌ها و ارتباط مستقیم با ذی نفعان از اهداف برگزاری این نمایشگاه است.
دوره دهم نمایشگاه با دو هدف افزایش آگاهی اجتماعی از صنعت مالی و آشنایی نزدیک اقشار مختلف مردم با خدمات مالی هر یک از بخش‌های بورس، بانک و بیمه تلاش می‌کند تا به هم افزایی صنفی، افزایش همکاری‌ها و ایجاد فرصت‌های همکاری برای یک سال آتی کمک کند.
دهمین نمایشگاه بین المللی بورس، بانک و بیمه در روزهای شنبه تا سه شنبه 26 تا 29 فروردین ماه در محل نمایشگاه های بین المللی تهران از ساعت 9 تا 17 برگزار می شود.

یادداشت: اسماعیل  محمدی