ایجاد دروازه مشترک الکترونیک ایران و روسیه

وی اضافه کرد: با راه اندازی ارتباط داده میان گمرک ایران و کشورهای طرف تجاری می توانیم به اطلاعات کالاها از مبدأ کشورهایی که کالا به مقصد ایران صادر می کنند دسترسی داشته باشیم ضمن اینکه اطلاعات کالاهای صادراتی به مقصد کشورهای هدف را نیز در اختیارشان قرار می دهیم.

بعیدی گفت: پیش از این با کشورهای آذربایجان و ترکیه این تبادل داده اجرایی شد و توافق اخیر با روسیه نیز در راستای توافق اردیبهشت سال گذشته دو کشور درباره کریدور سبز و توسعه تبادل الکترونیکی اطلاعات انجام شده است.

وی افزود: بر اساس توافق با روسیه اطلاعات مربوط به اظهارنامه ها و محموله های صادراتی از ایران به روسیه یا از روسیه به ایران پیش از انتقال فیزیکی کالاها، مبادله می شود و مبنای بررسی ها و کنترل های گمرکی به صورت الکترونیکی و مبنای مدیریت ریسک، اطلاعات تأیید شده از جانب گمرکات دو کشور است.

معاون برنامه ریزی و بین الملل گمرک گفت: همچنین در راستای ایجاد کریدور سبز گمرکی، معرفی شرکت های صادرکننده ایرانی و روسی به طرف های مقابل در حال انجام است البته برخی موارد ابهام مطرح و پاسخ داده شده از این رو قرار است در همین ماه اردیبهشت هیئتی از کشور روسیه با سفر به ایران ابهامات موجود درباره برخی شرکت ها را رفع کنند.

بعیدی گفت: پیش از این با افغانستان بحث تبادل داده های الکترونیک مورد انجام و نهایی و با ارمنستان نیز فرآیند کار آغاز شده است از این رو باتوجه به تجربیاتی که با کشورهای آذربایجان، ترکیه و چین داریم می توانیم از دروازه مشترک الکترونیک به عنوان فاز سوم توسعه سیستم های الکترونیک گمرکی را در ارتباط با سایر کشورها پیش ببریم.

وی ادامه داد: از آنجا که قبل از اظهار شخص، اطلاعات را از منشاء تولید داریم و اطلاعاتی مانند اطلاعات بازرسی و شرکت های حمل کالا نیز در دسترس قرار دارد اگر مغایرتی در اظهارنامه و اطلاعات موجود باشد سیستم مدیریت ریسک هوشمند این اظهارنامه ها را به عنوان اظهارنامه پرخطر انتخاب می کند که بررسی های متناسب با آن انجام شود.

بعیدی گفت: با راه اندازی سامانه های مکانیزه و الکترونیکی، دیگر کالایی نداریم که نیاز به بررسی نداشته باشد و بگوییم این اظهارنامه بی خطر است بلکه همه کالاها کنترل می شوند که کاملا سیستماتیک است زیرا اطلاعات و داده ها قبلا دریافت شده،هر گونه مغایرتی، قبل از اظهار رسمی حل می شود و این امر کمک می کند که کنترل های دقیقی داشته باشیم زیرا همه این اطلاعات در کسری از ثانیه تبادل و بررسی می شود.

وی در این باره که با وجود دریافت اطلاعات و گواهی مبدأ و سامانه ای شدن فرآیندها همچنان کالاهای قاچاق بعد از گمرک کشف می شود گفت: در تمام سیستم‌های مکانیزه معتبر دنیا بحث مدیریت ریسک هوشمند به عنوان چتر پوششی مطرح است اگر روی این سیستم‌ها مدیریت ریسک انجام نشود عملاً آنها ابتر خواهند بود.

بعیدی افزود: در مرحله ریسک خطر هنوز نهایی نشده بلکه خطری شناسایی شده که نیاز به بررسی های بیشتر دارد اگر امکان کشف خطا باشد در فرآیند انجام می شود یا اینکه هنگام خروج از گمرک و یا در مسیر انتقال کالا این کشف صورت گیرد زیرا همه مراحل به صورت مکانیزه و شفاف توسط سیستم های اطلاعاتی مشخص شده و با همکاری خوب نیروی انتظامی و گمرک، ناجا در مسیر انتقال کالا می تواند با استفاده از سامانه اطلاعاتی گمرک به صورت برخط اطلاعات را دریافت و بررسی کند.

وی اضافه کرد: گواهی مبدأ ازجانب اتاق‌های بازرگانی کشورها به صورت مستقیم و الکترونیکی صادر می شود که پس از تطبیق این اطلاعات می‌توان از نتایج آن اطمینان حاصل کرد. این سند اطلاعات خوب دیگری مانند تعرفه، شماره تعرفه، ارزش و وزن کالا دارد که اطلاعات ارزشمندی به حساب می آید.

بعیدی از دریافت اطلاعات گواهی مبدأ کشورهای چین و کره جنوبی به شکل کاملاً الکترونیکی و برخط خبر داد و گفت: به اطلاعات سایت 50 کشور دیگر نیز دسترسی داریم که می توانیم صحت اطلاعات گواهی مبدأهای صادر شده را با آن سایت ها تطبیق دهیم. این کار از یک سال پیش شروع شده که البته در مباحثی مانند استانداردسازی داده‌ها، حل مشکل زبان دو کشور در قالب کد تفاهم صورت گرفته و همچنین برای 10 کشور دیگر شامل امارات و 9 کشور اروپایی در دست انجام است.

معاون برنامه ریزی و بین الملل گمرک گفت: اگر 22سازمان همجوار که در زنجیره تجارت ما حضور دارند بتوانند اطلاعات و سامانه های خود را به بلوغ برسانند و نقاط ضعفی در تبادل داده نداشته باشند می توانیم دور زدن ها، سوءاستفاده ها و قاچاق را به حداقل برسانیم.

بعیدی از پلمپ الکترونیک به عنوان یکی از اقدامات مثبت گمرک در رصد محموله ها در مسیرها برشمرد و افزود: استفاده از جی پی اس برای کل محموله ها در مسیر گمرک مبدأ و مقصد، استفاده از سیم کارت برای رصد کامیون ها همچنین استفاده از ایکس ری گام مهم گمرک برای رصد کالاها و محموله هاست که در حال انجام است البته باید تجهیزاتی مانند ایکس ری توسعه یابد و به میزان کافی در گمرکات مستقر شود.

وی درباره سوءاستفاده از کارت بازرگانی یک بار مصرف گفت: این معضلی است که باید در سطح کلان به آن نگاه کرد و در سیاست گذاری های سازمانی آن را به صورت ریشه ای حل کرد البته ما تا زمانی که سازمان های مربوط اقدام لازم را انجام دهند سعی می کنیم این موارد سوءاستفاده را کشف کنیم ضمن اینکه آنچه که از کارت های یک بار مصرف کشف شده در فرآیند گمرک بوده که با دسترسی ها توانستیم کسف کنیم.

بعیدی افزود: تبادل اطلاعاتی با سازمان صنعت، معدن و تجارت، سازمان مالیاتی، اتاق بازرگانی و بانک مرکزی تبادل الکترونیکی اطلاعات داریم کمک می کند بتوانیم سوءاستفاده ها را کشف کنیم اما زمانی مشکل به صورت ریشه ای حل می شود که در سطحی بالاتر و در منشأ اتفاق، موضوع حل شود.

وی ادامه داد: با توجه به توان اطلاعاتی سازمان های همجوار و ارتباطی که داریم درصد بالایی از کارت های بازرگانی یک بار مصرف کشف می شود.