صدا‌های تازه در آمریکا درباره روسیه

پس از یک دوره «شاخ و شانه» کشیدن بر ضد کرملین بالاخره صدای تازه در کاخ سفید درباره روسیه شنیده می‌شود. 

روابط روسیه و آمریکا از سال 2014 در بسیاری از عرصه‌ها به تقابل سیاسی، اقتصادی و حتی رویارویی غیرفعال نظامی رسیده است، اما رکس تیلرسون دیروز پیش از ترک آمریکا برای حضور در نشست گروه بیست در هامبورگ گفت در تلاش برای شناسایی حوزه‌های منافع مشترک با روسیه و همکاری با این کشور هستیم ولی در حال حاضر روابط دو طرف در سطح پائینی قرار دارد.

البته این صدای تازه پیش از این در رقابت‌های انتخاباتی آمریکا به زبان ترامپ جاری شده است. آنجا که ترامپ در رقابت‌های انتخاباتی ضمن تمجید از ولادیمیر پوتین بر لزوم کاهش اختلاف‌ها با مسکو تاکید می‌کرد.  ولی ظاهراً دیروز این صدا با ابعادی عملی‌تر به گوش می‌رسد. 

مناسبات مسکو و واشنگتن پس از مداخله نظامی روسیه در اوکراین به وخامت گرایید و با نقش آفرینی آمریکا گام‌های اساسی برای تشدید فشار - بویژه اعمال تحریم - بر روسیه برداشته شد. 

رویکرد تقابل گرایانه آمریکا و متحدانش منجر به عقب نشینی مسکو از مواضع خود نشد و این رویارویی در زمینه‌های مختلف افزایش یافت.  

اما آنچه از همان ابتدا قابل پیش‌بینی بود اینکه در نهایت برگ برنده‌های سیاسی، اقتصادی، نظامی و ژئوپولتیکی روسیه سبب می‌شود این رویه امریکا در بلند مدت ادامه نیابد. 

ظاهراً به همین علت شاهد آغاز «رویکرد ترمیمی و بازساختی» ترامپ در مناسبات کاخ سفید و کرملین از ابتدای تبلیغات انتخاباتی وی بودیم و اتهامات در زمینه مداخله روسیه در پیروزی ترامپ در انتخابات نیز چند هدف سیاسی و تبلیغی بیش نداشته؛ اهدافی مانند: 

1- فشار بر ترامپ برای مهار کردن اقدامات و سیاست‌های غیرقابل پیش بینی وی

2- کنترل پیامدهای تغییر سیاست آمریکا در قبال مسکو - از سیاست‌های سختگیرانه به مسالمت‌آمیز- از جمله کنترل جسارت دیپلماتیک روسیه 

در هر حال تیلرسون دیروز گفت پیشتر نیز درباره روابطمان با روسیه صحبت کرده‌ایم که در سطح پائینی قرار دارد. ما مدت‌هاست که با روسیه در تعامل هستیم تا حوزه‌هایی را که منافع مشترک داریم شناسایی کنیم که قطعاً سوریه از نظر انتقال و تلاش‌ها برای شکست دادن داعش یکی از آنهاست که پیچیده نیز هست و تا ثباتی به سوریه داده شود تا فرایند طولانی راه‌حل سیاسی که آینده‌ای برای سوریه و مردم این کشور رقم بزند،  شروع شود. 

وی گفت به نظر من جنبه مهم این مساله این است که ما در مرحله آغازین ایجاد اعتماد بین خودمان و روسیه در سطح ارتش‌های دو طرف و نیز سطح دیپلماتیک هستیم. اینها تلاش‌هایی هستند که بستگی زیادی به منافع ما و نیز منافع گسترده‌تر جامعه جهانی دارد و امید داریم شروعی برای دیگر همکاری‌ها برای تقویت روابط دوطرفه باشد. با این حال ما در شروع راه هستیم و در این مرحله باید بگویم دشوار است پیش بینی کنیم که نیت روس‌ها در این روابط در چیست و دشواری این دیدار نیز همین است و بخشی از این روابط نیز دیدار رئیس جمهور ترامپ و رئیس جمهور پوتین و دیدگاه این دو درباره ماهیت روابط دو طرف است.

رکس تیلرسون همچنین اعلام کرد کشورش آمادگی دارد تا با روسیه درباره مناطق پرواز ممنوع در سوریه همکاری کند. 

----------------------------

عبدالرضا خلیلی