مدیر عامل بورس کالا : جعبه سیاه در توزیع محصولات پتروشیمی نداریم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ؛ با همکاری نهاد بورس کالای ایران، دفتر پایین‌دست شرکت ملی پتروشیمی و مجتمع‌های پتروشیمی، قیمت‌گذاری و عرضه محصولات در بستر مناسب تری انجام می‌شود و بنگاه‌های بالادست محصولات خود را در بورس کالا عرضه می‌کنند و دفتر پایین‌دست شرکت ملی پتروشیمی عهده‌دار قیمت‌گذاری محصولات است و با توجه به قیمت مجله‌های خارجی، بهای دلار، قیمت نفت و با توجه به فرمول قیمت‌گذاری قیمت مناسب این محصولات مشخص می شود.

حامد سلطانی نژاد، مدیر عامل بورس کالای ایران در این باره گفت: شرایط فعلی از بهترین دوران عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالای ایران است و بسیاری از نهادهای حاکمیتی همچون ستاد تنظیم بازار، سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان و شورای رقابت وارد حمایت جدی از ساختار شفاف بورس شدند و با همکاری مجتمع های تولید کننده محصولات پتروشیمی توانستیم شرایط باثباتی را در قسمت عرضه به وجود آوریم.

وی افزود: کمترین دغدغه از سمت عرضه را در تاریخ بورس کالای ایران در حوزه محصولات پتروشیمی داریم و اکثر عرضه کننده ها رابطه تنگاتنگی با بورس کالای ایران دارند.

سلطانی نژاد در باره اصلاح سمت تقاضا و خریداران هم گفت:  مشکل سمت تقاضا را در جلساتی در محل شورای رقابت که با حضور فعالان بالادست و پایین دست و سیاست گذارانی 

مانند نمایندگان وزارت صنعت برگزار می شود، حل کنیم که به دستاوردهای خوبی رسیده ایم و باید اصلاح ساز وکار برخی از تعاونی ها در توزیع مویرگی محصولات به تولید کنندگان خرد هم ساماندهی شود که با همکاری موثر شرکتهای تعاونی در جریان است.

وی در ادامه با اشاره به شرکت های تعاونی توزیع کننده مویرگی محصولات پتروشیمی تصریح کرد: شرکت های تعاونی به منظور توزیع مویرگی کالا تشکیل شده اند و بنا بر این بود که شرکت هایی که توان خرید مستقیم از بورس کالا را ندارند از طریق این شرکت ها نیاز به مواد اولیه بنگاههای تولیدی خود را تامین کنند. 

سلطانی نژاد گفت : تولید کنندگان خردی که نمی خواهند به هر دلیلی خود را درگیر فرآیند خرید کنند، به عضویت تعاونی ها در آمدند و سهمیه این تولید کننده ها در سایت بهین یاب به تعاونی های مربوطه تخصیص می یابد و تعاونی معادل سهمیه تعاونی های زیرمجموعه 

خود می تواند از بورس کالای ایران محصول دریافت کند.

وی در ادامه گفت : بخش عرضه شفاف عمل می کند و رفتارهای شفافی را در بخش مصرف از تعاونی ها دارد و همان طور که ما از سمت عرضه انتظار داریم اطلاعات خود را به طور شفاف در اختیار بورس کالای ایران بگذارند تا این سازمان بتواند تعادلی را میان عرضه و تقاضا به وجود آورد و رگولاتوری و نظمی بر بازار این محصولات حاکم شود، سمت تقاضا هم همکاری لازم را برای تحقق این هدف انجام دهد. 

سلطانی نژاد خاطرنشان کرد: از شرکت های پتروشیمی درخواست می کنیم محصول خود را بفروشند تا محصولات آن ها را به صنایع پایین دستی تخصیص دهیم و تولید کنندگان بخش پایین دستی صنعت پتروشیمی، محصولات نهایی را تولید کنند. اما طبیعی است که این باور باید در توزیع کنندگان پایین دستی هم رعایت شود. درخواست عده ای اندک از تعاونی ها برای تخصیص سهمیه ای خارج از بورس ؛ مخالف فرایند شفاف توزیع و تخصیص محصولات است.

مدیر عامل بورس کالای ایران افزود: برخی از تولید کنندگان بالادستی این گلایه را دارند که محصولات خود را در ساختاری شفاف عرضه می کنند حال آن که در بعضی موارد نادر وضعیت تخصیص کالاها از شفافیت لازم برخوردار نیست.

وی در ادامه افزود: رصد عملکرد شرکت های تعاونی نشان می دهد که اکثر این شرکتها به وظایف تخصیصی و توزیع مویرگی خود عمل می کنند اما تعداد اندکی از این شرکت ها در ساختاری شفاف عمل نکردند و همواره از ارایه اطلاعات نحوه تخصیص کالا اجتناب نموده اند. 

سلطانی نژاد گفت : از آن ها خواسته شده که وضعیت تخصیص کالا ( اینکه چه میزان کالا به کدام عضو اختصاص می یابد) ، آمار روزانه و وضع تخصیص را اعلام کنند تا اطمینان کافی 

به تخصیص بهینه محصولات برای بورس کالا ایجاد شود. در غیر اینصورت بورس و مجموعه سیاساستگذاران از ارایه امتیازات خرید به تعاونی هایی که شفاف سازی نکنند ، خودداری خواهد کرد.

وی اضافه کرد: همچنین قرار بود اعضای هر تعاونی مشخص شود در مقطعی از زمان که تقاضا برای کالایی زیاد است و بازار محصولی التهاب دارد،‌ اعضای زیرمجموعه برخی از تعاونی ها برای تقاضای این محصول به صورت قارچ گونه زیاد نشوند و تعادل بازار به هم نریزد و هیچ جعبه سیاهی نباید در ساختار توزیع محصولات پتروشیمی وجود داشته باشد.

سلطانی نژاد ادامه داد: برخی از این تعاونی ها اظهار می کنند بورس کالا نهادی است که نمی تواند این اطلاعات را درخواست کند، اما بورس برخی از رسالت خویش مبنی بر توزیع مویرگی را به این شرکتها واگذار کرده و الان به دنبال بازخورد گرفتن از این اقدام است؛ 

اگر این تعداد اندک شرکتهای تعاونی تمایلی به ارایه اطلاعات به بورس ندارند بورس هم اصراری به تفویض رسالت توزیع مویرگی به انها نخواهد داشت و با همکاری نهادهای نظارتی و سیاستگذار راهکارهای جایگزین را پیگیری خواهد کرد. 

وی تصریح کرد : بورس به این دلیل ایجاد شد که کالا را در فرآیندی رقابتی (که عرضه مقابل تقاضا قرار می گیرد)، از دست تولید کننده به دست مصرف کننده می رساند و باید تولیدکننده شفاف عمل کند و مصرف کننده اطلاعات را در ساختاری شفاف در دسترس قرار ندهد. 

البته تعاونی ها همکاری با بورس کالای ایران را در شرایط خوبی آغاز کردند و اکثر آن تا به اینجای کار عملکرد درستی داشتند و فعالیت مویرگی خود را به نحو خوبی انجام می دهند. اما برخی از آن ها جهت گیری درستی نداشتند و به آن ها ایراداتی وارد است. این ها تعاونی هایی بودند که در مقاطعی از زمان که بازار کالایی خاص همچون PVC با التهاب همراه بود خرید های زیادی را انجام می دادند و در زمان های آرام بازار برای همان محصول ناپدید می شدند و در خواستی نداشتند این گونه رفتار شائبه هایی در رفتار این معدود تعاونی ها به وجود می آورد که بورس خواهان رفع آن است. 

وی در ادامه به سامانه سایا اشاره کرد و گفت: عملکردی از این سامانه تا به حال دیده نشده است. 

مدیر عامل بورس کالا در ادامه تصریح کرد: اگر اطلاعاتی در این سامانه وجود دارد و این سایت با ساختاری شفاف فعالیت می کند، خواستاریم که اطلاعات را در اختیار نهادهای نظارتی قرار داده شود تا وضعیت نحوه تخصیص ها به درستی مشخص شود و این تکلیفی است که نهادهای نظارتی و حاکمیتی و کارگروه شورای رقابت هم برای این سامانه مشخص کرده اند. 

وی در ادامه تصریح کرد : امتیازاتی را برای تعاونی ها قائل شدیم که می توان به ثبت سفارش دو برابری تعاونی ها نسبت به شرکت های دیگر در بورس کالای ایران اشاره کرد. اما اگر رفتار برخی از این تعاونی ها رفتار متعادل و شفافی نشود ، سهمیه تعاونی هایی را که شفاف عمل نمی کنند ، به سهمیه های عادی تبدیل یا به کمک شرکت ملی صنایع پتروشیمی و سایر نهادهای نظارتی و حاکمیتی در فعالیت شرکت های مذکور تجدید نظر خواهیم کرد.

مدیر عامل بورس کالای ایران افزود: عرضه خرده فروشی در قالب گواهی سپرده کالایی (گواهی سپرده ابزار مالی است که معافیت مالیاتی دارد) یکی از اقداماتی است که تعاونی ها می توانند در دستور کار خود قرار دهند و بارها این امر به ایشان پیشنهاد شده است و امیدواریم  در آینده به این سمت حرکت کنند.