نقش آمریکا و عربستان در تشکیل گروهک تکفیری داعش

به گزارش خبرگزاری صداوسیما؛ انتشار تصاویر هالیوودی از صحنه کشتار اسرا و مردم بی دفاع ، کشتار کودکان و فروش اعضای بدن آنان کابوسی از داعش نزد افکار عمومی منطقه ساخته بود کابوسی که بسیار از شهرها و مناطق فقط با شنیدن نام داعش از جمعیت تخلیه می‌شد.
این گروه تروریستی با همین شیوه و البته با اتکا به توان اطلاعاتی و لجستیکی محور عبری – عربی توانست مناطق وسیعی از عراق و سوریه را تصرف و با قاچاق نفت مناطق تحت اشغال منابع مالی سرشاری کسب کند و با تفکرات تکفیری، جوانان سرخورده و ناراضی مسلمان را که به دلایل مختلف از شرایط اجتماعی و محیطی سرخورده بودند جذب کند جوانانی که تحت تاثیر تفکر ات تکفیری مشتاقانه به استقبال مرگ می رفتند.
اما این گروه تروریستی – تکفیری چگونه شکل گرفت ؟ چرا تشکیل شد؟ حامیان مالی ، لجستیکی و اطلاعاتی ان چه کشورهایی بودند؟ شیوه های تبلیغاتی آنها چگونه بود؟ و خلاصه روند پیدایش و زوال این گروهک را در گزارش "داعش؛ از پیدایش تا فرسایش " پی می‌گیریم.

داعش چگونه شکل گرفت ؟
وقتی «ابو مصعب زرقاوی»، بنیانگذار گروه تروریستی «جماعت توحید و جهاد» در سال 2003 در عراق با «اسامه بن لادن»، رهبر گروه تروریستی «القاعده» بیعت کرد. نطفه شکل گیری شاخه القاعده در عراق به رهبری الزرقاوی شکل گرفت .
زرقاوی در سال 2006 گروه‌ مسلح تندرو ی «مجلس شورای مجاهدین» به فرماندهی «ابوعمر عبدالله رشید البغدادی» را پایه گذاری کرد تشکلی که 10 ماه بعد بعد از کشته شدن زرقاوی منحل شد ، فرمانده این گروه بعد از مدتی گروه موسوم به «امارت اسلامی در عراق» را تشکیل داد.
بعد از مرگ ابوعمر البغدادی در سال 2010 «ابوبکر البغدادی» جانشین وی می شود.
با آغاز بحران سوریه در سال 2011 این گروه راه شام را برای گسترش در پیش گرفت ، این گروه بعد از درگیری با گروه های تروریستی فعال در جبهه سوریه همچون «جبهه النصره» حوزه نفوذ خود را گسترش داد و سرانجام گروه «امارت اسلامی عراق و شام» را که به اختصار «داعش» خوانده می‌شود، به سرکردگی ابوبکر البغدادی در سوریه اعلام کرد.
روزنامه دیلی تلگراف در تحلیلی درباره شخصیت البغدادی ، به نقل از دکتر «میشل نایتز» کارشناس عراق در در انستیتوی واشینگتن می نویسد«او یک سلفی بود که در رژیم صدام هم، مقامات امنیتی مراقب کارهایش بودند."

ابوبکر البغدادی که بود؟
"البغدادی" در سال 2005 توسط نیروهای آمریکایی دستگیر شد و به «کمپ بوکا» انتقال یافت محلی در 60 کیلومتری غرب بصره در ام القصر در اختیار امریکایی ها بود مرکزی که از ابتدای تاسیس تا سال 2007 به طور مشترک توسط سازمان سیا و آژانس اطلاعات دفاعی امریکا اداره می‌شد.
برخی ز ندانیان نجات یافته از «بوکا» نقل می کنند حدود 23000 نفر در این محل زندانی بودند ، زندانی که مناسبات داخلی ان توسط یک گروه تکفیری اداره می‌شد.
سرهنگ «کنت کینگ» یکی از فرماندهان آمریکایی مستقر در «بوکا» در گفتگو با «دیلی بست» می گوید؛ «ابوبکر البغدادی هنگام ازادی از کمپ بوکا در سال 2009 به نگهبانان می گفت : "شما بچه ها را در نیویورک ملاقات خواهم کرد."
«البغدادی» وقتی به «بوکا» می رفت، فقط یک تکفیری قصاب بود ولی بعد از سپری کردن آموزش های فشرده زیر نظر بزرگترین نهادهای اطلاعاتی آمریکا نحوه سازماندهی یک تشکیلات بزرگ را آموخت.
اغلب کارشناسان معتقدند که القاعده تحت رهبری «البغدادی»، توانست قدرت و سایه ترس از دست رفته خود را بازیابد و آن را بخوبی در منطقه و بخصوص در سوریه و عراق بگستراند.

حامیان منطقه ای و بین المللی داعش
داعش بدون حمایت‌ طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی هیچ‌گاه امکان ظهور و رشد و نمو نمی‌یافت، حمایت‌ کشورهایی همچون عربستان، ترکیه، قطر و آمریکا نقش محوری در شکل گیری داعش داشت این گروه با تکیه بر اندیشه‌های «تکفیری‌–‌ جهادی» آزادانه مرتکب هر جنایتی در منطقه شد.
اندیشه «جهاد» و «تکفیر» دو اصل مهم از اصول حاکم بر گروه تروریستی تکفیری داعش است که ریشه‌های ظهور آن در تاریخ معاصر به دهه هشتاد قرن 20 باز می‌گردد، زمانی‌که افغانستان توسط اتحاد شوروی سابق اشغال شد، تا به دنبال آن آمریکا پروسه «اشغال سرزمین مسلمانان بدست کفار» را کلید بزند و با این حربه و در لفافه «جهاد» به مقابله با اتحاد شوروی برخیزد.
به این ترتیب مسلمانان هیزم آتشی شدند که بدست آمریکا در افغانستان برافروخته شد و قربانی توطئه‌ای بنام «جهاد» در برابر اشغالگران خارجی (نظامیان شوروی) شدند، تا هدف آمریکا یعنی مقابله با نفوذ کمونیسم در منطقه را محقق کنند.
همین تفکر چند سال پس از اشغال عراق توسط آمریکا، به آتشی تبدیل شد که دامن آمریکایی‌ها را در عراق گرفت. اما حد فاصل دوره زمانی بین فعالیت جهادی‌ها در افغانستان و عراق، منطقه شاهد رشد افکار و اندیشه‌های جهادی بین جوانان بنیادگرا بود که رشد افراط گرایی و بنیادگرایی در این جوانان برای ارضای نیازهای روحی و فکری‌‌شان را در پی داشت، همین جوانان چند سال بعد، با آغاز بحران سوریه با پیوستن به گروه‌هایی همچون داعش مدعی «احیای خلافت اسلامی» و «تاسیس دولت اسلامی» با کمک سلاح و آتش شدند، در حالی‌که در واقع ابزار آمریکا برای نابودی مسلمانان به دست مسلمانان بودند.

شیوه های تبلیغاتی داعش
داعش، سازمانی تروریستی است که با هدف تاسیس امارت اسلامی در سرزمین لبنان، سوریه و عراق شکل گرفت و شیوه های مختلفی برای جذب نیرو داشت.
داعش، برعکس طالبان توانست در مدت زمان کوتاه مناطق وسیعی از خاک عراق و سوریه را تصرف و قوانین شریعت از دید خود (تکفیری) را در آنجا حاکم کند . این سازمان توانست با استفاده از شعارهای پوپولیستی، فقر جوانان منطقه و با تاکید بر موفقیت های خود در عراق، ستمدیدگان انقلاب های مختلف و افراد کم سواد منطقه را به سمت خود جذب نماید به طوری که بدنه گردان های داعش را اتباع عراق و یمن تشکیل می داد اما به تدریج اتباع کشورهای نسبتا پیشرفته تر نظیر آذربایجان و قزاقستان هم به داعش پیوستند .
داعش شیوه های مختلفی برای جذب نیرو داشت از جمله این شیوه ها ارائه مطالبی گلچین شده از کشتار زنان و کودکان توسط نیروهای اسد و ائتلاف آمریکا در سوریه و عراق به افرادی که دانش دینی چندانی نداشتند بود و به این وسیله افراد را برای جذب تحت تاثیر قرار می دادند .
وعده برطرف کردن مشکلات مالی به خانواده های بی بضاعت و جذب جوانان انان با وعده حل مشکلاتشان دیگر شیوه داعش برای جذب نیرو بود و به این ترتیب پس از رسیدن فرد اجیر شده به اردوگاه برای آموزش نظامی، برای اینکه وابستگی اش را بیشتر کنند، او را تحت فشار قرار می دادند تا ازدواج کند و برای این افراد هیچ راه بازگشتی نبود و در صورت پشیمانی، دادگاهی شدن آنان توسط داعش حتمی بود .
به این ترتیب جوانان با انگیزه های مختلف از انتقام خون بستگان گرفته تا انگیزه های سیاسی و گرایشهای افراط گرایانه دینی جذب داعش می شدند. عوامل انگیزشی داعش نیز با توجه به اهداف، محل استقرار و قشر اجتماعی نیروها متفاوت بود.
استفاده از شبکه های اجتماعی از دیگر شیوه های جذب افراد در داعش بود ،به این ترتیب که عوامل داعش ابتدا با طرح موضوعات سوال برانگیز توجه مخاطبان را جلب می کردند ، سپس با مخاطبانی که در بحث شرکت می کردند، ارتباط برقرار و از آنها خواسته می شد تا به داعش بپیوندند.
تمرکز بر روی کسانی که برای مناسک حج به عربستان سعودی، یا به سفرهای گردشگری می رفتند یا برای آموزش به ترکیه و امارات سفر می کردند از دیگر شیوه ها برای جذب نیرو توسط عوامل داعش بود .

ایجاد رعب و حشت
ایجاد رعب و وحشت و ارتکاب جنایات تکان دهنده و کشتار وحشیانه شیوه ای بود که داعش برای سیطره بر مناطق بیشتر و شکستن مقاومت مدافعان شهر ها از ان استفاده می کرد تا با فراری دادن مردم کشورگشایی کند ، این همان شیوه ای است که صهیونیستها در زمان اشغال فلسطین از ان بهره گرفتند و با کشتار های وحشیانه مردم را وادار به ترک خانه و کاشانه خود کردند.
این گروه تروریستی با ارتکاب جنایات تکان دهنده ای همچون اعدام صلیبی مردم در خیابانها، فروش زنان و کودکان به عنوان کنیز و برده ، کشتار مردم در ابتدای ورود به هر شهر، استفاده از حیوانات خطرناک، زنده به گور کردن افراد یا به اتش کشیدن اسرا و مبارزانی که در برابر این گروه مقاومت می کردند و همچنین بهره گیری از شیوه های هالیوودی برای تهیه تصاویر این جنایات و قرار دادن ان در شبکه های اجتماعی تلاش می کردند تا با جنگ روانی زمینه را برای تصرف بیشتر مناطق جدید فراهم کنند .

نقش سیا در تشکیل داعش
در اسناد منتشر شده از سوی ادوارد اسنودن، پیمانکار سابق آژانس امنیت ملی آمریکا آمده است: سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا، انگلیس و رژیم صهیونیستی در شکل گیری داعش نقش داشتند و در عملیاتی با نام "لانه زنبور" گروه داعش را تشکیل دادند.
وی فاش کرد: گروه داعش برای حمایت از اسرائیل تشکیل شده و هدف عملیات "لانه زنبور" تشکیل گروهی با شعارهای اسلامی است که تندروها را از سراسر جهان جذب کند و بر اساس اندیشه های تکفیری، سلاح خود را به سوی کشورهای مخالف موجودیت اسرائیل نشانه بگیرد.
اسنودن همچنین فاش کرد: سرکرده داعش دوره فشرده‌ای را به مدت یک سال زیر نظر عوامل موساد پشت سر گذاشته و در این دوره آموزش های نظامی و سخنوری دیده است.
گروه داعش با ارتکاب جنایت های بیشمار و کشتار بیرحمانه و کوچ دادن اجباری مردم در مناطق مختلف سوریه، عراق و لبنان پیروی از تفکر صهیونیسم را ثابت کرده است.
«جیمز ولسی»، رئیس سابق سازمان «سیا» در این زمینه می گوید: «سیا برای جهان اسلام طرحی خواهد ریخت که آن را درگیر انقلاب‌های داخلی کند، انقلاب‌هایی که با تکیه بر تعصب‌گرایی، طایفه‌گرایی و مذهب‌گرایی تقسیم این جهان را به دنبال داشته باشد و زمینه نفوذ و تسلط آمریکا بر آن را فراهم کند".
هیلاری کلینتون وزیر خارجه سابق آمریکا نیز در کتاب خود با عنوان "گزینه‌های دشوار" سخنان غافلگیر کننده‌ای مطرح و اذعان کرده که داعش در واقع ساخته دست آمریکا با هدف تقسیم خاورمیانه است.
وی در کتاب خاطرات خود می نویسد : ما وارد جنگ عراق،‌ لیبی و سوریه شدیم و همه چیز بر وفق مراد و بسیار خوب بود اما ناگهان انقلاب مصر در 30 ژوئن رخ داد و همه چیز ظرف 72 ساعت تغییر کرد.
کلینتون در ادامه آورده است: من به 112 کشور جهان سفر کرده بودم و با برخی از دوستان این توافق حاصل شد تا به محض اعلام تاسیس داعش این گروه به رسمیت شناخته شود اما ناگهان همه چیز فروپاشید. توافق شده بود تا دولت اسلامی(داعش) در روز 5 / 7 / 2013 اعلام شود و ما منتظر اعلام تاسیس آن بودیم تا ما و اروپا هرچه سریعتر آن را به رسمیت بشناسیم.
این اعترافات هر چند در فضای رسانه ای با تایید و تکذیب های مختلف در ابتدای انتشار مواجه شد اما وقتی ترامپ در رقابت های انتخاباتی با هیلاری کلینتون بر نقش امریکا در پیدایش داعش تاکید کرد و کسی هم ان را تکذیب نکرد یا دست کم مدارکی برای رد ان ارائه نشد؛ نشانی بر تایید این اعتراف وزیر خارجه سابق امریکا در نقش این کشور در تشکیل گروه تکفیری تروریستی داعش بود.

منابع مالی داعش
روزنامه آمریکایی "نیویورک تایمز" به نقل از تحلیلگران موسسه "رند" می نویسد :" دارایی های داعش با سقوط موصل در ژوئن 2014 ، حدود 875 میلیون دلار برآورد می شد، اما منابع درآمدهای اساسی این گروه در سال گذشته به شکل زیر بود: 600 میلیون دلار از طریق باج خواهی و اخذ مالیات درعراق، 500 میلیون دلار از ناحیه سرقت از بانک های دولتی عراق، 100 میلیون دلار از طریق فروش نفت و 20 میلیون دلار از طریق باج گیری برای آزادی گروگان ها.
در این گزارش آمده است: داعش روزانه بیش از یک میلیون دلار از طریق باج خواهی و تحمیل مالیات درآمد کسب کرده است، و تحمیل مالیات بر درآمدهای کارمندان دولت عراق به میزان 50 درصد است که داعش در سال گذشته نیز 300 میلیون دلار از این راه به دست آورد. در کنار این باید درامد حاصل از سرقت نفت از عراق و سوریه و فروش ان به شرکتهای ترکیه ای را هم اضافه کرد که گروه ترویستی تکفیری داعش را در ردیف ثروتمندترین گروه های ترویستی جهان قرار داد.

نقش سیا در نقل وانتقال منابع مالی داعش
اما این حجم عملیات مالی و نقل و انتقال سلاح و تجهیزات بدون حمایت سیاسی و اطلاعاتی قدرتمند امکان پذیرنیست ، موسسه گروه نظارت محافظه کار دولت (Jodechial Watch)، در جریان رسیدگی به پروند? قضایی در سطح فدرال، اسنادی از دفتر وزارت دفاع آمریکا به دست آورد که حاوی مدارک محرمان? سازمان سیا بود.
در یکی از گزارش های درزکرده از سازمان اطلاعات آمریکا به تاریخ 10 آگوست سال 2012 آمده است: "سازمان القاعده و شاخه های وابسته به آن، نیروی دفاعی از گروه های مسلح مخالف در سوریه است که از حمایت غرب برخوردارند، بنابراین باید به منظور تضعیف دولت دمشق، با این گروه ها تعامل داشته باشیم."
در این گزارش محرمانه تاکید شده است: ایجاد داعش در منطقه شرقی سوریه، مسئله ای مطلوب است، زیرا به وسیله آن می توان سیاست های غربی را در منطقه گسترش داد.
درادامه این گزارش خاطر نشان شده است: کشورهای غربی و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و ترکیه که حامی مخالفان سوری هستند، از ایجاد کشور سلفی علنی یا غیرعلنی در الحسکه و دیرالزور در سوریه استقبال می کنند، این همان چیزی است که حامیان مخالفان سوری می خواهند تا بتوانند به وسیل? آن، دولت سوریه را منزوی کنند.
در این گزارش که به سندی رسمی تبدیل شده، آمده است: سازمان اطلاعات آمریکا، ظهور سازمان داعش در عراق و سوریه را پیش بینی کرده بود، اما به جای آن که این گروه را دشمن قلمداد کند، آن را برای ایالات متحده، سودمند می داند.
هرچند آمریکا با تشکیل ائتلاف جنگ ضد داعش و تبلیغات رسانه ای سعی دارد خود را ضد داعش قلمداد کند، اما پیگیری مسیر حرکت سلاح های آمریکایی در منطقه، ثابت می‌کند که بخش زیادی از این سلاح ها به دست عناصر تروریستِ داعش رسیده است. به عنوان مثال می توان به استفاد? داعش از شمار زیادی موشک ضد تانک تاو ساخت آمریکا در حمله به شهر تدمر اشاره کرد.
نویسنده : محمدرضا طلاجوران
(پایان قسمت نخست)