بازگشت رونق به هنر صنعت فرش ایران با صادرات آن

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، ​قالی «پازیریک» قدیمی‌ترین فرش جهان محسوب می‌شود که ارمغان دستان هنرمند گذشتگان ایرانی است، این فرش پشمی با رنگ‌های زنده بافته شده و نگاره‌های آن شباهت زیادی به نقش‌های برجسته‌های تخت جمشید دارد.

فرش‌های دستباف کشورمان حرف اول را در جهان می‌زد، اما به تدریج با افزایش رقبا و با ورود فرش‌های ماشینی و ارزان قیمت به بازار کشورمان، رونق صادرات فرش‌های نفیس دستباف کشور روندی کاهشی را طی کرد.

در سال‌های اخیر کشورهایی چون هند، نپال و چین فرش‌هایی با گره‌های U شکل و با کیفیت نازل و قیمت پایین می‌بافند و کار سطحی ارائه می‌کنند، اما کشور چین با کپی برداری نقشه‌های فرش ایران، ​ آن‌ها را می‌بافد و در بازار‌های جهانی به فروش می‌رساند.

در ۶ ماهه نخست امسال صادرات فرش ایران به بازار‌های جهانی به ۲۰۰ میلیون دلار رسید و پیش بینی می‌شود تا پایان سال به ۳۴۰ میلیون دلار نیز برسد، این در حالی است که سهم کشور‌هایی رقیب از فروش فرش‌هایی با کپی برداری از طرح‌های منحصر به فرد کشورمان، با کیفیت و قیمتی پایین، چندین برابر مبلغ صادرات فرش کشورمان است.

هم اکنون کشور‌های اروپایی همچون رومانی به تازگی وارد این صنعت شده اند و در شرایط کنونی، اندیشیدن تمهیداتی برای رونق فروش بین المللی فرش‌های نفیس ایرانی و تابلو فرش‌ها بسیار با اهمیت است.

حسین جمالی تولید کننده فرش دستباف در چهار محال و بختیاری به خبرنگار ما می‌گوید: سال‌های بسیاری شرکتی فرش‌های دستباف را از ما خریداری و به خارج از کشور صادر می‌کرد، اما چند سالی است این شرکت، واسطه فروش فرش‌های ما به خارج از کشور نمی‌شود و ما نیز توان صادرات را نداریم.

جمالی می‌افزاید: در استان چهار محال و بختیاری ۳۰ نقشه فرش منحصر به فرد بافته می‌شود و برخی از این طرح‌ها خشت اصیل، ​ بی بی باف و گل فرنگ نام دارد.

تولید کننده فرش اصفهانی هم دراین باره می‌گوید: هم اکنون فروش داخلی داریم و این جوابگوی تولیدات بسیار فرش ایرانی برای داخل نیست و باید صادرات افزایش پیدا کند.

هم اکنون حدود ۱ میلیون و سیصد هزار نفر در کشورمان مشغول به فرش بافی هستند که با رونق صادرات این هنرصنعت افراد بیشتری به این کار مشغول می‌شوند.

با فرش بافی سیرجانی گفتگو می‌کنیم، وی می‌گوید: نوع پشم سیرجان مرینوس است، ​ پشمی که با آن قالی‌ها را می‌بافیم همان پشم اصل قالی‌های کرمان قدیم است.

وی می‌افزاید: این فرش‌ها هر قدر هم که پا بخورند و شسته شوند روز به روز رنگ آن‌ها بهتر می‌شود، زیرا بیشتر این فرش‌ها با رنگ‌های گیاهی بافته می‌شود.

فرش باف سیرجانی تصریح می‌کند: هم اکنون ۵۲ تیره ایل افشار در این منطقه گلیم سیرجان را می‌بافند، اما اگر صادرات این محصول رونق بیشتری پیدا کند افراد بیشتری می‌توانند فرش بافی را به عنوان شغل خود انتخاب کنند.

تولید کننده فرش بیجار هم دراین خصوص به خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما می‌گوید: فرش‌های این منطقه با رنگ‌های گیاهی و پشم‌های دستریس ساخته می‌شوند و ما تلاش می‌کنیم تا طرح‌های کهن را دوباره احیا کنیم.

وی می‌افزاید: قدمت این فرش‌ها به ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال می‌رسد که برخی از آن‌ها در موزه‌ها نگهداری می‌شود.

این تولید کننده یکی از مشکلاتی را که با آن مواجه هستند بازاریابی نشدن فرش می‌داند و می‌گوید: چند سالی است که فرش‌های چینی و هندی جایگزین فرش‌های ایرانی در بازار‌های جهانی شده اند، مسئولان کمک کنند تا بتوانیم دوباره بازار را به دست بیاوریم و به جایگاه قبل بازگردیم.

وی در پاسخ به این سئوال که هر بیننده‌ای فکر می‌کند قالی‌های بیجار قدیمی است می‌افزاید: خامه‌های قالی‌ها را به طور سنتی در کارگاه خودمان رنگ می‌کنیم و این مواد را کاملا با رنگ‌های گیاهی مثل روناس، اسپرک، پوست گردو و پوست انار رنگ می‌کنیم که البته این شیوه‌ای قدیمی است و به نظر هر بیننده این قالی‌ها قدیمی می‌آید.

فرش‌های دستباف و تابلو فرش‌های ایرانی سرشار از ابتکارات و ظرافت‌های هنری است.

این هنر صنعت ۳ هزار ساله کشورمان با رونق صادرات، فکر و هنر ایرانی را در نقاط مختلف جهان پراکنده می‌کنند و چرخ اقتصاد را بیش از پیش به حرکت در می‌آورند.

هم اکنون رتبه اول هنر قالی بافی نزد هنرمندان ایرانی است، اما صنعت آن به توجه بیشتر مسئولان نیاز دارد و فرش بافان کشورمان نیز با درانداختن طرحی نو و به روز رسانی نقشه‌ها می‌توانند باعث پویایی این هنر شوند.

گزارش از: فاطمه رهبر