بررسي تطبيقي کشت چاي در جهان(با نگاهي به وضعيت کشورهاي موفق)

چکیده مصاحبه پژوهشی:

• صنعت چاي به دليل کارکردهاي موثر در اقتصاد و اهميت آن در شاخص هاي اقتصادي و گستردگي مصرف آن در کشور، از اهميت فراواني برخوردار است.
• در سال 2016، قاره آسيا، با 3/ 4 ميليارد دلار،‌ يعني تقريبا 65.5 درصد کل صادرات جهان، بيشترين ميزان صادرات چاي جهان را به خود اختصاص داد.
• چین، بزرگترین تولید کننده چای در جهان، تولید بیش از 4/ 2 میلیون تن چای در سال 2016، 40 درصد از کل چای تولید شده در جهان را به خود اختصاص داده است.
• نکته مهم برندهاي موفق چاي در دنيا اين است که به جاي بالا بردن قيمت، با مطالعه، هزينه هاي توليد را پايين مي ­آورند و همواره مشتري­ هاي خود را حفظ مي ­کنند.

  پژوهش خبری صدا وسیما: صنعت چاي به دليل کارکردهاي موثر در اقتصاد و اهميت آن در شاخص هاي اقتصادي و گستردگي مصرف آن در کشور، از اهميت فراواني برخوردار است. متاسفانه در سال هاي اخير چاي­کاري در کشور با چالش ­هاي جدي روبه رو شده . در برنامه سوم توسعه ماده 29 قانون اجراي طرح اصلاح ساختاري چاي در معاونت اقتصادي وزارت امور اقتصاد و دارايي آغاز شد، اما همچنان چاي کاري در کشور وضع مناسبي ندارد. پژوهش خبری در مصاحبه ای با مهندس شکرگزار کارشناس پژوهشکده چاي و محمدصادق حسني، مدير اجرايي سنديکاي کارخانجات چاي شمال، وضع توليد و صادرات چاي در جهان و برخي دلايل موفقيت کشورهاي برتر اين حوزه مورد بررسی قرار داده است.

نگاه آماري به وضع توليد و صادرات چاي در جهان

در سال 2016، قاره آسيا، با4.3 ميليارد دلار،‌ يعني تقريبا 65.5 درصد کل صادرات جهان، بيشترين ميزان صادرات چاي جهان را به خود اختصاص داد. قاره آفريقا با بيش از 15 درصد و آمريکاي شمالي با 2.5 درصد در رتبه هاي بعدي قرار دارند.

 از سال 2012 تا کنون  برخي کشورها رشد بسيار سريعي در صادرات داشتند که بسيار قابل تامل است و نشان دهنده استفاده اين کشورها از اين فرصت جهاني است و برخي ديگر از کشورها با کاهش صادرات روبه رو بوده­ اند:

 ژاپن (به ترتیب٪69.1)، امارات متحده عربی (61.9٪)، ایالات متحده (46.9٪) و چین (42.5٪). ویتنام (53.7٪-)، کنیا (43.5٪-)، انگلستان (30٪-)، اندونزی (27.8٪-) و سریلانکا (% 10.8-). [1]   

چين، يک کشور موفق در توليد و صادرات

حدود ۸۰ میلیون نفر در چین در صنعت چای اشتغال دارند. گرچه کشاورزی برای بسیاری از مردم چین منبع مهمی برای درآمد است، اما سهم آن در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور، به طور قابل توجهی کمتر از خدمات و بخش صنعت است. با این حال، سهم بخش کشاورزی در چین در مقایسه با سایر کشورهای توسعه یافته نسبتا بالا است. تولید چای و تنباکو نیز بخش مهمی از کشاورزی در چین است.

  چین، با 40 درصد از کل چاي توليد شده در جهان و با بيش از 2،4 میلیون تن چای در سال 2016،بزرگترین تولید کننده چای در جهان است. همچنين لازم به ذکر است که بیش از 2 میلیارد نفر در جهان چاي مي نوشند.[3] 

اسرار موفقيت يک برند انگليسي(ليپتون) در بازار چين

جالب است با وجود توليدات فراوان چين در اين حوزه، يک برند انگليسي به نام "ليپتون" توانسته است بازار چين را رهبري کند و اولين نام تجاري در اين کشور شود. آن­ ها از سال 1992 وارد چين شدند، اما به سرعت بازار را در دست گرفتند.  با اينکه 70 هزار شرکت چاي در چين مشغول به کار هستند، اما يک برند انگليسي، بيشترين سهم را از بازار اين کشور گرفته است. برخي دلايل موفقيت اين نام تجاري در ذيل آورده شده است:

• عمليات پيشرفته از مزرعه تا فروشگاه

ليپتون صاحب يک کسب و کار پيچيده است. برعکس چين که اکثر توليدکنندگان چاي ترجيح مي­دهند در يک منطقه محدود کار کنند. آنها از تکنيک­هاي پيشرفته بازاريابي استفاده مي­کنند.

• سرمايه­ گذاري محلي در بازار هدف

ليپتون براي بدست آوردن بازار چين ( که خود بزرگترين صادرکننده چاي جهان است)، در اين کشور سرمايه­گذاري کرد و بيش از 2000 کارمند استخدام کرد و با توليد اين کالا در کشور هدف، هزينه­هاي خود را به شدت پايين آورد و يک برند ملي درست کرد.

• تبليغات

تبليغات از طريق فيلم ­هاي تلويزيوني، تلويزيون، مجلات و هر آنچه که بازار هدف با آن ارتباط دارد و آن را درک مي­کند.

ورود سريع و وسيع به تجارت الکترونيک، در بازار هدف و رهبري کردن، در فرصت­هاي جديد، از ديگر اقدامات ليپتون در چين بود.

 توجه به ذائقه مشتري

زماني که ليپتون ميخواست وارد بازار چين شود، متوجه شد 90 درصد چاي مصرفي آن­ها، چاي سبز است. بنابراين توليد چاي سبز را راه­اندازي کرد و نياز مصرف­کنندگان را برآورده ساخت.[4]

اندونزي، دومين صادرکننده چاي جهان

جدول زير، مقايسه آمار سال­هاي  2008 تا 2015 است. اندونزي در سال 2016 دومين صادر کننده بزرگ جهان شد.

 تقريبا نيمي از توليدات چاي کشور اندونزي، ‌صادر مي­شود. بازارهاي اصلي صادرات اين کشور، روسيه، بريتانيا و پاکستان است. صاحبان شرکت هاي کوچک؛ با کيفيت و قيمت پايين تر و داشتن تکنولوژي قديمي و روش­هاي ضعيف کشاورزي،‌ تنها در بازار داخلي فعاليت مي­کنند.

در سال 2014 اندونزیایی ­ها به طور متوسط ​​به میزان 0.32 کیلوگرم چای به ازای هر نفر در سال مصرف کردند ( میانگین جهان در سال 2014 به میزان 0.57 کیلوگرم بود، در حالی که ترکیه 7.54 کیلوگرم مصرف کرد).

يک نکته مهم در صنعت چاي اندونزي صادرات فله­اي است که عملکرد اين کشور را ، کاهش داده است. کاهش رقابت اين کشور در بازارهاي بين­المللي به دليل کمبود توسعه صنايع چاي در سال­هاي قبل به چشم مي­خورد، اما وزارت کشاورزي اندونزي در سال 2014 بودجه احياي کاشت چاي در جهت افزايش توليد، را دو برابر کرد و در سال 2016 دومين صادرکننده بزرگ جهان شد.[5]

پژوهش خبری// تینا صالحی

----------------------------

[1] اين مصاحبه در هفته اول بهمن  1396 انجام شده است.

[2]- دنيل ورکمن، کارشناس اقتصادي، ترجمه سايت کانادايي worldstopexports 

     http://www.worldstopexports.com/tea-exports-by-country

[3]- هان چانگفو، وزیر کشاورزی چين، 2017-05-18، ترجمه از سايت چيني xinhuanet

http://www.xinhuanet.com/english/2017-05/18/c_136295789.htm

[4]- ترجمه از سايت چيني leveragechina.com

[5]- ترجمه از سايت اندونزيايي، www.indonesia-investments.com