مجموعه زندیه شیراز میزبان گردشگران نوروزی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز فارس، مجموعه زندیه شیراز شامل مسجد، بازار، حمام و آب انبار است که این بناها در محله درب شاهزاده شیراز واقع شده‌اند.

مجموعه ارگ کریمخان، قصر سلطنتی و اندرونی کریم خان زند حاکم شیراز بوده که در سال ۱۱۸۰ ه. ق. به دستور وی ساخته شده است.
کریم خان زند برای ساختن قصر خود ماهرترین سنگ تراشان، معماران و هنرمندان آن عصر را به شیراز دعوت کرد و بهترین نوع مصالح را از شهر‌ها و کشور‌های مختلف خریداری نمود و در اختیار کارگران قرار داد.
درساختن ارگ، معماری نظامی و معماری مسکونی هر دو با هم به کار رفته، زیرا ارگ، خانه پادشاه بوده و باید از ضریب امنیتی بالایی برخوردار می‌بود.
دیواره‌های بیرونی ارگ همانند دیوار‌های یک قلعه نظامی، بسیار مرتفع با ارتفاع حدود ۱۵ متر به صورت مخروط ناقص بالا رفته و ضخامت آن‌ها در پایین به حدود سه متر و در بالا به کمی کمتر از سه متر می‌رسد.
ضلع شرقی ارگ، دیوار بلندی است که درب ورودی در وسط آن قرار دارد، بر بالای سر در ورودی، صحنه‌ای از جنگ رستم و دیو سفید به وسیله کاشی‌های هفت رنگ لعابدار تصویر شده است.
شالوده و دیوار‌های ارگ از سنگ ساخته شده و بقیه بنا از خشت پخته، تزیینات داخلی، قاب ها، ازاره‌هایی از سنگ مرمر یزد، تبریز و آیینه‌های بزرگی از روسیه، ترکیه عثمانی و اروپا است.

نقاشی قسمت‌های بالا و سقف اتاق‌های ارگ با آب طلا، لاجورد و رنگ‌های گیاهی و معدنی، رنگ آمیزی شده اند.
مجموعه بازار وکیل مربوط به دوره زند است، این اثر در تاریخ ۱۷ تیر ۱۳۵۱ با شمارهٔ ثبت ۹۲۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بازار وکیل شهر شیراز یکی از مشهورترین بازار‌های سنتی و تاریخی و مرتفع‌ترین بازار ایران است که به فرمان کریم خان زند (۱۱۷۲ - ۱۱۹۳ ه. ق) ساخته شده و اکنون در مرکز شهر شیراز قرار گرفته است.
بازار طویل و خوش طرح وکیل، به عنوان بهترین آثار کریم خان زند که هنوز سالم و پابرجا ست با بهره گیری نمادین از بازار قدیمی لار (از آثار زمان شاه عباس کبیر) ساخته شده است.
در شمال شرقی بازار، چند کاروانسرای قدیمی به نام‌های روغنی، گمرک و احمدی ساخته شده که در ورودی آن‌ها در درون بازار است، هر یک از این کاروانسرا‌ها دارای چندین حجره می‌باشند.
حمام وکیل در دوره زندیه توسط کریم خان زند ساخته شد، این حمام در مرکز شهر شیراز و نزدیک بازار وکیل و مسجد وکیل قرار دارد.
این بنا با شماره ۹۱۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام وکیل از پیشرفته‌ترین اصول معماری زمان خود برخوردار بوده، ورودی حمام کوچک است و با شیبی ملایم به هشتی ورودی که پایین‌تر از سطح زمین قرار دارد، می‌رسد.
ورودی به رختکن، زاویه دار ساخته شده و تا از ورود سرما به داخل و خروج گرما به خارج از حمام جلوگیری کند.
سربینه حمام یک هشت ضلعی منظم است که هشت ستون یک پارچه سنگی در وسط سقفی گنبدی قرار گرفته، گرم خانه با سنگ فرش پوشیده شده، در زیر این سنگ فرش دالان‌های کم عرض و باریکی ساخته شده که هوای گرم و بخار آب در آن جریان داشته تا کف حمام زودتر گرم شود.
در زیر گنبد حمام نقوش آهک بری زیبایی است که داستان‌های آن‌ها از مذهب، سنت، علائق و رویا‌های مردم این دیار سرچشمه می‌گیرد.
مسجد وکیل شیراز در مجموعه بنا‌های زندیه، در کنار بازار و حمام وکیل در مرکز شهر قرار دارد، این بنا یکی از بنا‌های زیبا و بسیار مستحکم دوره زندیه است که از لحاظ هنری و معماری دارای اهمیت زیادی است.
این مسجد به دستور کریم خان زند ساخته شده، دارای طرح دو ایوانی، دو شبستان جنوبی و شرقی است که شبستان جنوبی با ۴۸ ستون سنگی یکپارچه و مارپیچ از شاخصه‌های معماری ایرانی است.
مساحت این شبستان در حدود پنجهزار متر مربع است، منبر چهارده پله یکپارچه از سنگ مرمر از زیبائی‌های قسمت شبستان است.
در سمت شمال مسجد طاق بلند و مهمی ساخته شده که به طاق مروارید معروف است، دور این طاق با قلم درشت و خط ثلث عالی یکی از سوره‌های قرآن به صورت هلالی نوشته شده است.
این مسجد بر اساس بافت معماری سنتی، در یک مجموعه اجتماعی قرار گرفته و هماهنگی زیبایی را در پیوند دین و دنیا، بوجود آورده است.
کاخ قلعه کریمخان در نوروز پذیرای هنرمندان صنایع دستی فارس است که گوشه‌ای از فرهنگ بومی استان را به نمایش می‌گذارد.
مجموعه زندیه دارای جاذبه‌های مختلفی است، بازار وکیل به عنوان مرتفع‌ترین بازار در کشور، معماری عظیم هفت ساله ارگ کریمخانی و مقبره کریمخان زند در موزه پارس از مهم‌ترین شاخصه‌های این آثار هستند.