ضرورت حمایت از کالای ایرانی

چکیده نشست پژوهشی:

• پشتیبانی از تولید ملی به‌ منزله حمایت از اشتغال، کار و سرمایه ملی و کارگر ایرانی است و حمایت از کالای ایرانی در جامعه تولید محور تحقق می‌یابد.
• کالایی، کالای تولید داخل نام دارد که ساخت تولید داخل باشد و بارکد اول آن 626 باشد.
• باید دیدگاهمان را از سود به سمت ارزش ببریم و عادت سود بانکی را به سمت عادت تولید تغییر دهیم.

پژوهش خبری صدا وسیما: حمایت از کالای ایرانی یکی از محورهای مهم اقتصاد مقاومتی و شعارسال محسوب مي شود. که بر این اساس تمام آحاد جامعه اعم از مسئولان، تولیدکنندگان، کارگران و مردم به عنوان مصرف­ کنندگان در قبال تحقق شعار امسال مسئولند. پشتیبانی از تولید ملی به‌ منزله حمایت از اشتغال، کار و سرمایه ملی و کارگر ایرانی است و حمایت از کالای ایرانی، در جامعه تولید محور تحقق می‌یابد.

به همین سبب، تلاش کردیم با توجه به شعار سال مبنی بر «تولید ملی و حمایت از کالای ایرانی» در نشستی با عنوان حمایت از کالای ایرانی و معرفی ظرفیت­ های تولید کالای داخلی، با آقایان؛ حسنی، مشاور وزیر و دبیر کمیته حمایت از کالای ایرانی وزرات صنعت، معدن و تجارت و انوش رحام، دبیر شورای اطلاع رسانی وزرات صنعت، معدن و تجارت در 11 اردیبهشت برگزار کنیم تا دقیق­ تر به بررسی این مسئله بپردازیم.

تعریف کالای ایرانی

برای تعریف کالای ایرانی اختلاف نظر وجود دارد؛ عده­ای معتقدند کالایی، کالای ایرانی اطلاق می­ شود که عموماً کارگر، منابع و مواد اولیه ایرانی داشته باشد؛ یعنی ارکان تولید در آن اتفاق افتاده باشد. در کشورهایی که می­ خواهند جهش در صنایع تولیدی ایجاد کنند، یکی از راه­ های ایجاد جهش همین راه یا تولید 50-50 است. به همین دلیل هم باید گفت که هیچ کشور در حال توسعه­ ای در جهان امروز نمی­ تواند یافت که همه چیز را خودش تولید کند.

در دنیای امروز، زنجیره ­ای به نام زنجیره جهانی تولید وجود دارد که مفاهیم کالای تولید ملی را تغییر داده است، یعنی در گذشته اصطلاحاً پتانسیل و نیروی کار، تولید ملی را ایجاد می­ کرد، اما امروزه ارزش افزوده و دانش تولید ملی را ایجاد می­ کند.

باید اذعان داشت که اطلاعات در حال تبدیل شدن به کالا است و برخی کالاهایی که ارزش افزوده بسیار بالایی در اقتصاد ملی دارند، اصلا کالا نیستند و محصول خدمات محسوب می­شوند.

پس در بحث کالای تولید داخل بسیار اختلاف نظر وجود دارد، اما آنچه مورد تاکید رهبر معظم انقلاب در سال 97 است؛ این است که به دلیل اینکه برخی صنایع خارجی از شرایط اقتصاد کشور بهره ­برداری کردند و از طریق کارگر ارزان­تر با هزینه­ های ارزان­تر؛ کالاهایی که ساخت ایران نیست و صادر هم نمی­ شود و اساساً واردات است، با چند عمل ساده مثل وصل کردن، چسب کردن، پیاده کردن و... در داخل کشور واردات انجام دادند که همچنان از آن محل ما وابسته هستیم و نام آن را تولید داخلی گذاشتند که متاسفانه انواع و اقسام تندیس­ ها، همایش­ ها و تقدیرها از آنها به عمل می­ آید و تنها باعث ایجاد اشتغال نسبی گردید.

اما آن چیزی که ما از آن به عنوان تولید یاد می ­کنیم، تولیدی است که کارگر ایرانی آن را تولید کرده است. در بخش مواد اولیه در همه جای دنیا وابستگی وجود دارد، در هیچ کجای دنیا مواد اولیه را خودشان تولید نمی­ کنند؛ اما شاخص ­های نسبی تولید با توجه به اینکه سیاست­گذار آن؛ وزارت صنعت، معدن و تجارت است، در سند راهبردی وزارت صنعت تبیین و مشخص شده که به چه کالاهایی کالای تولید ملی اطلاق می ­شود که یک گستره بسیار بالایی را در حوزه تولید صنعت، خدمات بازرگانی و حتی حوزه ترانزیت دارد و اینها هم شاخص ­هایش بر اساس گروه ­های کالایی، کالاهای بادوام، کالاهای مصرفی، کالاهای واسطه ­ای طبقه بندی شده است. به زبان ساده کالاهایی، کالاهای تولید داخل نام دارد که ساخت تولید داخل باشد و بارکد اول آن 626 باشد.

 باور غلط افکار عمومی مبنی بر کیفیت بالای کالاهای وارداتی

در کشور ما باوری بوجود آمده که کالایی که وارد کشور می­ شود، کالای با کیفیت ­تر از کالای تولید داخل است. این باور از دهه 30 و 40 در اذهان افکار عمومی جامعه شکل گرفت؛ یعنی زمانی که ایران به سمت صنعتی شدن قدم گذاشت که هر کالایی که از جهان غرب وارد کشور می­شود؛ خاص، با کیفیت و هم تمدن کالایی با خود به همراه دارد. متاسفانه مسئولین امر در آن دوره هم تلاش نکردند که این باور را تغییر دهند. کم­کم این باور به مراتب بعد از پیروزی انقلاب تغییر کرد و به این سمت سوق داده شد که ما هم می­توانیم تولید داخل داشته باشیم. به عنوان مثال الان همه بر این باور هستیم که کشور ما قدرت موشکی منطقه را دارد. همچنین برخی کالاهای خوراکی هم منشاء ملی دارند مثل سس گوجه فرنگی خرسی که همه علاقمند به آن هستیم.

متاسفانه مردم ما به برخی کالاهای وارداتی، گرايش ويژه اي دارند و تا زمانی این روندها در کشور ما اتفاق نیافتد، واردات ما شکل می­گیرد. به عنوان مثال با خرید تخم مرغی شانسی برای کودکان خود که اغلب هم در طول سال چندین بار رخ می ­دهد، تولید داخلی را نابود می­ کنیم. به همین سبب باید این باور را از همان سطوح فکری 2 الی 3 سال در فرزندان خود فراهم کنیم که تنها از تولید کالای داخل استفاده کنند و به جای خرید تخم مرغ شانسی که هم باور غلط شانس و اقبال را در اذهان فرزندان فراهم می ­کند و هم تشویق به خرید کالای وارداتی می­ کند را از بین ببریم.

آنوش رحام، دبیر شورای اطلاع رسانی وزرات صنعت، معدن و تجارت: 

 قرار است وزارت صنعت، معدن و تجارت درجهت شعار سال "حمایت از كالاي ايراني"  لیست کالای ها اولویت دار را در يك نشست خبري ، در ماه آینده اعلام نماید.

زنجیره تولید جهانی

در حال حاضر نباید یک ایرانی وجود داشته باشد که 700 نوع محصول تولید کند به نام  made in iran که از آن تعریف یا تجمید شود، بلکه ایران باید به زنجیره تولید جهانی بپیوندد.

در دنیا زنجیره ­ای وجود دارد که هر کشوری در آن نقشی ایفا می­ کند؛ به عنوان مثال 20 سال گذشته ترکیه پذیرفت که من برند خودرو ندارم، اما توانایی ساخت معتبرترين قطعات خودروهای دنیا را دارم. باید گفت که در حال حاضر معتبرترین قطعات خوردوهای دنیا در ترکیه، کره و برزیل توليد مي شود.. آمارها نشان می­ دهد که 70 درصد قطعات خودروهای معتبر کشورهای دنیا از جمله بنز آلمان، رویز رویز انگلستان و خودروهای آمریکایی در این کشورها انجام می­شود و تنها  30 درصد آنها متعلق به چین است. پس ایران هم باید چنین عمل کند و به سمت زنجیره ارزش و تولید  حرکت کند.

بخش دیگر موضوع این است که مردم ما سودنگر شده ­اند. در این روزها شما چند بار در تلگرام مشاهده کردید که با تلگرام سودآوری کن؟ چرا چنین شده ­ایم؟ چون عادت بانکی؛ تولید ما را از بین برده است. در ژاپن فرزندان عادت تولید دارند. یعنی عادت به خلق تولید کرده ­اند. اما متاسفانه ما ایرانی­ ها با وجود شیعه بودن و اعتقاد و باور خلق تولید؛ جزء تنبل­ترین مردم دنیا قرار گرفته­ایم.

بنابراین باید دیدگاهمان را از سود به سمت ارزش ببریم و عادت سود بانکی را به سمت عادت تولید تغییر دهیم. مثلا پراید سود دارد، اما ارزش افزوده ندارد. متاسفانه شبکه بانکی کشور ما تولید را نابود کرده است. 

محدوديت در تجارت فسادآور است

واقعیت تجارت این است که هر چه تجارت محدود شود، قابلیت فساد و قاچاق بالا می ­رود. مرز، محل کنترل قاچاق نیست. هیچ جای دنیا مرز کنترل نمی­ شود، بلکه شبکه توزیع کنترل می­شود. ما 48 میلیارد دلار واردات داریم که از این میزان 32 میلیارد دلار مواد اولیه و کالاهای غیرمصرفی است. کلاً 10 میلیارد دلار کالاهای مصرفی داریم. کل واردات خودرو که هر روز برای آن خبررسانی می­ کنیم 5 درصد کل تولید داخل است. پس باید برای کنترل و راه حل فکر دیگر کنیم.

کلام آخر

از آنجایی که دغدغه اصلی این روزهای سیاست‌گذاران و قانون‌گذاران کشور، حمایت از تولید ملی است؛ بنابراین به نظر می ­رسد که در این راستا باید پیگیری و اجرای سیاست­های اصولی و کارآمد، آن چنان که باید و شاید به توانمندی بخش تولید در کشور منجر شود؛ انجام گیرد. هر چند این روزها بحث حمایت از تولید ملی با بحث حمایت از خرید کالای ایرانی گره خورده است و سیاست­گذاران هم تلاش دارند با ایجاد یک فضای همدلی شرایط را برای خرید کالای ایرانی فراهم کنند، اما این موضوع باید دقیق­تر و جامع­تر از گذشته از سوی دولت و همچنین نهادها و ارگان ­ها به خصوص رسانه ملی پیگیری شود.

چرا که تولید ملی مقدمه ­ای خواهد بود بر اشتغال­زایی و کارآفرینی و افزایش بهره ­وری در تمامی عرصه ­ها و همچنین باعث بهبود وضعیت اجتماعی، زندگی مردم و و همچنین کاهش نرخ تورم و اثرات مثبت در اقتصاد که منجر به رشد و ترقی کشورمان خواهد شد.

پژوهش خبری // زهره دانشمندی