بهره برداری از پسماند صنایع تبدیلی؛ هم افزایی سرمایه ی ملی

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، مرکز خراسان رضوی، تولید محصولات زراعی و باغی که امنیت غذایی در جامعه را به دنبال دارد باید سالم، عاری از هرگونه آلوده کننده و دارای انواع عناصر ضروری و ویتامینها باشد.

خراسان رضوی با یک میلیون و 200 هزار هکتار کشتزار سالانه بیش از 6 میلیون تن انواع محصولات کشاورزی تولید می کند و این میزان، بیش از 10 درصد تولیدات زراعی، باغی و دامی کشور را شامل می شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی می گوید: تولید محصولات کشاورزی خراسان رضوی به ارزش ناخالص اقتصادی 95 هزارو 730 میلیارد ریال جایگاهی تاثیر گذار در اقتصاد ایران دارد؛ از این رو توجه به غنی بودن خاک زمینهای کشاورزی این استان در سطح ملی، که بخشی از نیاز کشور را تامین می کند ضروری است.

مجتبی مزروعی می افزاید: از مهمترین اصول در تولید محصولات سالم و دارای انواع عناصر ضروری، این است که گیاهان بتوانند مواد لازم را از خاک جذب کنند اما با توجه به این که خاکهای مناطق مختلف به علت عواملی جون برداشت زیاد ، پی اچ خاک و شرایط آبیاری و فیزیولوژیکی حاوی همه عناصر مفید نیست باید بعضی از این عناصر با خاک اصلاح شده در اختیار گیاهان قرار گیرد.

وی می گوید: استفاده از کودهای شیمیایی هم با مشکلاتی چون مصرف بی رویه( به علت داشتن یارانه) و یا قطع مصرف آن (به علت گران شدن)روبرو بوده است به گونه ای که هم اکنون در زمینهای کشاورزی کمتر از 50 درصد استاندارد جهانی کود مصرف می شود که همین کاهش مصرف، نه فقط بر راندمان تولید و بهره وری موثر بوده، بلکه موجب شده است کشاورزان به مصرف کودهای آلی(به ویژه کودهای دامی ) روی آورند که اگر این کودها خوب تجزیه نشود، خود منشاء آلودگی در مزارع و باغهااست.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی می گوید: خراسان رضوی با دارا بودن ظرفیتهای خوبی چون پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد در سرخس که تولید گوگرد آن با خلوص بیش از 99 درصد در خاور میانه بی نظیر است، همچنین کارخانه تولیدکمپوست و کودهای آلی، تصفیه خانه های خین عرب و پرکند آباد، می تواند در زمینه اصلاح و غنی سازی خاک و تامین مواد ضروری و مورد نیاز گیاهان گامهای مثبت حتی در سطح ملی بردارد.

امروزه با توسعه شهرنشینی و تولید حجم زیادی از زباله های شهری که حاوی 60 درصد مواد آلی است واز طرفی بیشتر زمینهای کشاورزی فقر مواد آلی دارد، بازیافت زباله ها به صورت کمپوست واستفاده از آن بعنوان افزودنی آلی به خاک مطرح بوده و دارای ارزش زیست محیطی است.

بر اساس تحقیقات در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، این ضایعات دارای ترکیبات آلی وسرشار از عناصر غذایی است و کاربرد آن در خاک، موجب می شود خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک بهبود یابد.

مدیر سازمان پسماند شهرداری مشهد می گوید: درکارخانه کمپوست مشهد که در سال 1375 به بهره برداری رسیده و تاکنون با انجام فعالیتهای بهینه سازی و طرحهای پژوهشی، در حال ارتقاء کیفیت است، با پسماند زباله ها، مواد آلی بازیافت و به کود کمپوست تبدیل و در کنار آن " گوگرد گرانوله"، تولید می شود.

ابوالفضل کریمیان می افزاید: روزانه در این کارخانه 650 تن پسماند پذیرش و از این میزان 60 تن کمپوست تولید می شود که با همکاری جهاد کشاورزی و آزمایشهای مختلف بر این مواد،سعی شده است کود حاصل شرایط بهتری داشته باشد.

بر اساس تحقیقات کشاورزی، کود گرانوله دارای 85 درصد گوگرد است که موجب کاهش موضعی پی اچ خاک های آهکی، تامین سولفات مورد نیاز گیاهان، کنترل برخی از عوامل بیماری زا قارچی نظیر سفیدک و اصلاح خاکهای شور و قلیایی می شود.

براساس تحقیقات دانشگاه فردوسی مشهد، همچنین بکارگیری فرآورده های فاضلاب و استفاده از لجن آن نیز برای خاک موثراست و موجب افزایش قطر خاکدانه، افزایش هدایت الکتریکی، افزایش کربن آلی و کاهش pHخاک می شود.

حسین سخدری قائم مقام شرکت آب و فاضلاب می گوید: هم اکنون در شبانه روز با تصفیه 163 هزار متر مکعب فاضلاب شهری در دو مجموعه خین عرب و پرکند آباد ، حدود 80 تن لجنِ 25 درصد تولید می شود که در چشم انداز 1420با تصفیه 800 هزار متر مکعب فاضلاب ، 5 برابر وضع موجود یعنی 200 تن لجن در روز تولید می شود.

یکی از عناصرموثر در غنی ساری خاک و تامین نیاز گیاه نیز، گوگرد است که به مقدار فراوان در گیاه به ویژه برگها وجود دارد و مهمترین عمل آن شرکت در سنتز پروتئین گیاه است.

همچنین مصرف گوگرد، باعث پایین آوردن PH خاک و اصلاح خاک قلیائی می شود.

مدیر عامل پالایشگاه شهید هاشمی نژاد در خصوص تولید این عنصر می گوید: این مجموعه که همچنان گاز 6 استان کشور را تولید می کند، توان تولید روزانه 2 هزارو 400 تن گوگردبا خلوص 99.99 درصد را دارد که در خاورمیانه بی نظیر است و در بازار بین المللی برند محسوب می شود.

سید مجید منبتی می افزاید: این پالایشگاه همچنین ظرفیت تولید روزانه 600 تن گوگرد بنتونیتی را دارد که با 25 درصد قیمت جهانی عرضه می شود.

وی می گوید: گوگرد بنتونیتی در خاک متلاشی می شود و نه فقط می تواند به عنوان تامین کننده نیاز گیاه به گوگرد بلکه به عنوان اصلاح کننده خاک های قلیایی مصرف شود.

مدیر عامل پالایشگاه شهید هاشمی نژاد آمادگی این مجموعه را برای همکاری با جهاد کشاورزی و تولید محصولات کیفی اعلام کرد.

خانم دکتر پرورش کارشناس سازمان زمین شناسی خراسان رضوی می گوید: براساس سند زمین شناسی کشاورزی و اهمیت مطالعات در زمینه " پسماندهای صنایع تبدیلی مواد معدنی " کارگروهی تشکیل و مطالعاتی هم در این زمینه و هم درباره کاربرد مواد معدنی غیر فلزی چون بنتونبت و گوگرد در کشاورزی انجام شده است .

آقای کشاورز مسئول بخش تحقیقات خاک وآب مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی هم از اجرای طرح تحقیقاتی ملی در زمینه استفاده از کمپوست زباله شهری با همکاری سازمان مپ خبرداده و افزوده است : این طرح در بیش از 5 استان کشور در حال اجراست.

وی می گوید: تامین غذای مناسب،سالم و کافی در رشد و توسعه جامعه نقش موثر، و امنیت مواد غذایی در کشور در دیدگاه اقتصاد مقاومتی جایگاه خاصی دارد؛از این رو استفاده از فناوری های نوین کشاورزی، سبب کاهش هزینه ها، کاهش ضایعات و افزایش بهره وری می شود.

در نگاه ملی با بهره برداری از قدرت تولیدی مجموعه های ارزشمندصنایع تبدیلی در خراسان رضوی ، همچنین استفاده از توان علمی بخش تحقیقات خاک و آب و سازمان زمین شناسی و بهره گیری از توان شرکت خدمات حمایتی کشاورزی می توان موجب هم افزایی سرمایه های ملی و همچنین کمک قابل توجه به کشاورزان شد که برای تامین مواد مورد نیاز در بحث تغذیه گیاهی با مشکلاتی مواجه هستند.

.....................................................................................................

پی اچ: عیاری است برای نشان دادن غلظت یون هیدروژن در محلول که از 1 تا 14درجه بندی می شود .

در صورتی که PH محلولی بین اعداد 1 تا 7 باشد محلول دارای خاصیت اسیدی و اگر بین اعداد 7 تا 14باشد محلول دارای خاصیت بازی است ودر صورتی که این عدد برابر 7 باشد محلول را خنثی می نامند .

خاک باید دارای PH مناسب باشد . هر گیاهی یک محدوده PH خاص و مناسبی را تحمل می کند که اگر PH خاک کم یا زیاد باشد رشد و نمو گیاه را دچار مشکل و حلالیت عناصر غذایی ضروری برای گیاه کاهش پیدا می کند.