عقبه سد کرخه، ظرفیتی ناشناخته در آبدانان

 به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز ایلام؛ سال ها انتظار کشیدند تا با آبگیری سد کرخه زمین هایشان سیراب شود اما کرخه آبگیری شد و سال هاست که زمین های کشاورزی عقبه سد کرخه در بخش کلات مورموری آبدانان تشنه آبی هستند که از کنارشان می گذرد.سال ها انتظار کشیده بودند تا مستعدترین زمین های کشاورزی جان بگیرند و به کمک توسعه منطقه بیایند اما این انتظار هنوز در هاله ای از مشکلات به سرانجام مطلوب نرسیده است. 

با آبگیری سد کرخه استان خوزستان در سال 78 امیدها برای رونق کشاورزی در دورترین مناطق مسکونی و کشاورزی آبدانان در جنوب استان ایلام زنده شد اما این امید سال هاست چشم انتظار همتی است تا شاید پسوند محرومیت از این دیار را بردارد. کشاورزانی که سال ها منتظر آبگیری سد کرخه بودند تا پس از آن طبق مصوبه و هدف گذاری وزارت نیرو، کشاورزی در بخش گرمسیری کلات مورموری آبدانان نیز متحول شود اما از آن انتظار سال ها می گذرد و زمین های کشاورزی عقبه سد کرخه همچنان تشنه آبی هستند که از کنارشان می گذرند. 

سد کرخه با سرچشمه گرفتن از رودخانه های" زال" در خوزستان" کشکان" در لرستان و "سیمره " و "سیاه گاو" در استان ایلام با 20 هزار هکتار وسعت و ظرفیت 7 میلیارد و 300 میلیون مترمکعب بزرگترین سد خاکی خاورمیانه به شمار می رود که 60 کیلومتر از عقبه آن در شهرستان آبدانان وجود دارد.

زمین های تشنه در کنار آب "چم شالان"

آذر تاجمیر یکی از کشاورزان بخش کلات مورموری می گوید: قرار بود با آبگیری سد کرخه در خوزستان، اجازه برداشت آب به کشاورزان منطقه کلات مورموری داده شود تا زمین های دیم را به آبی تبدیل کنند.بگفته وی حدود دو دهه از آبگیری سد کرخه می گذرد اما با وجود اینکه رودخانه "چم شالان" یا عقبه سد کرخه از کنار زمین های کشاورزی ما می گذرد، زمین های کشاورزی دیم باقی مانده اند.

رضا قربانی دیگر کشاورز این منطقه می گوید: اگر منابع آبی وجود داشته باشد، با آبی کردن زمین های کشاورزی در دو طرف رودخانه چم شالان یا عقبه سد کرخه، تولید محصولات زراعی در این منطقه حداقل سه برابر می شود.

تبدیل 15 هزار هکتار اراضی دیم به آبی

رئیس جهاد کشاورزی آبدانان با بیان اینکه از 40 هزار هکتار اراضی تحت کشت در آبدانان حدود 30 هزار هکتار آن بصورت دیم می باشد، گفت: 29 هزار و 500 هکتار از اراضی شهرستان بصورت دیم برای محصوصلات زراعی استفاده می شود.
عباس پیری با اشاره به اینکه اراضی کشاورزی بخش کلات مورموری از مستعدترین اراضی کشاورزی در استان ایلام می باشد، افزود: در صورتی که کشاورزان آبدانانی بتوانند از آب عقبه سد کرخه که 60 کیلومتر آن در حوزه شهرستان قرار دارد برداشت کنند در حدود ۱۵ هزار هکتار از اراضی کشاورزی و ملی قابلیت آبی شدن خواهند داشت.

اشتغالزایی یک هزار خانوار آبدانانی با برداشت آب از عقبه کرخه

فرماندار آبدانان با اشاره به اینکه عقبه سد کرخه فرصت مناسبی برای توسعه بخش کشاورزی و اشتغال پایدار فراهم خواهد کرد، می گوید: برداشت آب از عقبه سد کرخه با توجه به مصوباتی که از قبل وجود داشته، هدف گذاری شده ولی متأسفانه به دلیل عدم موافقت وزارت نیرو با تخصیص فعلا این امر محقق نشده است. 
مجید عسگری افزود: اگر مجوز برداشت آب از عقبه سد کرخه از سوی وزارت نیرو داده شود برای بیش از یک هزار و 100 خانوار بخش کلات مورموری در حوزه کشاورزی و گردشگری اشتغالزایی می شود.
پور احمد سرپرست شرکت آب منطقه ای ایلام گفت: در شهرستان آبدانان مطالعه سد کرخه تکمیل شده، فاز یک موصب شده اما برای اجرایی کردن این طرح بایستی مجوز تخصیص آب از طریق وزارت نیرو را بگیریم.

صنعت گردشگری و آبزی پروری در عقبه کرخه نیازمند توجه

عقبه سد کرخه با توجه به چشم انداز زیبای آن می تواند از نظر صنعت گردشگری هم مورد توجه باشد .مجید اولاد رئیس میراث فرهنگی آبدانان نیز در این باره گفت: اگر چنانچه سرمایه گذارآن  بخش خصوصی رغبت داشته باشند تا در این عقبه سد کرخه در حوزه گردشگری کار کنند و سایت گردشگری ایجاد کنند، میراث فرهنگی نیز همکاری لازم را خواهد داشت و مجوزهای قانونی به سرمایه گذاران بخش خصوصی می دهد.
اما علاوه بر صنعت گردشگری در عقبه سد کرخه در آبدانان، توجه به آبزی پروری نیز می تواند چشم انداز خوبی برای منطقه داشته باشد بطوریکه احمد ایمانی رییس اداره حفاظت از محیط زیست آبدانان در این باره می گوید: سد کرخه زیستگاه ‏مناسبی برای پرندگان آبزی و کنار آبزی و حیات وحش بومی در آبدانان می باشد که علاوه بر پرندگان و حیات وحش بومی، هرساله پذیرای بسیاری از پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی است.

سلیمانی مدیر شیلات استان نیز با اشاره به ظرفیت مناسب عقبه سد کرخه در آبدانان برای پرورش ماهی و طرح های ماهی در قفس، گفت: در صورت تأمین اعتبار و صدور مجوز و احداث تأسیسات زیربنایی، ظرفیت تولید سالانه بیش از یک هزار و 500 تن انواع آبزیان به ارزش اقتصادی 50 میلیارد ریال در سال را می باشد.

پیگیر حق برداشت آب از عقبه سد کرخه برای کشاورزان آبدانانی هستیم

احمد کرمی معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار ایلام با اشاره به اینکه از 580 مترمکعب سهم حجم برداشت آب از سد کرخه در استان ایلام، تنها 300 متر مکعب آب برای اراضی کشاورزی دشت عباس دهلران برداشت می شود گفت: حدود 280 متر مکعب از حق سهم برداشت آب از سد کرخه در استان ایلام تاکنون استفاده نشده و کشاورزان آبدانان از این حق محروم بوده اند که با هماهنگی استاندار ایلام با مسئولان کشوری پیگیر حق برداشت آب از عقبه سد کرخه برای کشاورزان آبدانانی هستیم تا کشاورزی بخش کلات مورموری از دیم به آبی تبدیل شود و در صنعت گردشگری هم سرمایه گذار با رغبت بیشتری پای کار بیاید.
استفاده بهینه از ظرفیت ها می تواند توسعه پایدار را به دنبال داشته باشد و عقبه سد کرخه ظرفیتی است که استفاده از آن می تواند شهرستان آبدانان را به یک قطب تولیدی اقتصادی در حوزه های کشاورزی آبی، پرورش آبزیان و صنعت گردشگری تبدیل کند اما برای دست یافتن به این مهم، اولین کار تخصیص و اجازه برداشت آب و فعالیت های اقتصادی در حوزه عقبه سد کرخه در آبدانان می باشد.

***وحید حاجیان