سارهای صورتی یا سمپاشی برای نسل کشی ؟

جهاد کشاورزی هنوز نتوانسته روشی مناسب و بدون دردسر برای مبارزه با ملخ مراکشی ، آفت سخت جانی که بیش از 9 دهه است با آمدن بهار ، در دل مراتع شمال گلستان جا خوش می کند اجرا کند تا این حشره موذی شاید بهار که می شود راه آمدن به گلستان راه گم کند و بلای جان مزارع نشود.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای گلستان 92 سال پیش که پای ملخ مراکشی به مراتع گلستان باز شد کسی فکر نمی کرد این آفت زیرک ، شمال گلستان را برای بهار و تابستان گذرانی انتخاب کند و با جا خوش کردن در دل مراتع گلستان آفت جدی محصولات این منطقه به ویژه گندمزارها شود.

سال 1305 ؛ از همان روزهای نخست حضور این حشره در گلستان بود که مبارزه ها برای از بین بردن نسل ملخ مشهور به مراکشی و یا راه گم کردن این مهمان های خطرناک در گلستان آغاز شد اما هنوز شیوه ای بدون دردسر برای منقرض کردن این آفت اجرا نشده است.

روشهای مبارزه با آفت ملخ مراکشی ؛

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی گلستان می گوید : در مبارزه شیمیایی با سم پاشی و در روش طبیعی با استفاده از پرنده ای به نام سارهای گلو قرمز به جنگ با ملخ ها می رویم ها اما اجرای هر کدام از این روش ها مشکلات خاص خود را دارد.

محمدرضا عباسی افزود : در مرحله سمپاشی تخم های این آفت هم از بین برده می شود ولی به دلیل وجود دام و احشام در مراتع و اثرات زیست محیطی به ویژه برای نسل های آینده ، سمپاشی روشی مناسب نیست.

او گفت : اگر چه کانونهای سم پاشی با پرچم قرمز برای اطلاع دامداران مشخص می شود تا یک ماه از چرای دام در این مناطق خود داری شود اما نمی توان به این پرچم های قرمز و با از بین رفتن کامل اثرات سم بر محیط اعتماد کرد.

وی ادامه داد : سارهای صورتی یا گلو قرمز ، برگ برنده مبارزه با این آفت می توانند باشند اما این پرنده ها به علت نبود آب در مراتع شمال گلستان به ویژه سالهایی که آسمان خیلی حس و حال باریدن ندارد تمایلی به حضور در این مراتع و تغذیه از ملخها ندارند.

عباسی گفت : سارها هنگام تغذیه از ملخ ها به دلیل چسنده شدن نوکهایشان به آب نیاز دارند.

گلستان با میانگین کشت 360 هزار هکتار گندم جزء3 استان نخست تولید کننده این محصول در کشور است و از بین بردن نسل این آفت می تواند به عملکرد بهتر ساقه های طلایی گندم کمک کند.

شهرستان های آزادشهر ، مراوه تپه ، گنبدکاووس ، آق قلا و کلاله در شمال و شمال شرق گلستان کانون های اصلی وجود  ملخ مراکشی هستند.

آنه بردی شکاری کشاورز ساکن مراوه تپه هم می گوید ؛ ترس از حمله ملخ ها به مزارع ، فصل بهار هر سال دغدغه خاطر اکثر کشاورزان منطقه می شود و گندم ها در میان دلشوره و اضطراب حمله ملخ ها قد می کشند.

آقای خوجملی گندمکاری که در گنبدکاووس سالانه 300 هکتار گندم کشت می کند هم ادامه می دهد ؛ ملخ مراکشی بخصوص در اواسط و اواخر فصل داشت گندم بال در می آورد و راهی مزارع می شود و این از مهم ترین دلواپسی های هر ساله ماست.

رییس سازمان جهاد کشاورزی گلستان هم با اشاره به برنامه سالانه کنترل این آفت گفت : امسال طرح مبارزه با ملخ را در 6 هزار و 756 هزار هکتار از مراتع و زمین های شرق گلستان انجام دادیم که از این وسعت 1 هزار و 190 هکتار در گنبد کاووس ، 2 هزار و 632 هکتار در آق قلا ، 2 هزار و 10 هکتار در مراوه تپه ، 898 هکتار آزادشهر و 1526 هکتار ردیابی و مبارزه در کلاله بوده است .

مختار مهاجر افزود : در این مرحله قبل از آنکه همه تخم ها تبدیل به حشره بالدار شوند آنها را از بین می بریم.

او گفت : در مجموع 8 اکیپ با هشت خودرو و دو دستگاه سمپاش در اختیار شهرستانها قرار گرفت.

ملخ های مراکشی آفتی سخت جان همانند ارتشی سیاه هستند که تا اواخر خرداد برای مبارزه با آنها وقت گذاشته می شود.

همچنین این آفت مراتع را نیز از بین می برد زیرا هر ملخ به اندازه وزن دو گرمی خود علوفه می خورد و اگر در هر هکتار 4 میلیون ملخ داشته باشیم روزانه به طور متوسط حدود 8 تن علوفه را از دست می دهیم.

مبارزه بیولوژیکی به جای مبارزه شیمیایی ؛

سیامک روشناییان کارشناس محیط زیست ؛ با اشاره به اثرات سمپاشی بر محیط زیست و آغشته شدن مراتع به سم که تغذیه دام ها می شوند روش بیولوژیک را بهترین راه مبارزه می داند و ادامه می دهد : ایجاد حوضچه های آبی و ساخت و ساز ذخایر آبی در کانونهای زیست ملخ ها و مراتع شمال گلستان می تواند سارهای بیشتری را به این منطقه بکشاند.

او گفت : اگر چه هم اکنون در منطقه مراوه تپه حدود 5 یا 6 حوضچه آبی ایجاد شده است اما این تعداد جوابگوی لشکر پر تعداد ملخ های مراکشی نیست.

او گفت : جهاد کشاورزی می تواند به جای گسیل کردن حجم زیادی از منابع و نیروی انسانی به سمت کانونهای مبارزه به روش شیمیایی ، انرژی خود را بر روش بیولوژیک متمرکز کند.

روشی که هم خطری برای محیط زیست و سلامت انسان ندارد و هم می تواند از حجم دغدغه هر ساله مسئولان برای گسیل کردن نیرو و امکانات به سمت کانونهای زندگی ملخ برهاند.

از سوی دیگر به گفته کارشناسان جهاد کشاورزی در سالهایی که روش مبارزه بیولوژیک اجرا شده جمعیت ملخ ها بسیار کاهش یافته است.

استان گلستان حدود 650 هزار هکتار زمین کشاورزی و باغی دارد.