شکست آمریکا در چهارمین کنفرانس بازنگری کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی

پژوهش خبری صدا وسیما: چهارمین کنفرانس بازنگری کنوانسیون سلاح‌های شیمیایی در حالی با مخالفت آمریکا از تصویب سند اجماعی باز ماند که کشورهای عضو تقریبا به مراحل نهایی تصویب این سند نزدیک شده بودند.

این کنفرانس که به ریاست سفیر السالوادر و با حضور دولت‌های عضو در مقر سازمان منع سلاح های شیمیایی در هلند برگزار شد،  مذاکره  پیش نویس سند نهایی را در دستور کار خود قرار داد و با وجود اختلاف نظر های موجود رضایت اکثریت قاطع هیات ها را به عنوان سند اجماعی بدست آورده بود. با این وجود سفیر آمریکا نسبت به استقبال دولت های عضو از عضویت دولت فلسطین در این سازمان و عدم درج اتهامات غربی ها علیه سوریه در مورد کاربرد سلاح شیمیایی اعتراض داشت و در عین حال تاکید نمود، اعطای وظیفه انتساب کاربرد سلاح شیمیایی به سازمان منع سلاحهای شیمیایی باید در سند نهایی گنجانده شود. وی با اشاره به اینکه  حصول اجماع نباید مانع توجه کامل به کاربرد سلاح شمیایی شود، ضمن تکرار برخی اتهامات علیه  روسیه،  سوریه، ایران و ونزوئلا نسبت به متن پیش نویس ابراز نارضایتی کرد و بدنبال آن برخی کشورهای غربی مثل کانادا، فرانسه و انگلیس نیز مواضع مشابهی اتخاذ کردند. رایزنی‌های غیررسمی رئیس کنفرانس نیز نتوانست موافقت کشورهای فوق را بدست بیاورد.

رضا نجفی مدیرکل  صلح و امنیت بین المللی وزارت امور خارجه به عنوان نماینده کشورمان در سخنرانی پایانی این کنفرانس ضمن رد اتهامات آمریکا به عنوان بزرگترین کشور استفاده کننده از سلاح های کشتار جمعی و ناقض مقررات بین المللی از نقش مخرب این کشور در شکست کنفرانس انتقاد کرد.  وی گفت:  کنوانسیون سلاح‌های شیمیایی در 20 سال گذشته  براساس اصل « امنیت یکسان برای همه» که در قاعده اجماع تحقق یافته بخوبی کار کرده است. سیاسی کردن کار سازمان منع تسلیحات شیمیایی در کنفرانس ویژه و رویکرد منفعت طلبی در تفسیر مقررات کنوانسیون شکاف خطرناکی را در ساختار سازمان ایجاد کرده که ممکن است به فروپاشی آن بیانجامد. آمریکا نمی‌تواند اراده خود را از طریق دستکاری آیین کار(با رای کمتر از نصف) به طرف دیگر تحمیل کند.  آمریکا به عنوان استفاده کننده از بیشترین تسلیحات کشتارجمعی از جمله تسلیحات شیمیایی و حامی  استفاده‌کنندگان این سلاح‌ها بویژه رژیم صدام و گروه‌های تروریستی در مقامی نیست که راجع به اقدامات اعضا صحبت کند. آمریکا که با سیاست های مخرب و تفرقه‌افکنانه‌‌اش تمام تعهدات و رویه‌های  بین‌المللی را نقض کرده، شایستگی آن را ندارد که به تصمیمات کنفرانس کشورهای عضو در باره انتخاب هیات رییسه ایراد وارد کند. با توجه به شکست این کنفرانس، در حال حاضر مهمترین مسئله آینده سازمان است. ایران بعنوان بزرگترین قربانی سلاحهای شیمیایی ضمن محکوم کردن کاربرد این سلاحها توسط هر کس، در هر کجا و تحت هر شرایطی، به مفاد و روح معاهده پایبند بوده و برای ایجاد جهانی عاری از تسلیحات شیمیایی از هیچ کوششی فرو گذار نمی کند. ما آماده ایم با دیگر کشورهای عضو که صادقانه به چندجانبه گرایی و همکاری معتقدند بصورت سازنده تعامل کنیم. باید از چالش ها درس گرفت و به سمت آینده ای موفق حرکت کرد.

مدیرکل  صلح و امنیت بین المللی وزارت امور خارجه کشورمان رویکرد سیاست زده برخی کشورهای غربی را که سعی در تحمیل وظیفه انتساب کاربرد سلاح شیمیایی به سازمان را دارند و سعی می کنند خواسته های خود را به سازمان دیکته کنند را عامل اصلی شکاف در سازمان دانسته و هشدار داد که در صورت عدم اقدام بموقع و مناسب، سازمان به سمت فروپاشی حرکت خواهد کرد. وی همچنین بر سیاست جمهوری اسلامی ایران با هدف  گفتگو و پیدا کردن راه حل مناسب جهت رفع این مشکل تاکید کرد. در پایان بدلیل آنکه سند کنفرانس مورد اجماع دولت‌های عضو قرار نگرفته بود، رییس کنفرانس گزارش خود را ارائه و نشست با تایید گزارش رئیس کنفرانس به کار خود پایان داد‌. 

پیوست یک

متن کامل بیانیه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به اتهامات بی اساس آمریکا در چهارمین کنفرانس بازنگری کنوانسیون منع سلاح های شیمیایی ، 2 آذر ماه ۱۳۹۷

 آقای رئيس؛

ما از اتهامات بی‌اساس و جدید آمریکا آن هم در دوره دولت فعلی این کشور تعجب نمی‌کنیم و قاطعانه آنها را رد می‌‌کنیم. همانطور که وزیر امور خارجه ما در توئیت خود نوشته است: «اگر آنها بگویند شاید ایران مسئول آتش‌سوزی کالیفرنیا است زیرا به شنکش کردن جنگل‌ها کمک نکردیم یعنی دقیقاً همان کاری که فنلاندی‌ها می‌کنند» نباید تعجب کنید.

اما اجازه دهید نگاهی به واقعیت‌ها بیاندازیم:

۱ـ در طول هشت سال جنگ که رژیم صدام به ایران تحمیل کرد آمریکا به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد چشم خود را به روی استفاده گسترده و وحشیانه از سلاح های شیمیایی علیه غیر نظامیان بست و با این عمل مسئولیت رنج و شهادت ده ها هزار ایرانی که هنوز برخی از آنها به سبب سلاح های شیمیایی رنج می برند و  به شهادت می رسند بر دوشش می باشد. برخی از این جانبازان در این کنفرانس حضور دارند. مواد اولیه این سلاح های شیمیایی را شرکت های آمریکا و متحدانش فراهم می کردند. دلایل محکمی همچون اسناد آنسکام وجود دارند مبنی بر اینکه بسیاری از شرکت های آمریکایی و غربی فن آوری و مواد و تجهیزات لازم را به صدام دادند تا برنامه سلاح های شیمیایی خود را توسعه دهد. با توجه به اینکه همه این شرکتها باید از دولتهای خود مجوز صادرات کسب می کردند امکان نداشت که این شرکتها بتوانند بدون نظر دولت آمریکا مواد پیشتاز سلاح های شیمیایی را به صدام منتقل کنند. بنابراین آمریکا باید به دلیل همدستی در چنین جنایات جنگی پاسخگو باشد.

۲ـ گزارش های مربوط به استفاده از سلاح های شیمیایی توسط گروه های تروریستی در سوریه بسیار نگران کننده است. بدیهی است که این گروه های تروریستی نمی توانستند عوامل شیمیایی سمی را بدون حمایت و کمک خارجی به دست بیاورند و یا به تنهایی سلاح های شیمیایی را تولید و استفاده کنند. این وضعیت خیلی شبیه به دهه ۱۹۸۰ است که ارتش صدام توانست سلاح های شیمیایی را بدست بیاورد و از آنها استفاده کند.

۳ـ نباید فراموش کرد که آمریکا تنها کشور دارنده سلاح عضو کنوانسیون سلاح های شیمیایی است که هنوز انهدام ذخایر تسلیحات شیمیایی خود را کامل نکرده است در حالی که تمام امکانات مالی و فنی لازم را برای انجام این کار در اختیار دارد. علاوه بر آن آمریکا تحفظ خود را در پروتکل ۱۹۲۵ ژنو پس نگرفته است و هنوز بر خلاف تعهدات کنوانسیون حق خود را برای استفاده از سلاح های شیمیایی محفوظ می داند. در اختیار داشتن ذخایر سلاح های شیمیایی در کنار تحفظ نسبت به پروتکل مزبور این فرض را به ذهن متبادر می سازد که آمریکا می خواهد در عدم پایبندی کامل به کنوانسیون، ذخایر سلاح های شیمیایی خود را به عنوان به اصطلاح یک ذخیره استراتژیک حفظ کند. آمریکا در این کنفرانس باید بیانیه ای رسمی بدهد که فورا تحفظ خود نسبت به پروتکل ژنو را پس می گیرد و هرگز تحت هیچ شرایطی از سلاح شیمیایی استفاده نمی کند و باقیمانده سلاحهای شیمیایی اش را به موقع منهدم می کند.

۴ـ متحد وفادار آمریکا در خاورمیانه یعنی رژیم اسرائیل نیز با کمک این کشور سلاح های شیمیایی خود را توسعه داده است که یکی دیگر از موارد عدم پایبندی آمریکا است.

۵ـ تاریخ آمریکا در زمینه توسعه سلاح های کشتار جمعی و استفاده از این سلاح های غیر انسانی بسیار سیاه است. آمریکا سلاح های هسته ای تولید کرد و آنها را در هیروشیما و ناکازاکی بکار برد  و صدها هزار شهروند غیر نظامی را کشت. آمریکا سلاح های شیمیایی تولید کرد و آنها را در جنگ ویتنام بکار برد و بیش از ۴۰۰ هزار نفر را کشت. آمریکا بر خلاف تعهداتش طبق کنوانسیون، سلاح های شیمیایی رها شده خود را که در ویتنام و کشورهای همسایه باقی گذاشته اظهار نکرد. این واقعیتی است که اخیرا آشکار شده است و حاکی از مورد دیگری از عدم پایبندی آمریکا است.

۶ـ آمریکا به تعهدات خود نسبت به ماده ۱۱ کنوانسیون نیز پایبندی نداشته است و با اعمال تحریم های یکجانبه علیه سایر کشورهای عضو نه تنها در توسعه اقتصادی و تکنولوژیک کشورهای عضو مانع تراشی کرده بلکه از واردات و خرید کالاهای لازم برای نیازهای بشردوستانه از قبیل دارو و تجهیزات پزشکی و محصولات کشاورزی جلوگیری نموده است. این واقعیتی است که دیوان بین المللی دادگستری در رای اخیر خود آن را تصدیق کرده است.

۷ـ آمریکا در حالی که وانمود می کند نگران عدم پایبندی سایر کشورها است نسبت به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که خود از بانیان آن بود هرگز پایبندی نداشته است. آمریکا همچنین سایر کشورهای عضو سازمان ملل را مجبور می کند تا این قطعنامه و همچنین منشور سازمان را نقض کنند. آمریکا حتی متحدان خودش را هم به دلیل پایبندی به قطعنامه شورای امنیت تنبیه می کند و مضحک است که اکنون از نگرانی نسبت به عدم پایبندی دیگران صحبت می کند.

۸ـ علاوه بر آن آمریکا در دروغ گفتن به جهان درباره وجود سلاح های کشتار جمعی سابقه تاریخی دارد. در فوریه سال  ۲۰۰۳ وزیر خارجه وقت این کشور در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد برای حمله به عراق به جامعه بین الملل دروغ گفت. نتیجه حمله این بود که با استفاده از همه نوع سلاح از جمله سلاحهای مختل کننده اعصاب، اقدام به کشتن هزاران نفر از جمله بسیاری از شهروندان غیر نظامی نمود. ظاهرا ارتش آمریکا دروغهای مقامات این کشور را باور کرده بود و همه گوشه و کنار عراق را جستجو کرده بود. آنها سرانجام صدام را در یک سوراخ پیدا کردند ولی نتوانستند حتی یک مورد سلاح کشتار جمعی بیابند. هر چند ۶ سال بعد آمریکا مدعی شد که چیزهایی پیدا کرده ولی آنها را منهدم نمودند. اگر این قضیه درست باشد آمریکا نسبت به کنوانسیون عدم پایبندی داشته است زیرا باید این موضوع را به سازمان منع سلاح های شیمیایی اظهار می کرد و همه آنها را منتقل می نمود و تحت نظارت سازمان آنها را منهدم می کرد. اما اگر این قضیه راست نباشد پس یک بار دیگر آمریکا به جهان دروغ گفته است.

9ـ آمریکا از فعالیت های تروریستی در خاورمیانه حمایت می کند و در واقع این کشور مادر همه گروه های تروریستی است. رئیس جمهور کنونی آمریکا این موضوع را در جریان مبارزات انتخاباتی خود به روشنی مورد تایید قرار داده و گفته است که دولت های قبلی آمریکا «بنیانگذار داعش» بوده اند و در تشکیل سایر گروه های تروریستی و افراط گرا نیز دست داشته اند.  این اعترافی تلخ ولی مطابق با واقعیت بود. تمام این واقعیات نشان می دهد که آمریکا نمی تواند خود را نگاهبان کنوانسیون معرفی کند.

پژوهش خبری // تهمینه بختیاری