اختلافات ترامپ و فدرال رزرو آمریکا

پژوهش خبری صدا وسیما: با وقوع تلاطم‌های شدید در بازار سهام‌های آمریکا در آستانه سال جدید میلادی، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا که از تعطیلی دولت به دلیل اختلافات بر سر بودجه دیوار مرزی مکزیک عصبانی است، فدرال رزرو آمریکا را تنها مشکل اقتصاد این کشور توصیف کرد.
ترامپ در توئیتر خود نوشت: «تنها مشکل اقتصادی ما فدرال رزرو است. آنها هیچ درکی از بازار ندارند. فدرال رزرو شبیه یک گلف باز حرفه ای است که چون ضربه هایش درست نیست و نمی تواند توپ را داخل سوراخ بیندازد، در نتیجه نمی‌تواند امتیازی هم به دست آورد.» تنها چند روز بعد از این انتقادات و بالا گرفتن گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال اخراج رئیس فدرال رزرو، دیداری میان ترامپ و جروم پاول، ‌رئیس فدرال رزرو ترتیب داده شد؛ با توجه به احتمال بالاگرفتن اختلافات ترامپ با فدرال رزرو و بروز یک بحران مالی جدید در آمریکا لازم است به سابقه این نهاد مالی توجه شود.

در این مطلب به سابقه جایگاه فدرال رزرو در اقتصاد آمریکا و تاثیرات جهانی آن پرداخته می‌شود.

 تاریخچه تاسیس فدرال رزرو
فدردال رزرو( Federal Reserve) که در برخی متون انگلیسی به اختصار آن را فد(the Fed) هم می نامند، به معنای سامانه ذخیره فدرال، همان بانک مرکزی ایالات متحده آمریکا است. این نهاد مالی در 23 دسامبر سال 1913 براساس قانون فدرال رزرو برای ساماندهی به اسکناس های فدرال رزرو یا دلار آمریکا و مقابله با بحران های مالی نظیر بحران مالی 1907تاسیس شد. این بحران که به بحران بانکداران آمریکا معروف است، حدود سه هفته و در اواسط ماه اکتبر 1907 با سقوط پنجاه درصدی ارزش سهام های آمریکا در مقایسه با سال های قبل رخ داد. در آن زمان بسیاری از مردم آمریکا با هجوم به بانک ها و شرکت ها خواستار دریافت سرمایه های خود بودند؛ وضعیتی که به سرعت به ایالت های دیگر تسری پیدا کرده و بانکها و شرکت های بزرگ در آمریکا به سرعت سقوط کردند. از آن زمان، قانونگذاران تصمیم گرفتند برای تنظیم سیاست های پولی و مالی، نهادی مرکزی تأسیس کنند. در نهایت وودرو ویلسون، یکی از اعضای کنگره که خودش در سال 1913 رئیس جمهوری آمریکا شد، طرح تاسیس فدرال رزرو را ارائه داد. فدرال رزرو، نهادی مستقل از دولت محسوب می شود، اما دولت بر بخش هایی از فعالیت های آن نظارت یا دخالت دارد.

در قانون فدرال رزرو، کنگره آمریکا سه موضوع اصلی را برای سیاست های مالی این کشور تعیین کرد. مسئله رشد اشتغال، ثبات قیمت ها و تعدیل نرخ بهره سپرده های بلند مدت.
ساختار فدرال رزرو این گونه است که رئیس آن توسط هیئت مدیران انتخاب می شود و اعضای این هیئت که هفت نفر هستند، نیز توسط رئیس جمهور انتخاب می شوند. در دوره ترامپ، پنج نفر در این هیئت وجود دارند و کرسی دو نفر دیگر خالی است. در حال حاضر جروم اچ پاول ، ریاست آن را برعهده دارد. ریچارد کلاریدا ، جمهوری خواه، معاون رئیس فدرال رزرو است و راندال کوآرلس ، جمهوری خواه مسئول بخش نظارتی فدرال رزرو است.
مقر اصلی فدرال رزرو در واشنگتن دی سی است و متشکل از 12 بانک در سراسر آمریکا است و هر یک از این بانک‌ها، اسکناس‌هایی را که منتشر می‌کنند، کد خودشان را روی آن می زنند.



در بیش از صد سالی که از تاسیس این نهاد گذاشته است، در رویدادهایی نظیر بحران مالی بزرگ(Great Recession) که در دهه 1930 رخ داد و یا بحران مالی سال 2007-2008، نقش فدرال رزرو پررنگ تر و وظایفش گسترده تر شده است. فدرال رزرو در این مدت از استقلال رای در زمینه سایست های مالی و اقتصادی برخوردار بوده است و همواره دولت‌ها تلاش می کردند به این استقلال احترام بگذارند.

 فدرال رزرو و ترامپ
بعد از سقوط زنجیره‌ای شهام چندین شرکت بزرگ، ترامپ، فدرال رزرو را مسبب این وضعیت معرفی کرد. در روز 24 دسامبر 2019، سهام شرکت اس اند پی تا پانصد واحد سقوط کرد و به پایین ترین ارزش خود از آوریل 2017 رسید. تنها چند روز بعد ترامپ تا حدودی موضع خود را تغییر داد و حتی برخی مشاوران رئیس جمهوری در کاخ سفید اطمینان دادند که پاول در مقام خود باقی خواهد ماند.

ظاهرا برخی از مقامات ارشد آمریکا این نکته را برای ترامپ تبیین کرده اند که تضعیف فدرال رزرو به نفع آمریکا نخواهد بود و در 26 دسامبر کیوین هاست ، رئیس مشاوران اقتصادی کاخ سفید به خبرنگاران گفت، پاول صد در صد در پست خود خواهد ماند.
یکی از مهم ترین اختلافات فدرال رزرو و رئیس جمهوری آمریکا، نرخ بهره است. فدرال رزرو در سه سال گذشته با افزایش 9 درصدی در نرخ بهره تلاش می کند خطرات ناشی از رشد سریع اقتصاد و یا کندی آن را متوازن گرداند و از بروز رکود جلوگیری کند. اما ترامپ معتقد است افزایش نرخ بهره به تورم دامن می زند. افزایش تورم با توجه به ملموس بودن آن در زندگی مردم می تواند پیروزی مجدد ترامپ در انتخابات 2020 را به خطر بیندازد. در 19 دسامبر، نرخ بهره برای چهارمین بار افزایش پیدا کرد و ترامپ از این تصمیم به شدت عصبانی شد. این عصبانیت به حدی بود که برخی منابع در کاخ سفید گزارش دادند، ترامپ حتی درباره اخراج جروم با مشاورانش صحبت کرد.

مهم ترین قربانی اختلافات ترامپ و فدرال رزرو ممکن است استقلال این نهاد مالی از سیاست باشد. نگرانی فعالان اقتصادی و بازار در آمریکا این است که در نهایت فدرال رزرو تسلیم فشارهای ترامپ شود و این نهاد مالی نتواند کارکرد مطلوب داشته باشد.
به طور کلی می توان گفت ترامپ یک ضدنهاد است که با هر نهادی چه در نظام بین الملل و چه در داخل آمریکا مخالفت می کند. او با اتخاذ سیاست های حمایتگرانه و اعمال تعرفه های تجاری، نگرانی صندوق بین المللی پول، بانک جهانی و سازمان تجارت جهانی را برانگیخت و در توئیترها و سخنرانی هایش به این نهادها تاخت و بر خلاف روند جهانی شدن تجارت حرکت کرد. در داخل آمریکا نیز به فدرال رزرو یا بانک مرکزی این کشور حمله کرد و سیاست های مالی این نهاد را زیر سئوال برد.

پژوهش خبری // تهمینه بختیاری