وضعیت صنایع تبدیلی و غذایی در ایران

چکیده مصاحبه پژوهشی:

• تمامی سیاست­ های کلان دولت­ها حول محور « امنیت غذایی » می ­چرخد.
• در حال حاضر بيش از 117 ميليون تن محصول كشاورزي در كشور توليد مي­ شود از اين ميزان 5/ 82 ميليون تن محصولات زراعي 5/ 20 ميليون تن محصولات باغي،7/ 13 ميليون تن محصولات دامي و یک میلیون تن محصولات شيلاتي مي ­باشد.
• مجموع ظرفيت ­هاي اسمي واحدهاي صنايع تبديلي و تكميلي به بهره ­برداري رسيده اعم از آنكه مجوز بهره ­برداري آن توسط وزارت جهاد كشاورزي يا وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر شده باشد حدود 120 ميليون تن است.
• تعداد شاغلان بخش صنعت در سال 1394 ، 1 میلیون و 258 هزار و 414 نفر بوده و تعداد شاغلان صنایع مواد غذایی و آشامیدنی 216 هزار و 58 نفر و رتبه اول را در زمینۀ اشتغال به خود اختصاص داده است.
• عرضه سرانه سردخانه در کشورهای توسعه یافته برای هر نفر40 کیلوگرم در سال و کشورهای درحال توسعه 4 کیلوگرم برای هر نفر در سال، آمریکا 70 کیلوگرم برای هر نفر، آلمان53 کیلوگرم برای هر نفر، ژاپن42، فرانسه28 ، تونس25، عربستان18 و... می ­باشد. مطابق آخرین بررسی ­های به عمل آمده سرانه مذکور برای ایران معادل 56 کیلوگرم در سال است.
• ظرفیت سردخانه ­های بهره ­برداری شده برای نگهداری محصولات باغی دارای مجوز از وزارت جهاد کشاورزی تا پایان سال 1396، 2 هزار و 888 تن و تعداد 1 هزار و 66 تا می­باشد که می­تواند نقش موثری در نگهداری اصولی و فنی محصولات باغی و صیفی و سبزی داشته باشد.

پژوهش خبری صدا و سیما: اﻣﺮوزه ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ روش­ﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺷﺘﻐﺎل و اﻓﺰاﯾﺶ درآﻣﺪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﯾﯽ، اﯾﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺗﺒﺪﯾﻠﯽ و ﺗﮑﻤﯿﻠﯽ در ﺑﺨﺶ ﮐﺸﺎورزي[1] اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺣﺪود ﯾﮏ ﭼﻬﺎرم از ﺗﻮﻟﯿﺪات ﮐﺸﺎورزي در ﻧﺘﯿﺠﻪ­ي ﻧﺒﻮد ﺻﻨﻌﺖ و اﻣﮑﺎﻧﺎت ﺗﺒﺪﯾﻞ و ﻧﮕﻬﺪاري ﺿﺎﯾﻊ ﻣﯽﺷﻮد، ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻓﺮآوري ﮐﺸﺎورزي ﻣﯽ­ﺗﻮاﻧﺪ در راﺳﺘﺎي ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي از ﺿﺎﯾﻌﺎت ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزي، اﯾﺠﺎد ارزش اﻓﺰوده در ﺑﺨﺶ ﮐﺸﺎورزي، اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﻄﺢ درآﻣﺪ روﺳﺘﺎﺋﯿﺎن، ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﺑﻬﺮه ­وري ﺑﺨﺶ ﮐﺸﺎورزي و اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﻬﻢ اﺷﺘﻐﺎل ﺻﻨﻌﺘﯽ در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺰﺋﯽ از ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ روﺳﺘﺎﯾﯽ اﯾﻔﺎي ﻧﻘﺶ ﮐﻨﻨﺪ.

این صنایع در فرآیند توسعه کشور نقش کلیدی داشته و توجه بیشتر به آن، تسریع در رشد و توسعه کشاورزی و اقتصادی کشور را در پی ­خواهد داشت. با وجود این، موضوع صنایع تبدیلی و تکمیلی علی‌رغم اهمیت آن، در ایران مقوله نسبتاً جدید است که هنوز آن گونه که شایسته بخش کشاورزی و اقتصاد ملی است، مورد حمایت و هدایت قرار نگرفته است.

امروزه با توجه به اهمیت تولید و امنیت غذایی همواره این سؤال مطرح است که وضعيت ايران در تولید محصولات کشاورزی و حوزه صنایع تبدیلی و غذایی بعد از چهار دهه از انقلاب اسلامی چگونه است؟ بررسی روند توسعه چهل سال صنایع تبدیلی و غذایی با وجود تحریم ­ها و جنگ تحمیلی طی این سال­ها ضروري به نظر مي­رسد، چرا كه اين حوزه توانسته اثرات خوبی در کشاورزی ایران داشته باشد، در اين گزارش سعي شده است وضعیت عملکرد وزارت جهاد کشاورزی در صنایع تبدیلی و غذایی و همچنین مهمترین دستاوردهای این حوزه در سال­هاي بعد از انقلاب، طی مصاحبه ­ای با حضور آقاي دکتر چنگيز اسفندياري، مديرکل دفتر صنايع تبديلي و غذایی وزارت جهاد کشاورزي ایران[2]؛ مورد ارزيابي قرار گيرد.

 متن کامل این مطلب در اینجا قابل دریافت است.

پژوهش خبری // علی قنبری شیرسوار