صادرات ۱۰میلیون دلاری میناکاری و قلم زنی از استان مرکزی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز اراک؛ مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری استان مرکزی می گوید: با تلاش 500 هنرمند، سالانه بیش از 5هزار قطعه انواع مصنوعات میناکاری و قلم زنی در استان تولید می شود.

ایزدی می افزاید: میناکاری و قلم زنی در کنار بیش از 100رشته دیگر صنایع دستی استان مرکزی، مهمترین اثر هنری و خلاقانه هنرمندان استان است که با استقبال علاقه مندان هنر ناب و نفیس ایرانیان؛ حالا در آن سوی مرزها هم طرفداران بسیاری پیدا کرده است.

قلم زنی و میناکاری، هنری نمادین که نقش بر آتش می زند...
میناکاری، جان بخشی سرمدی بر تن بی جان فلز و قلم زنی نَقر نقوش اسلیمی و خطایی بر تن سرد مس است.
هنری که سرِشت آن از روح زیبا بینُ و بی آلایش هنرمند جان می گیرد و با تجلی جلوه های بی مثالش علاوه بر دلبری و چشم نوازی، هر بی ذوقی را هم ذوق زده می کند.

از ورود این دو هنر اصیل و روح نواز به عنوان کالای اصیل فرهنگی در قالب سوغات و هدیه دادن خانواده های ایرانی به یکدیگر در رسوم و آیین های پارسیان گرفته تا تزیین در و دیوار خانه ها؛ همه از جان بخشی این هنر زیبا به کانون گرم ایرانیان حکایت دارد.

امروزه موضوع از این هم فراتر رفته و دست ساخته های هنرمندان خوش ذوق ایرانی میهمان بسیاری از خانه های مردم جهان شده و تقریبا همه گردشگران خارجی با چمدانی پر از صنایع دستی از ایران به کشورشان باز می گردند.
ارمغانی از هزاره دور...
سابقه هنر قلم زنی در ایران به هزاره های پیش از میلاد مسیح و میناکاری هم به عهد صفوی باز می گردد.

هنرمند با دمیدن روح لطیف خود به ظروف معمولی، دست به خلق پدیده ای می زند که هر بیننده ای را از حیرت ظرافت و زیبایی اثرش مبهوت می کند.

طنین صدای زندگی و تلاش در کارگاه های روستایی...
کارگاه های کوچک و بزرگ قلم زنی و مینا کاری در روستاهای استان مرکزی، جایی مطمئن برای رونق این هنرصنعت است و همت بانوان روستایی که این دو هنر ناب و اصیل را در استان مرکزی حیاتی دوباره بخشیدند ستودنی است.

زهره سعادتی یکی از قلمزنان این صنعت در کارگاهی کوچک در روستای ابراهیم آباد اراک، از علاقه اش برای جذب به این هنرصنعت می گوید و با ستایش خداوند رزاق، از میزان درآمدش ابراز رضایت می کند.

حمیده نجم آبادی هم که در رشته میناکاری، هم آموزش می بیند و هم کار می کند می گوید: خدا را شکر مردم استقبال خوبی از تولیدات ما کرده اند.

خانم کاظمی مسئول این کارگاه تولیدی می گوید: تنها در این کارگاه 50 بانوی هنرمند در رشته قلم زنی و میناکاری به طور همزمان هم آموزش می بینند و هم کار می کنند.

تلاش بیشتر برای افزایش سطح تولید و صادرات...
کارشناس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی می گوید: پارسال بیش از 5هزار قطعه ظروف میناکاری و قلم زنی در استان مرکزی تولید شد که با اجرای طرح های توسعه و حمایتی امید است با رسیدن به سطح تولید سالانه 10هزار قطعه، قدم های مهمی در مسیر توسعه صادرات این صنایع دستی هم برداریم.

محصولات قلم زنی و میناکاری استان مرکزی علاوه تامین نیاز داخل، به کشورهای حاشیه خلیج فارس، اروپا و آمریکا صادر می شود.

افزایش 10برابری دست ساخته های هنرمندان استان مرکزی...

کاظمی ارزش افزوده محصولات قلم زنی و مینا کاری را تا 10برابر دانسته و می افزاید: ظرفی که 50هزار تومان ارزش تجاری دارد، با انجام کار قلم زنی و میناکاری روی آن، به ارزش تجاری بالغ بر 500هزار تومان می رسد.
اراک، خمین، دلیجان، زرندیه و ساوه از قطب های تولید این دو هنر در استان مرکزی است و هر هنرمند می تواند سالانه تا 100قطعه آثار مینا کاری و قلم زنی تولید کند.
از 295رشته صنایع دستی فعال در کشور 110رشته آن در کارگاه های کوچک و بزرگ استان مرکزی به ویژه در روستاه های آن فعال است.
دستبافت های سنتی، سفالگری، رودوزی سنتی، گره چینی چوب، جاجیم بافی، قدک بافی نیم ور، زره بافی، قدک بافی نراق، آینه کاری، ساخت ساز سنتی، تفرشی دوزی، آثار چوبی، فلزی و رودوزی سنتی از دیگر صنایع دستی استان مرکزی است.

اکنون از 25هزار هنرمند استان مرکزی که در حال تولید آثار هنری هستند 8هزار نفر به صورت شناسنامه دار و 17هزار هنرمند دیگر هم شناسایی شده اند.

چشم انداز روشن توسعه بیش از پیش هنرصنعت قلم زنی و میناکاری...
همه چیز برای برداشتن گام های بلندتر برای توسعه و شکوفایی این گنجینه ارزشمند در زمینه افزایش تعداد کارگاههای محلی با هدف افزایش میزان صادرات به خارج از کشور و ارزآوری افزون تر مهیاست.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری استان مرکزی در اینباره می گوید: یکی از راه های توسعه زیرساخت های صنایع دستی و افزایش میزان تولید و صادرات آن، همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری با وزارت صنعت، معدن و تجارت برای همکاری مشترک در جهت بهره گیری از علم روز و ایجاد فضای مناسب برای فعالان این بخش در عرصه اپلیکیشن‌های فروش است.

ایزدی می افزاید: علاوه بر این؛ سه فروشگاه توزیع و فروش صنایع ‌دستی در استان مرکزی هم در نظر گرفته شده است.
او البته از تکمیل و بهره برداری از 3بازارچه صنایع‌ دستی در شهرستان‌های خمین، شازند و شهر قورچی ‌باشی در آینده نزدیک هم خبر داد.
با این وجود 3بازارچه دیگر هم اردی بهشت سال آینده در استان مرکزی به بهره برداری خواهد رسید.

حرف آخر...
همه این ظرفیت ها از عزم راسخ مسئولان برای حمایت همه جانبه از صنایع دستی استان مرکزی به ویژه میناکاری و قلم زنی حکایت دارد.
صنایع دستی استان مرکزی نشانه فرهنگ زیستی این خطه از ایران است که در صورت حمایت مسئولان و برخورداری از برنامه های پژوهش محور قوی می تواند توسعه روزافزون را با وجود تنوع تولید دست ساخته های هنرمندانش برای رونق بازار اقتصادی استان و کشور به ارمغان بیاورد.

البته این نکته مهم را هم نباید از نظر دور داشت که این هنرصنعت ارزشمند و سودآور علاوه بر ارزآوری برای کشور، چاشنی زندگی هنرمند است و بی توجهی به این ظرفیت کم نظیر هم به اقتصاد کشور ضربه می زند و هم به آسانی راه را برای رونق بازار مصنوعات بی کیفیت خارجی هموار می کند.

نویسنده: سیداحمد محمدی طباطبایی